KASUNDAAN SUNDA MENCEGER

SITUS KAWALI: UKUR RURUNTUK ARTEFAK JEUNG PRASASTINA ‘MANDUL TIDAK BERTUAH’ !???

2012-02-10T20:30:00.000-08:00

Kabeneran sanggeus walilat mulud, isukna pareng deui ka astana gede di kawali   -Asta=hasta=leungeun, (h)astana=leungeuna - kuburan ge disebut (h)astana sabab ukuran ‘lebar’na ngan salega hastana/leungeuna nu disidakepkeun, oge nunjukeun yen pangkat/makam, kubur/kurung nu jadi paesan jati tiap jelema mangrupa/ukur saukuran/gumantung amal/pagawean ‘leungeuna’ sawaktu hirup-hastana- seja napak tilas tapak luluhur nu (h)astana… nya gede nya agung kawartikeun turun manurun.

I.

Tapak luluhur di ieu situs teh mangrupa ‘laboratorium alam’ nu dieusi ku rupa rupa ‘gadget’ nu ngahaja di disain keur kaperluan seuweu siwi saenggeusna:

Lamun arapal tarapis kana rajah pakeun ‘ngoperasikeun’ eta teknologi/nerapna elmu, misalna wae paling henteuna –nu tangtu aya wae cara lain/beda beda cara ciri sabumi cara sadesa - ‘gadget-gadget’ nu aya di eta situs, bisa dioperasikeun ngaliwatan tahapan:

Ringkesna/pokona mimitina ngadeuheusan batu pangcalikan jeung/bari maca ku sorangan prasasti sugan sugan ku maca teh, nu maca boga kaera -na teu bisa/teu hayang sacoel-coel acan nurutan tina tapak lacak nuluykeun milampah kahadean kautamaan, bari ngoperasikeun rajah pangbuka nu jadi trigger pamanah permanana rasa/itikad –boh nu dibawa/pamaksudan memeh indit, boh kahadean nu nyeredet metu didinya. Pakeun saterusna, dinayogekeun dina batu kolenjer nu aya katulis anggana (sorangan/pribadi/diri), matak tiap diri kudu daek/bisa migawe sorangan (conto anggana sekar=nembang sorangan) –kabutuh kahayang itikad sorangan nu sorangan mah kudu ku sorangan da bawa sorangan nu engkena mawa sorangan sageuy teu enya enya – aya 45 matrik ‘kahanan’ nu kasaliksik ku/bari ngajalankeun program rajahna meh kasungsi dilebah lebah manana hasil nu metu/nyeredet/permana/kapanah dina pangcalikan teh ‘ngolenjerna’. Tuluy, dipetakeun/dipateakeun/dijalankeun di gadget sanghyang lingga hyang geusan panyandunganana engke di lingkungan/batur rea/dina prakna, sanggeus nyanda dina lingga bimba/ beres ngeunteung dina pangeunteungan –tipsna dina ieu nu tilu ulah salah /tibalik/teu merenah metakeun rajah nujadi softwarena. Keur nutupna/nyampurnakeunana –kadang mimitina- ka si jalatunda panungtungan sumerepna rasa cipta.

----
Batu panyandungan: ulah saukur kapakena dina ngawin awewe mungkul etamah ulah sok midua hate. Tapi sabenerna sapopoe urang ‘nyandung dua mamaruan’ jeung baturna teu meunang tepung/ kudu beda beda ‘treatment na’ lahir jeung batin, kenca katuhu, ka pribadi jeung ka batur, ka gusti jeung ka abdi, cicing usik..kaluar ka jero hasil bolai kangewa karesep pinter bodo lahir batin dunya aherat jrrd jrrd matak kudu bisa dipateakeun dipetakeun dijalankeun diprakeuna make ‘lingga hyang’ kongas nepi ka kasebut engkena aya babasan kacandung ku nu agung, kahontal nu disejana, kapanggih ese esena sanggeus ngalaman kahese hese.
----

Matak lamun baralik ti tapak nu gede hastana ieu-bari bisa make ‘gadget-gadget’na- batur batur sok rarebo mawa oleh–oleh bekel keur lalumampah.

Jadi, jauh tina “ritual ritualan” “simbolis simbolisan”. Da ulah asal ula ilu riritualan bisi ngiruhan payakinan patohidan komo migawe nu asal/ukur simbol/perlambang/siloka mungkul mah kacape cape mikiran nyieun sorangan we jaman ayeuna mah, loba ieuh conto nyarieun logo symbol perlambang sorangan. Aya mah nu utama bisa nerus make/ngamangfaatkeun ‘teknologi’ hasil kapercekaan baheula da enya gening gunana nu moal kagok ngamumulena.

Ari ka nu ngadamelna tapak mah, lain hayang ngahiji (lain ngahiji jeung luluhur) da moal bisa jeung ulah sabab itu mah itu urang mah urang, didunya ge sahirupna sahirupna sakalangkang nyawa, komo engke mun nu ngalangkangana sirna - teuing lamun maruhitna hayang hirup gumantung paeh nyesa mah - sedeng ari cariosanana mah pan
“Aing sia sia aing, ngan aing mah aing sia mah sia”.

Paling ge nu dipamrih nya lalangkungan kamampuhanana leleberan katiasana aubanana sing dalit nepikeun ka leuleutikna wawuh nepika lelembutna galo dina kanyahona runtut dina kaalusanana meh teu salah pok teu salah prak meh enya nganuhunkeunana bisa mulang tarimana sab teu kapindingan pipinding kahalangan hahalang dienya enya ku nu lain ngalain lain nu enya.

Rada hanjakalna ayeuna mah (1) tempat pangcalikan nu ditulisan tempat penobatan raja raja dipager heureut/ teu bisa laluasa jeung teu dibere lolongkrang tempat keur nu nyaksianana keur salila dihareupeuna bari tempat nu deuheus kapotong ku jajalaneun – malah leuwih gede/onjoy keneh kuburan anyar nu ukur pangkat adipati-pangaruh asal niron/teu disaring heula tina budaya ‘islam’ tiap kabuyutan kudu wae aya ‘kuburan jelema’ nu jadi pokona bae leungit/kasilep cahara dangiang aslina. Astana gede teh makam adipati Singacala?; (2) gadget Sanghyang lingga bimba jadi kuburan cenah ‘abuna dyah pitaloka dipendem didinya’ atuh saha nu rek ngadiukan kuburan? Padahal kuncen sepuh mah baheula bijaksana pisan “kanggo naon ieu teh? eta supados upami ngalahirkeun salamet lancar; naon nu dilahirkeun atuh upami ku pameget? Seueur pisan, pan nyarios ge disebatna ngalahir, bade naon atuh pilahir teh ?; (3a) si jalatunda: ka dinya loba nu ngadon madep susuci bari teu kaharti bet ditambahan didinya tempat ngising/kiih- pareng kawenehan mah, mun urang datang ti luhur nu pangheulana kaciri teh bujur awewe nu kiih nonggengan. nu jararah ngalungkeun duit/pakakas teu kapake jrrd ka si jalatunda –kawas jaman cai zamzam di arab baheula memeh dibersihan- caina jadi bau tai hiang/bau beusi, rek kumaha mandi susuci cai karahaan? (3b) Batu garis garis nu asalna ti tengah sijalatunda, meh mun diuk sila teu leueur, dipindahkeun jauh ka darat sisi deukeut ‘makam’ adipati, bari ngajeblag formalitas teu diwaro tulisan ti polisi saha2 nu ngarobah bentuk/warna jeung mindahkeun keuna pidana; (3c) Disebut we ieu si jalatunda tempat mandi keluarga raja bari deukeut ka/memehna ngaliwatan alun alun (aya plangna alun2 surawisesa cenah), na keluarga raja Galuh mandi hayang katempo ku jalma rea di alun2? bari cai keur mandina ukur sacangkewok (4) Tuluy Jalan jalan leumpang keur nu datang dijieun alurna misah misahkeun/ngotak ngotakeun gadget gadget nu aya jadi saukur ‘sesa-sesa’ artefak nu pasolengkrah ‘tidak berkonsep’ salaku system kabuyutan. Jrrd jrrd jrrd.

II

Sacoel ‘oleh-oleh’ bekel nu kapanggih harita, diantarana pas nunjukeun ka barudak ngeunaan eusi prasasti. caritaan barudak sanggeus maraca teh kieu:

Kana prasasti 2:
“kasihan yakh Prabu Wastu berharap udah ratusan tahun gak pernah terkabul katanya orang sakti orang mulya kok do’anya mandul tidak dikabul tuhan”.

-----
Semoga ada yang menghuni dayeuh kawali ini yang melaksanakan kemakmuran dan keadilan agar unggul dalam perang.
Aya ma nu nosi I gya kawali ini pakena kreta bener pakon nanjor na juritan
(disbudpar Ciamis)
-------

malah komentar ngeunaan prasasti 1 mah : ‘ wah tidak bertuah banget’ ----
----
‘Inilah (tanda peringatan) pertama Kawali, ialah yang mendapat kebahagiaan dari bertapa, Prebu Raja Wastu yang berkuasa di Kota Kawali, yang memperindah keraton Surawisesa, yang memperkokoh pertahanan sekeliling ibu kota dengan parit, yang memakmurkan segenap daerah, semoga yang (berkuasa) kemudian mengikuti kebajikan, supaya lama berdaulat di dunia’.
Nihan tapa kali nu siya mulia tapa bha-gya parebu raja was-tu mangadeg di kuta kawa-li nu mahayu na kadatuan surawisésa nu marigi sa-kulili(ng) dayeuh nu najur sagaladésa aya ma nu pa(n)deuri pakénagawé rahayu pakeun heubeul jaya di na buana
---

Naha bisa kitu nyaritana???

Barudak ayeuna geus pageuh papanggihan yen paneda jalma shaleh hade mulya suci agung luhung gede amal hastana mah dikabul ku nu maha ngabulkeun paneda hartina panedana harepanana tinekanan.. Ari ieu kawali na ge teu dayeuh dayeuh acan (prasasti 2), ngakukeun nusiya mulya ngarepkeun nu pandeuri pakena gawe rahayu jst bari nu pandeuri teh- generasi saatos anjeuna- (prasasti 1) ku sajarah kabuktikeun teu kabeh bisa kitu di kawali –oge ditempat lain- malah beuki kadieu beuki surem (sacara karajaan) jeung turunanan ge nya warna warna we nu lampah goreng aya nu amal alus nyampak.

Barudak ayeuna ge geus maca dina buku carita parahyangan kecap (se)moga moga (mugya muga muga mudah mudahan) ngandung maksud harepan kahayang do’a, nu lamun bijil ti jalma mulya luhung suci sakaliber Rahyang Wastu kancana - pamentana harepanana do’ana kuduna dikabul ku nu maha kawasa kawas ‘context pamakean kecap’ matihna paneda/harepan/do’a rahyangtakidul dina carita parahyangan:

---- bag VIII
……Carék Rahiyangtang Kedul,…. "Putu aing mumul kapangkukan ku siya, sugan siya kanyahoan ku ti Galuh. Leumpang siya husir Sang Wulan, Sang Tumanggal, Sang Pandawa ring Kuningan, deung anak saha tu siya?" Carék Rakéyan Jambri, "Aing anak Rahiyang Sang Séna. Dijungkat, diintarkeun ku Rahiyang Purbasora." [tuluy, Carék Rahiyangtang Kedul ka Rakeyan Jambri/Sanjaya] "Lamun kitu, mawa boga kami ngasuhan. Ngan mulah mo sambut samaya aing. Moga ulah meunang prangan; lamun siya ngalaga prang ka kami.   [Aing=rahyangtang kidul, kami=Galuh)
-----

Bener we, context kecap moga –semoga- ieu:
Carita parahyangan nuduhkeun yen Rakeayan Jambri/Sanjaya karek jaya meunang perang sanggeus ‘mangkat ti galuh’ nyerang daerah salian ti Galuh

---
…..!" Carékna patih kalih ka Rahiyang Sanjaya, "Lamun dék jaya prangrang, mangkat ti Galuh!" Prangrang ka Mananggul, éléh sang ratu Mananggul,….. éléh Kahuripan, … Wulukapeu nungkul. …Rahiyang Supena, nungkul. … éléh sang ratu Bima. …nyabrang ka Malayu… éléh Rahiyangtang Gana…éléh Sang Sriwijaya….ka Barus, éléh Ratu Jayadana. …Diprang ka Cina, éléh Patih Sarikaladarma. Pulang Rahiyang Sanjaya ka Galuh ti sabrang. Ndéh humeneng.
----

Nyerang Galuh mah teu meunang –ukur bisa ngelehkeun Rahyang purbasora tuluy eleh ku sang wulan sang tumanggal tumut ka rahyang sempak waja jst- tapi nyerang salian ti galuh mah kajadian jaya/meunang. (bahasan ieu lain nyebutkeun bener henteuna eusi carita parahayangan tapi sakadar nunjukeun ‘pemakaian’ kecap/rasa kecap ‘(se)moga’ nu dipake dina tarjamah nu ngajeblag di prasasti kawali).

Jadi konsekuensina kana ‘kelas’ prasasti 1 jeung 2 lamun ‘semoga’ bijil ti jalma luhung kudu kajadian. Lamun henteu kajadian nu nyieuna pasti lain jalma luhung sedengkeun rahyang Wastu kancana teh kumaha kacaritakeun turun manurun kaluhunganana -Carita parahyangan ge nyebutkeun Rahyang wastu Kancana teh ‘ kena rampés na agama’. Naha ieu bet ‘tojaiyah‘ euweuh nyatana?

Piraku prasastina ukur prasasti mandul tidak bertuah??? Tapi naha enya salah nu nulis prasasti??

Singhoreng tulisan Indonesia prasasti eta bijil ti nu salah ngahartikeun/ngaindonesiakeun jeung oge katalobehan nu nyalin nyadur na sab ngan saukur tuturut bari teu mariksa ‘critical’ deui bener henteuna/merenah henteuna saluyu henteuna jeung contextna:

Nu dituliskeun dina prasatsti mah lain moga/(se) moga tapi kecap ‘aya ma’, Sanajan teu pira tapi boga harti/rasa kecap nu beda sacara significant keur caritaan ‘resmi’ sakelas prasasti dina ‘nilai kebenarana’.
Naon maksudna eta kecap ‘aya ma’ urang tengetan dina obrolan sunda sapopoe nu masih kapanggih di pilemburan:

Misalna wae:
----
Aki bade ngaleueut naon? Aya ma(h) cikopi we.
Aceuk atos atuh ulah saum wae!-…. Iih,…. moga we meunang berkah ridona nu maha kawasa.
---

Teu kudu ahli basa sunda, asal nu sok make basa sunda tangtu bisa ngabedakeun maksudna yen ‘aya mah’ beda jeung ‘semoga/moga’. ‘Aya mah’ nunjukeun maksud yen nu nyarita teu ngaharepkeun atawa teu menta neneda cikopi tapi lamun nu rek mere boga/bisaeun nyieuna nya milih cikopi dina henteuna teu nanaon. Jadi kumaha kamampuh/kaboga nu rek nyuguhan wae, mun cikopi syukur hanteu syukur. Ari kecap moga mah nu puasana miharep neneda supaya puasana teh matak dipigawe ge ameh meunang barokah karidoan ti nu bakal mikeuna. jadi mun hirupna teu barokah teu rido ceuk batur teh boa teu bener puasana, ceuk sorangana ‘alah ieung naha bet kieu?’.

Ngeunaan maksud ‘Aya ma’ Sang hyang Siksakanda ing karesian - Transkripsi dan Terjemahan saurna kenging Saleh Danasasmita, Ayatrohaedi, Tien Wartini, Undang Ahmad Darsa- loba mere ‘penjelasan’ dina ‘context’ nu leuwih lengkep ngeunaan harti/maksudna:

----Bag x
Deung maka ilik-ilik dina turutaneun: mantri gusti kaasa-asa, …., pangurang dasa calagara, rare angon, pacelengan, pakotokan, palika, preteuleum, sing sawatek guna, Aya ma satya di guna di kahulunan. Eta kehna turutaneun kena eta ngawakan tapa di nagara.
Aya ma na urang nu kaseuseul ku tohaan, eta keh ulah dituru(t) twah bisi urang kaseuseul deui. Ini babandingna, upama janma leu(m)pang ngala-
----
Dan perihatikanlah mereka yang dapat ditiru: mantri, gusti yang terkemuka, ………. petugas dasa dan penangkap ikan, juru selam dan segala macam pekerjaan. (Kalau saja) semua (dilakukan itulah yang disebut) setia kepada tugas untuk raja, itu semua patut ditiru sebab mereka melakukan tapa dalam Negara. Cat: kecap dijero kurung tambahan ti nu nulis.
Jika ada di antara kita yang dimarahi oleh raja, itu semua jangan ditiru perbuatannya, nanti kitapun mendapat marah pula……

Bag XX
-----
Aya ma nu urang dek ceta, ulah salah geusan nanya. Lamun dek nyaho di carek para nusa ma: carek Cina, Keling, Parasi, Mesir ….jst
Bila kita hendak bertindak, jangan salah mencari tempat bertanya. Bila ingin tahu bahasa negara-negara lain, sepertj: bahasa Cina, Keling, Parsi, Mesir,…..jst
-----
Eta kehna kanyahokeuneun di tuhuna di yogyana. Aya ma nu majar mo nya(h)o, eta nu mo satya di guna di maneh, mo teuing di carek dewata urang.
Itu semua patut diketahui tepatnya dan perlunya. Bila ada yang mengatakan tidak perlu tahu; itulah yang tidak akan setia kepada keahlian dirinya, mengabaikan ajaran leluhur kita.
-------

Jadi lamun kecap “aya ma” dina prasasti kawali 1 jeung 2 dihartikeun semoga nya kajadian “jaka sembung mawa golok” alias teu nyambung malah jadi ngarusak ‘kualitas’ kalimah nubijil ti jalma mulya.

Carita parahyangan ge sanajan muji pisan ka Rahyang Wastu Kancana teu ieuh make kecap (se) moga ngaharep harep neneda ngeunaan ‘penerus’ nu nuluykeuna tapi cukup ku “….Sakitu, sugan aya nu dék nurutan inya twah nu surup ka Nusalarang’.

Ari urang??? naha pustaka/referensi nu kapanggih –mun tu kasebut kabeh-   kaasup nu ngajeblag di astana gede narjamahkeun/ngahartikeun/make kecap ‘aya ma’ dina prasasti kawali jadi (se)moga???? Teu taliti? teu apal? atawa make alesan klise ‘ah maksudnya sih sama aja tergantung yang bacanya’?.

Ngan,….
“Aya ma nu palerceka daek ngomean pakeun teu disalah hartikeun ku nu pandeuri”

Cag.

III. YAA SIIN JAJANTUNG QUR’AN: Surat yaasiin?..Wah?...Na kumaha kitu euy?

2012-01-31T23:01:00.000-08:00

PANGANTEUR

Surat Yaa Siin atawa Qulb Qur’an loba disebutkeun mangrupa surat jajantungna atawa ese esena tina Qur’an. Nepikeun ka cenah aya hadis nu nyebutkeun ‘sagala rupa aya hakekatna, hakekatna Qur’an nyatana surat yaasiin’. Kahartieun henteuna mah eusina ku nu maca naha disebut ese esena Qur’an wallahu alam iwal Allah jeung nu macana nu nyaho pastina. Ngan nu gampang kaciri di jalma rea mah, ieu surat kaasup surat nu pangseringna dibaca muslimin-muslimat dimana mana, kawas nu geus lila dicatetkeun ku Pickthall dina The Meaning of the Glorious Koran, yen surat yaa siin ‘Regarded with special reverence and recited in times of adversity, illness, fasting, and on the aprproach of death’. Nya kitu tea atuh, nu keur susah (adversity) hayang senang deui, menyat deui, loba rijki deui, nanjung deui, jrrd jrrd; nu gering (illness) hayang cageur deui sabihara sabihari; nu puasa (fasting) hayang hasil maksud, hayang ngelmu, hayang pengkuh mulya dina ageman jrrd jrrd; nu rek maot hayang didu’akeun dilancarkeun dihampura disampurnakeun jrrd jrrd jrrd nepikeun ka ieu surat kapanggih loba dibukukeun misah ti gemblengan mushaff utsmani.

Malah di urang-urang mah maraca surat yaa siin teh nepikeun ka lamun jarah, sababaraha waktu sanggeus aya nu maot/tahlilan -7 poe, 40na, ngatus, 1 taun, jst-, ngarewahkeun, jrrd jrrd jrrd. Mun ditanya naon sababna laku kitu, ‘yaasiinan’, loba nu ukur ngajawab pondok ‘ngalap berkah (barokah/kahadean) boh keur nu maot boh keur nu maca/nu ngadengena’ atuh gampang pisan kahartina ku barudak da loba conto deetna, misalna wae dina tahlilan, paling copelna dina tujuhna balik tahlil bakal meunang/ngelek ‘berekat’ kahadean berkah ti nu boga imah. Najan biasa wae ari lumbrahna di jalma rea, nu teu beukieun ‘yaasiinan’ moyok ngaulah ulah ari nu beukieun ongkoh ongkoh bari rempeg pada baroga hadis golerna nurutkeun pamuhitan pahamna sewang sewangan.

Maksud ieu tulisan mah rek nyaritakeun nu kapanggih di lembur tangtung karang adeg lebah lengkob gunung batu(r)rea nu aya hubunganana jeung maksud surat yaa siin salaku qulb/ese esena Qur’an, nu sok ditepikeun bari paruasa (fasting) nyatana kaayaan kahanan jiwa nu keur cileuhna kuru peujitna kentel kalesu nafsuna sok kasebutkeun oge dilembur mah caritaan dina kaayaan beuteung kureseun –kawas patuangan seuweu quraysh Sang Khataman Nabiyyin nu resep saum ngirangan kulem sasat panglesu nafsu -sab salian nyaritakeun ese esena Qur’an oge pakeun ‘ngarasulkeun’ nyaeta nyaritakeun pangkat makamna karasulan nu engke dipiharep jadi cecekelan para ahli waris metakeun mujizatna Qur’an. Ari ieu dituliskeun, sabagaiana di upload diuar uar sab katimbang keur usumna, kawas ayeuna mah adzan, ngaji, takbiran, khutbah jrrd ge ukur nyetel mp3, jadi lamun geus aya mah bangkarak tulisna tinggal daek henteuna engke barudak maca muasananana ari kolot kolot tinggal bukana.

ADEG-ADEG

1. Yaa Siin 2. Wal qur-aanil hakiim 3. In-naka laminal mursaliin 4. Alaa shirathim mustaqiim 5. Tanziilal ‘aziizir rahiim 6. Litundzira qaumam maa unzdzira aabaa-uhum fahum ghaafiluun.

(Dangdanggula)
Yaa siin jeung demi qur’aanil hakim
Bacaeun nu enya wijaksana
Sanyata nyatana anjeun teh
Salah saurang rasul
Nu napak di jalan mustaqim
Metu ti nu prakosa
Tur asih langkung langkung
Keur ngingetan jalma jalma
Nu ti kolot kolotna euweuh pepeling
Nya jadi baralangah

Surat yaa siin nu harti sundana saperti digurit dina bagian II -Yaa Siin dina dangdanggula katut maksud eusina- dimimitian ku kecap ‘mistic words’, ayat mutasyabihat nu mangrupa potongan kecap (Muqatta’ah) –nu jadi ngaran surat- jeung dimimitian pangwuwuh kalayan, sumpah, demi Qur’an nu (boga sifat/kamampuh/ciri) Hakim (ahkam, hukm, hikmah), bari waktu metuna harita, masih keur di Mekah keneh lain/can/teu mangrupa mushaff nu dijingjing dikelek komo didigitalised, eusi mushaffna ge can lengkep lengkep acan. Eusi suratna, dialamatkeun ka Rasulullah (pihak II) – innaka jst- ngeunaan: karasulan, saha saha wae nu kudu diingetan/diantep ku rasul, rasul supaya nyieun misil/umpama/similitude/perlambang keur bahan panerangan ka umatna (kasabit sabit jadi pihak ka tilu) bari dipasieup ku ayat-ayat/bukti/tanda2 nu laina boh nu geus kanyahokeun boh nu encan.

Jeung eusi surat muguhkeun hal keur cecekelan rasul yen eta kabeh nu metu –nu diajarkeun ku nu prakosa jeung kawasa teh- lain sy’air tapi mangrupa Qur’annun mubiin, teu pantes rasul mah boh ka ummatna boh ka pribadina nyarita teu jeung enyana/euweuh enyana bari teu migawe/ngalaman/kahontal/kataekan ku sorangana (sya’ir). ‘Wa maa ‘al-lamnaahusy-syi’ra wa maa yan baghil lahu in huwa il-laa dzikruw wa qur aanum mubiin’ (yaasiin,69). Tukang sya’ir teh, numutkeun Allah mah (As-syu’ara, 226), diantarana nyaeta ‘wa annahum yaquuluuna maa laa yaf’aluun’ nu resep nyaritakeun naon wae –utamana dina hal ieu - ngeunaan ageman (boh jadi bacaan, bacaeun, dengekeuneun, tingalikeuneun) nu ukur euceuk jeung cenah bari manehna teu migawe/teu ngalaman/teu kahontal ku /lain beubeunangan/alamna sorangan. Cacakan kitu, bari jadi tukang sya’ir nu iman jeung amal shaleh ge rasul mah teu meunang –da teu pantes- tapi kudu wae Qur’anil hakim na teh mangrupa Qur’anun mubiin.

Jadi, cecepengan/ciri Rasul nu mustaqim teh nyatana kahanan ‘yaa siin’ jeung Qur’anil hakim nu mangrupa Qur’anun mubiin –lain saukur Qur’anil adhim, Qur’anil karim, Qur’anil madjid.

Ari ahli waris rasul, dumasar ku ngeunteung kana eusi surat yaa siin dina ieu Mushaff utsmani cecekelan muslim sadunya, kudu wae baroga bekel /sing barisa/marampuh aya/maranjing dina /kaselir leleberana kahanan “yaa siin” heula. Ieu teh nu jadi modal, bibit, cecekelan, pakeun medalna tanda tanda bukti bukti katerangan katerangan caritaan caritaan keur dirina memeh meta metukeun/jadi/mangrupa bacaan/tulisan/caritaan nu jadi bacaeun, caritakeuneun, dengekeuneun, tingalikeuneun, uarkeuneun ka batur.

Ari sifatna/kamampuhna/eusi eusina eta nu murti metu bijil usik ti manehna kudu jadi/mangrupa kawijaksanaan -wicaksana, kudu bisa jadi ajaran/pangajaran/putusan/aturan/ nasehat/panggeuing/pepeling ka batur. Sakabeh ‘caritaan’ ‘tulisan’ ‘bacaan’ nu jadi bacaeun dengekeuneun tingalikeuneun batur teh kudu jadi panyinglar ngahalangan naon wae supaya menang atawa jadi kahadean kaalusan kasalametan kasampurnaan jeung rupa rupa kahadean liana keur dirina jeng batur.

--Kecap Hakim ahkam asal tina kecap hikmah nu hartina bijaksana, oge asal tina kecap hukm nu boga harti putusan. kecap kecap eta teh ngandung harti asal nyaeta, ngahalangan naon bae supaya meunang/jadi kahadean. kendali’/Kadali oge dingaranan hikmah sab gunana ngahalangan nu dikadalina hal supaya teu tikusruk kana bahaya/picilakaeun-

Urang lembur mah mere nasehatna teh pan ‘euy,… saciduhna nu metu saucapna nu nyata katut pangdenge pangdeuleu pangangseu jeung usik malik maneh teh sing asak asak ameh jadi tungguling rahayu tangkaling mokaha meh katuliskeun jadi bacaan bacaeun kahadaean kasampurnaan keur maneh jaga…. Sok komo deui ka batur..da engke teh malik ka maneh keneh…’iqra kitabaka kafa binafsika’… jst jst.

Saha ahli waris rasul teh? Eta jalma jalma nu, diantarana, temen ngingetan, mepelingan, nu nulung, nu nalang, nu nuduhkeun, nu nungtun, nu nyaangan, nu jadi tungguling rahayu tangkaling mokaha tuturus pananggeuhan batur rea. Nu sok aya di rupa guru ajengan ajar, kiai, ustad, panarosan santri, lulugu, jalma biasa, luhur handap saha wae dimana wae malah sok loba sinelir dinu teu siga siga acan.

Pakeun Ahli waris rasul mah, sagala ‘tulisan’ ‘caritaan’ ‘bacaan’ teh sing mangrupa hal nu enya ulah euweuh enyana, nu tetela bari suwung mangmang suda sugan sab geus kaalaman katungtik kapigawe kaamalkeun jadi pakean sorangan ku lain dumeh euceuk kitab sabab cenah saur guru nyaritakeun pamanggih/nu kaalaman ku batur. Sageuy ari kawijaksanaan nu bijil metu nu geus katungtik kaalaman jadi pakean sorangan mah tangtu moal kagok pok kagok tret mangmang prak da geus jadi tumpah darahna jadi bali (kadaharan-‘pakean’ di jero rahim bekel) geusan (manehna metu) ngajadi jeung jadi banjar karang –pananggeuhan- tempat manehna midang kadenge/kabacana ge ku batur meureun puguh eusina. Komo deui bijil tina hal nu bener nu enya .

Tapi kumaha supaya eta nu enya nu bener teh enya enya benr bijil ti/ mungguh kersa pangerana nu maha nyaah tur kawasa kana saniskara, lain tina berhala kanyahona sorangan lain tina kubur angkeuhna sorangan? nu ka rasul mah disebutkeun ‘tanziizil azziir rakhim’.

Nya didieu maksud engke caritaan harti/maksud/guna kecap ‘yaa siin’ teh pernahna, kieu geura bejer beasna:

IV. Yaa Siin - Qur’anil hakim

Kecap Yaa siin nu mangrupa potongan kecap (Muqatta’ah) teh ‘euweuh’ hartina tapi kudu wae dibaca. kawas kecap kecap Muqatta’ah lainna nu aya dina mushaff utsmani kayaning Alif lam mim, alif lam ra, kaf ha ya ‘ain shad, ha mim ‘ain sin qaf, tha ha, ha mim, yaa siin, qaf, jeung nun. Departemen Agama RI (Alqur’an dan terjemahanya) nyebutkeun yen ieu kecap kecap teh kaasup ayat ayat mutasyabihat nu hartina, nurutkeun Mushaff utsmani (al imran ayat 3) mah, ngan Allah jeung ulil albab (nu ngelmu, man of knowing) mungkul nu nganyahokeunana. Jadi sanajan euweuh hartina sab can/teu kahartieun ku/ keur basariyyah mah tapi keur sabagian nu dibere elmu ku Allah mah bisa nganyahokeunana.

(Bagian saterasna urang kintunkeun upami pareng)

YAA SIIN DINA DANDANGGULA KATUT MAKSUD SUNDANA (I)

2012-01-24T05:13:00.000-08:00

I. Pangemut Ngemut

17 Desember 2011 nu kalangkung, pun uwa, Uwa Ina (R. Hermina seuweuna R.O. Hardjawiria), ngantunkeun saparantos jumeneng di ieu pawenangan salami kirang langkung 70 warsih. Sababaraha waktos sateuacana rame kawartoskeun dikadang wargi, seueur saksina, anjeuna sasauran ‘kajeun gering sakumaha ripuhna omat ulah dibawa ka dokter (rumah sakit)’ pas ditaroskeun, pareng iasa ngalayad ngobrol paduduaan, walerna teh ‘uwa geus euweuh bandera, ulah ngariweuhkeun barudak’. Leres we sasihan saatos ngadugikeun tos nyaksian ical eta bandera (ningal tawis) anjeuna dipundut ku nu rahayu tilar ngantunkeun uwa pameget miwah putra putu.

Jasadna dikurebkeun tebih ti bumina, di Cibarunay-Bandung, saurna kahoyongna ku anjeun ‘ameh engke lamun barudak jararah bisa ngariung jeung dulur’. Ari bumina di Ancol, ku kasaean pribumina, kapungkurna rame wae kaseundeuhan janten pamijahan nu haroyong katibanan tiasa menceger hirup hurip dina kapribadian, ku para tuturus pananggeuhan sok dijantenkeun tempat kanggo ngariung pakeun nu paleryogieun tuduh jalana. Waktos nyarioskeun putra-mantuna (Teh Kenny & A Herman), nu nuju ngadamel deui bumi di Bogor, pun uwa nyarios ‘uwa ge pesen ka barudak teh: supaya aya deui imah imah nu dijadikeun tempat ngarariung,.. karunya barudak ayeuna bisi paroekeun, sab geus jarang meunang caritaan agama nu jeung eusina’.

Gening abong sepuh, tangtos tiap sepuh mah kitu, dugikeun ka bade pupusna alim ngarepotkeun turunan, nu diemutkeun teh kanggo kasaean seuweu siwina wae. Mugi mugi anjeuna, sareng sadayana nu parantos ngantunkeun tipayun, dihapunten sadaya kalelepatan kaluluputanana, dosa ageung dosa alitna, nu karaos boh nu teu karaosna sok sumawona nu dihaja boh nu teu kahajana, pamugi oge ditampi iman islamna ditampi amal shalehna dilanggengkeun di alam kani’matanana miwah sadaya anu dikarantun mugia kawaris kasaean-kasaeanana bari tariasa nyeungitan nerasngageungkeunana. Amin.

Upami wae pareng, caket caket nincak kana 40 dinten anjeuna ngantunkeun, lamun orok ngumpulna nyawa saatos 40 dinten dina jasad kitu deui sabalikna nu sirna katinggal ku nyawa –symmetry dina cakra waktu, hoyong pisan lugina tiasa jarah, bari sateuacana nyareatan ku nyundakeun surat yaasiin digurit dina dangdanggula –teras diupload etang etang ‘tahklillan’ online kanggo nu ngaraosna nyalira- ngeunteung kana nasehatna Prof. Albus Dumbledore ti dunya Harry Potter “do not pity the dead, Harry. Pity the living”. Da leres pisan, pun uwa mah tos puguh sumare, tos puguh putra putu nu tangtos keresa ngadu’akeuna malih kanggo nu dialamna dunya puguh tapak paesan jatina, urang mah ayeuna nu masih kumelendang… biheung, malah malah biheung tiasa maot enya- nu leres maot nyawana tangtos nu aya kantun hirupna- boa urang salamina kakubur alam ‘laa yaamuutu fiiha wa laa yahya‘, tong tebih tebih engke, ayeuna ge kumaha humandeuarna urang mun aya di alam nu teu menyat hirup teu neut paeh teu hos.

Di bagian tilu sareng saterasna ieu dangdanggula dipasihan catetan hal hal ngeunaan ‘eusi’ surat yaasiin nu kapendak dilembur tangtung nu janten ulikan tuturunan kanggo ‘man kaana hayyan’, diantawisna ngeunaan naon nu janten margi surat yaasiin janten qalbuna/ese-esena qur’an, oge naha mung diancokeun janten cecepengan Rasul sareng ahli warisna/ ‘ngarasulkeun’, sanes kanggo jalmi biasa.

Haturan wilujeng ngaos

II

YAA SIIN
Surat no.36 turun di Mekah 83 ayat

(Kinanti)

Nyalindung ka maha agung, maha mulya maha suci, allah nu maha uninga, tina poek sasar diri, alatan gogoda setan, nu nyiruruk nyiriwuri.

Kalawan asma hyang agung, marengan lampah sayakti, nu janten marga lantaran, sadaya usik ngajadi, nyaah asih taya kendat, nganteur mahluk nu kumelip.

(Dangdanggula)

1. Yaa Siin 2. Wal qur-aanil hakiim 3. In-naka laminal mursaliin 4. Alaa shirathim mustaqiim 5. Tanziilal ‘aziizir rahiim 6. Litundzira qaumam maa unzdzira aabaa-uhum fahum ghaafiluun.

Yaa siin jeung demi qur’aanil hakim
Bacaeun nu enya wijaksana
Sanyata nyatana anjeun teh
Salah saurang rasul
Nu napak di jalan mustaqim
Metu ti nu prakosa
Tur asih langkung langkung
Keur ngingetan jalma jalma
Nu ti kolot kolotna euweuh pepeling
Nya jadi baralangah

7. Laqad haq-qal qaulu ‘alaa aktsarihim fahum laa yu’minuun 8. In-naa ja’alnaa fii anaaqihim aghlaalan fahiya ilal adzqaani fahum muqmahuun 9. Wa ja’alnaa min baini aidiihim sad-daw wa min khalfihim sad-dan fa aghsyainaahum fahum laa yubshiruun

Yen saenyana geus pasti murti
Keur kalolobaan maranehna
Alatan heunteu iman teh
Kami masang panalikung
Nu ti beuheung ka gado nali
Nepikeun ka narenggak
Tur lalangse timbul
Hareup jeung tukangeunana
Kami ge meungpeunan matana deuih
Meh lalolong tenjona

10. Wa sawaa-un ‘alaihim a-andzartahum am lam tundzirhum laa yu’minuun 11. In-namaa tundziru manit taba’adzikra wa khasyiyar rahmaana bil ghaib fabasy-syirhu bimaghfiratiw wa ajrin kariim

Sarua we pikeun nu taradi
Diingetan atawa henteuna
Tetep moal iman keneh
Ingetan mah ngan mungkul
Nu dek nurut kana pepeling
Jeung nu teu wani tanggah
Ka nu nyaah agung
Najan gaib keur manehna
Bubungah ku ayana ampunan jati
Tur ganjaran nu mulya

12. In-naa nahnu nuhyil mautaa wa naktubu maa qad-damuu wa aatsaarahum wa kul-la syai-in ahsyainaahu fii imaamim mubiin

Saenya enyana pisan kami
Ngahirupkeun nu geus teu nyawaan
Turta kami oge nyatet
Sagala lampah laku
Nu dijieun ku tiap diri
Tur nuliskeun tapakna
Natrat mo kaliru
Jeung nyatana sakabeh hal
Ku kami dijadikeun murti tinulis
Na imam nu tetela

13. Wadhrib lahum matsalan ashaabal qaryah idz jaa-ahal mursalun 14. Idz arsalna ilaihimutsnaini fakadzabuuhumaa fa-az-zaznaa bitsalitsin faqaaluu in-naa ilaikum mursaluun 15. Qaaluu maa antum ii-laa basyarum mitslunaa wa maa anzalar rahmaanu min syai-in in antum il-laa takdzibuun.

Keur maranehna sok jieun misil
Nagri nu kadatangan utusan
Sab ka nu dua teu malire
Nya anu katilu nyaur
Yeuh kabeh pangeusi ieu nagri
Kula rasul keur andika
Ari pok: ah wadul
Dia ukur basariyah
Ar-rahman mo ngutus nu kitu keur diri
Dia ngan ngabohongan

16. Qaaluu rab-bunaa ya’lamu in-naa ilaikum lamursaluun 17. Wa ma ‘alainaa il-lal balaaghul mubiin 18. Qaaluu in-naa tathay-yarnaa bikum la-il lam tantahuu lanarjuman-nakum wa layamas-san-nakum min-naa ‘adzaabun aliim

Ceuk rasul: gusti nu terang pasti
Yen kula utusan keur andika
Tugas kula mah ngan wae
Netelakeun pituduh
Pokna teh: kami apes diri
Sab ku ayana dia
Mun keukeuh rek kitu
Nya dia arek dirajam
Jeung dia kabeh rek meunang siksa peurih
Ti kami sarerea

19. Qaaluu thaairukum ma’akum a-indzuk-kirtum bal antum qaumum musrifuun

Dijawab: nu tumiba ka diri
Warna kaapesan kahinaan
Sab lampah sorangan wae
Lain sab aya rasul
Piraku sab sinelir pepeling
Awak apes teu mulya
Malah anu geus tangtu
Nu enya enya tetela
Lampah andika kabeh nu geus ngajadi
Kaleuleuwihi pisan

20. Wa jaa-a min aqshal madiinah rajuluy yas’aa qaala yaa qaummit tabi’ul mursaliin 21. It-tabi’uu mal laa yas-alukum ajraw wa hum mutaduun 22. Wa maa liya laa ‘abudul ladzii fatharanii wa ilaihi turjauun

Jol hiji jalma ti tepis wiring
Datang rurusuhan tur nyarita
He batur batur sakabeh
Prak turut eta rasul
Nu ngingetan bari teu pamrih
Nya nu kitu nyatana
Nu meunang pituduh
Piraku kula teu nyembah
Kanu geus nyiptakeun jeung nu ngan ka gusti
Urang dipulangkeuna

23. A-at-takhidzu min duunihii aalihatan iy-yuridnir rahmaanu bidhur-ril laa tughnii ‘an-nii syafa’atuhum syai-aw wa laa yunqidzuun 24. In-nii idzal lafii dhalaalim mubiin 25. In-nii aamantu birab-bikum fasma’uun

Jeung piraku we kula migusti
Nyembah salian ti ka Mantenna
Da mun kersa Ar-rahman teh
Ngamudaratkeun tangtung
Safaat lian mo matih
Mo bisa nulung nyinglar
Mun ser ka nu kitu
Tangtu kula sasar sasab
Kula mah geus enya imanna ka gusti
Matak regepkeun geura

26. Qiladkhulil jan-nah qaala yaa laita qaumii ya’lamuun 27. Bimaa ghafara lii rab-bii wa ja’alanii minal mukamiin

Nya dileler inyana ku gusti
Tarima asup manjing sawarga
Ceuk inyana: duh mun bae
Kaom kula wareruh
Naon sababna gusti diri
Tos ngahapunten kula
Tur nu maha agung
Mere kula kamulyaan
Saperti jalmi jalmi nu tos kawaris
Kamulyaan mantenna

28. Wa maa anzalna ‘alaa qaumihii mim ba’dihii mi jundim minas-samaa-I wa maa kun-naa munzilin 29. In kaanat il-laa shaihataw waahidatan fa idzaa hum khaamiduun

Jeung kami teu nurunkeun ti langit
Naon naon deui ka kaumna
Saenggeus inyana waleh
Jeung nya teu pantes turun
Naon naon deui ti kami
Pangasih keur maranehna
Iwal murti metu
Siksaan pangeranana
Nu ngan lir sora tiupan nu ngajerit
Saharita binasa

30. Yaa hasratan ‘alal ibaad maa ya’tiihim mir rasuulin il-laa kaanuu bihii yastahzi-uun 31. Alam yarau kam ahlaknaa qablahum minal quruuni an-nahum ilaihim laa yarji’uun 32. Wa in kul-lul lam-ma jami’uul ladainaa muhdharuun

Rugi pisan eta para abdi
Nu teu datang rasul ka manehna
Lian di wah wah dienye
Naha henteu wareruh
Loba loba umat bihari
Nu geus rusak binasa
Maranehna luput
Teu balik deui ka dunya
Jeung mo henteu nu bakal mah ngan ka kami
Dijagrakeun kabehna

33. Wa aayatul lahumul ardhul maitah ahyainaahaa wa akhrajna minhaa hab-ban fa minhu ya’kuluun 34. Wa ja’alnaa fiihaa jan-naatim min nakhiiliw wa ‘anaabiw wa fa-jarnaa fiihaa minal ‘uyuun

Ayat keur maranehna ti kami
Taneuh nu angar cengkar di dunya
Kami huripkeun sakabeh
Tuluy tidinnya rentul
Sisikian pada jaradi
Pakeun kadaharana
Tur pareng tumuwuh
Kebon anggur kebon korma
jeung tidinya ge malancer bararijil
Cai patingburial

35. Liyakuluu min tsmarihii wa maa ‘amilat-hu aidihim afalaa yasykuruun 36. Subhaanal ladzii khlaqal azwaaja kullaha mim-maa tun-bitul ardhu wa min anfusihim wa mim-maa laa ya’lamuun

Ku kitu teh meh mareunang hasil
Tur meunang naon bae ti dinya
Loba rupa hasil gawe
Bet na teu muji sukur
Suci ning suci maha suci
nyipta hal papasangan
Di sakabeh tangtung
Boh nu medal ti buana
Boh ti manehna sorangan boh nu lain
Nu manehna teu apal

37. Wa aayatul lahumul lail naslakhu minhun nahaara fa-idzaa hum mudzhlimuun 38. Wasy-syamsyu tajrii limustaqa-ril lahaa dzaalika taqdirul ‘azizil ‘alim

Jeung ayat laina nyata peuting
Kami udar cahyana beurang
Keur ngagantikeun poe
Dina reup surya surup
Nya poekna peuting kasaksi
Jeung oge sang aditya
Angger muter kukuh
Dina jalan sakuduna
Kitu kersana nu prakosa linewih
Miwah maha uninga

39. Wal qamara qad-darnaahu manaazila hat-taa ‘aada kal’urjuunil qadiim 40. Lasy syamsyu yan baghii lahaa an tudrikal qamara wa lal lailu saabiqun nahaar wa kul-lun fii falakiy yasbahuun

Jeung bulan geus ditangtukeun kami
Sapasi sapasi tembongna
Mun geus tembong buleud bunder
Tembong deui melengkung
Kawas dahan korma rek garing
Moal nya kawenehan
Panon poe nyusul
Nepungan ngaganti bulan
Mo peuting liwat ti beurang da geus pasti
Boga lampah sorangan

41. Wa aayatul lahum an-naa hamalnaa dzur-riyatuhun fil fulkil masyhuun 42. Wa khalaqna lahum mim mitslihii maa yarkabuun 43. Wa in-nasya nughriqhum falaa shariikha lahum wa laa hum yunqadzuun 44. Il-laa rahmatan min-naa wa mataa’an ilaa hiin

Jeung ayat nu laina ti kami
Kami naekeun turunannana
Na parahu nu pajejel
Tur nu sarupaning kitu
Loba dijadikeun ku kami
Mun rek dilelepkeun mah
Mo aya nu nulung
Tur mo salamet waluya
Mun lain rahmat jeung kasenang ti kami
Nepi tutug mangsana

45. Wa idzaa qiila lahumut taquu maa baina aidiikum wa maa khalfakum la’allakum turhamuun
46. Wa maa ta’tiihim min aayatim min aayaati rab-bihim il-laa kaanuu anhaa mu’ridhiin

Jeung mun maranehna dipiwarti
Mangkade kanu keur dipilampah
Tur nu rek dipaju engke
Meh ka rahmat nu agung
Eta kabeh teu dipaduli
Jeung henteu pernah datang
Rupa rupa tuduh
Tanda ti pangeranana
Iwalti maranehanana geus pasti
Ngalieus ngajauhan

47. Wa idzaa qiila lahum anfiqu mim-maa razaqakumul laahu qaalal ladzina kafaruu lil-ladzna aamanuu anuth’imu mal lau yasyaa-ullaahu ath’amahuu in antum il-laa fii dhalaalim mubiin

Jeung oge upama dipiwarti
Darmakeun rupaning kahadean
Nu ti Allah ka maraneh
Kafir ka mu’min metu
Naha kula kudu ngabagi
Ka jalma nu mun kersana
Dipasihan tulung
Nya Allah nu maparina
Saestuna eta tangtungan nu kafir
Sasar tetela pisan

48. Wa yaquuluuna mataa haadzal wa’du in kuntum shaadiqiin 49. Maa yanzhuruuna il-laa shailataw waahidatan ta’khudzuhum wa hum yukash-shimuun 50. Falaa yatarthi’uuna taushiyatawa wa laa ilaa ahlihim yarji’uun

Jeung nyarita nu kalafir tadi
Subaya teh iraha laksana
Mun arandika balener
Nya euweuh nu ditunggu
Lian sora lir ngajerit
Sabot maranehanana
Parasea padu
Mo sempet ngawasiatan tur mo panggih
Jeung kulawarga heula

51. Wa nufikha fish-shuuri fa idzaa hum minal ajdaatsi ilaa rab-bihim yansiluun 52. Qaaluu yaa wailanaa man ba’atsanaa mim marqadinaa haadzaa maa wa’adar rahmaanu wa shadaqal mursaluun

Heug sangkakala ditiup murti
Nya barijil ti kuburana
Ngadeuheus gusti sakabeh
Nu kalafir mah nyebut
Duh gening cilaka teuing
Na saha nu ka kula
Mere deui hirup
Padahal lin geus sumare
Tah nya ieu cawisan nu maha asih
Rasul teh bener pisan

53. In kaanat il-la shaihataw waahidatan fa-idzaa hum jamii’ul ladainaa mhdharuun 54. Fal yauma laa tzhlamu nafsun syai-aw wa laa tujzauna il-laa maa kuntum ta’maluun

Mo lian ti lir sora nu ngajerit
Sapada harita maranehna
Kami kumpulkeun kabeh
Tah dina ieu waktu
Euweuh jiwa nu dirurugi
Jeung moal moal pisan
Sakabehna tangtung
Narima pangbalesan
Lian saniskara nu ku tiap diri
Enggeus dipilampahna

55. In-na ashhaabal jan-natil yauma fii syughulin faakihuun 56. Hum wa azwaajuhum fii zhilaali ‘alal ‘araaiki mut-taki-uun 57. Lahum fiihaa faakihatuw wa lahum maa yad-da’uun 58. Saalamun qaulan mir rab-bir rahiim 59. Wamtaazul yauma ay-yuhal mujrinuun

Lamun pangeusi sawarga mah yakti
Harita jongjon saruka bungah
Lenggah jeung bojona kabeh
Di bale nu ariuh
Nyarampak buah nu dipamrih
Tur kabeh nu diseja
Salam nya pihatur
Ti gusti nu asih pisan
Ngan kanu doraka harita dipiwarti
Nyapih kudu marisah

60. Alam ahad ilaikum yaa banii aadama al-laa ta’budusy-syaithaan in-nahuu lakum aduw-wum mubiin 61. Wa ani’ buduunii haadzaashiraathum mustaqiim 62. Wa laqad adhal-la minkum jibil-lan katsiiraa afalam takuunuu ta’qiluun

Naha lain kami geus ngawarti
He sakabeh anak incu Adam
Mangkade nya maraneh
Ka setan tong mituhu
Itu teh musuhnu geus pasti
Ngan ka kami ngabdi mah
Eta jalan tangtung
Nu mustaqim lempeng lampah
Estu setan geus nyasarkeun loba diri
Na bet teu daek sadar

63. Haadzhihii jahan-namul latii kuntum tuu’aduun 64. Ishlauhal yauma bimaa kuntum takfuruun
65. Alyauma nakhtimu ‘alaa afwaahihim wa tukal-limunaa aidiihim wa tasyhadu arjuluhum bimaa kaanuu yaksibuun

Tah ayeuna jahannam pinasti
Nu geus dicawiskeun keur nu ingkar
Poe nu geus ku maraneh
Di wah wah mo tepung
Danget ieu kersana kami
Sungut mo bisa engab
Tapi lengeun nyatur
Pada pada cumarita
Jeung suku ge papada jaradi saksi
Kanu geus dipilampah

66. Wa lau nasyaa-u lathamasnaa ‘alaa a’yunihim fastabaqush shiraatha fa-annaa yubshiruun

Jeung lamun kami ngersakeun leuwih
Kami tumibakeun ka manehna
Leungiteun awasna tenjo
Pangdeuleuna luput
Tuluy paheula heula nyungsi
Neang jalan nu lega
Keur diri lumaku
Ngan najan kitu petana
Cik kumaha bisana manggih ningali
Jalan nu diajamna

67. Wa lau nasyaa-u lamasakhnaahum ‘alaa makaanatihim famas tatha’uu’mudhiy-yaw wa laa yarji’uun 68. Wa man nu’am-mirhu nunak-kis-hu fil khalqi afalaa ya’qiluun

Mun kami ngersakeun leuwih deui
Kami robah kaayanana
Ditempat manehna keneh
Nya mo barisa lumaku
Sok komo rek baralik deui
Mo pisan bisa mulang
Tur sakabeh tangtung
Nu dipanjangkeun umurna
Kami balikeun deui ka wiwit jadi
Na teu daek mikiran

69. Wa maa ‘al-lamnaahusy-syi’ra wa maa yan baghil lahu in huwa il-laa dzikruw wa qur aanum mubiin 70. Liyundzira man kaana hay-yaw wa yahiq-qal qaulu ‘alal kaafiruun

Jeung kami mah teu ngajarkeun syair
Syair mah teu pantes keur utusan
Taya lain ieu kabeh
Nu bijil betus metu
Pepeling jeung quraanun mubiin
Bacaan nu tetela
Nu ngingetan mungkul
Keur nu hirup saenyana
Jeung mastikeun papasten nu pasti murti
Keur jalma nu alingkar

71. Awalam yarau an-naa khalqnaa lahum mim-maa ‘amilat aidina an’aaman fahum lahaa maalikuun 72. Wa dzal-lalnaahaa lahum faminhaa rakuubuhum wa minha ya’kuluun

Naha maranehna teu tingali
Yen kami geus nyiptakeun eukeurna
Sato sato ingon ingon
Nu eta kabeh matuh
Sab kakawasaana kami
Nya pada dipibanda
Tur jaradi nurut
Kanu ngabogaanana
Nu guna keur maranehna balawiri
Oge keur dahareuna

73. Wa lahum fiihaa manaafi’u wa masyaaribu afalaa yasykuruun

Jeung ti eta kakawasaan kami
Nyaeta ingon ingon eukeurna
Nya maranehna sakabeh
Meunang nu dipibutuh
Rupa guna mangfaat tadi
Tur maranehna meunang
Jang eukeurna nginum
Ngan ku eta kajadian
Naha maranehna bet ingkar ka kami
Teu daek tumarima

74. Wat takhadzuu min duunillaahi aalihatal la’allahum yunsharuun 75. Laa yastathi’una nasrahuum wa hum lahum jundum muhdharuun 76. Falaa yahzunka qauluhum in-naa na’lamu maa yusir-ruuna wa maa yu’linuun

Jeung maranehna muhit gusti
Salian ti Allah keur tulungna
Ngan eta sembahan kabeh
Mo bisa mere tulung
Malah eta nu dipigusti
Gumantung ka manehna
Seug anjeun tong ngangluh
Ku ucap caritaana
Sab kami teh weruh nu disidem diri
Jeung nu ditembrakeuna

77. Awalam yaral insaanu an-naa khalaqnaahu mi nuthfatin fa idzaa huwa khasiimum mubiin 78. Wa dharaba lanaa matsalaw wa nasiya khalqah qaala may yuhyil ‘izhaama wa hiya ramiim.

Jeung naha manusa teu tingali
Kami nyiptakeunna tina nuftah
Geus hirup bet ngabengbeleng
Mondah nambalang nya laku
Tur malah ngamisilkeun kami
Lat poho kana asalna
Ucapna nu metu
Wah na saha anu bisa
Ngahirupkeun tulang taleng geus permati
Jeung rusak teu mangrupa

79. Qul yuhyii hal-ladzii an sya-ahaa aw-wala mar-rah wa huwa bikulli khalqin ‘aliim 80. Nil-ladzii ja’ala lakum minasy-syajaril akhdari naaran fa-idzaa minhu tuuqiduun

Pok: nu bakal ngahirupkeun deui
Nu enggeus permati euweuh lian
Nya nu samemehna keneh
Mantenna estu weruh
Tiap ciciptan nu kumelip
Jeung nya ngan ku kersaNa
Seuneu bisa hurung
Tina tangkal hejo rupa
Saharita maraneh meunangkeun geni
Mirun seuneu tidinya

81. Awa laisal ladzii khalaqas samaawaati wal ardha biqaadirin ‘alaa ayyakhluqa mitslahum balaa wa huwal kha-laaqul ‘aliim

Tur nya lain Mantenna sawiji
Nu tos nyiptakkeun langit akasa
Katut buana sakabeh
Nu bakal enya mampuh
Nyiptakeun deui anu lain
Nu sarupa jeung eta
Enya pisan kitu
Sab nu estu mung Mantenna
Nu kawasa nyiptakeun sawiji wiji
Miwah maha uninga

82. In-nama amruhuu idzaa araada syaian ay-yaquula lahuu kun fayakuun 83. Fasubhaanal ladzii biyadihii malakuutu kulli syaiiw wa ilaihi turja’uun.

Estu timbalana anu murti
Mun Mantenna nya ngersakeun seja
Ngeunaan naon wae ge
Ngan qun dawuhna metu
Nya jadi kabehna teh jadi
Maha suci Mantenna
Na hastana mungkul
Wisesana saniskara
Tur ngan ka Mantenna nya satiap diri
Bakal dipulangkeuna

KUJANG: NAON AHENGNA NAON GUNANA? JEUNG KUMAHA MAKENA KEUR URANG AYEUNA??? (II)

2011-11-10T02:11:00.000-08:00

Dina nyieun kujang, nempa ngabentuk rupa/wujud jeung mere software ‘default’ katut mere lologkrang supaya bisa ‘personalised’ saluyu jeung pamake katut lingkunganana, pakeun neangan kadaharan jeung iinumeun saperti nu geus dicaritakeun di bagian samemehna (Bag I) kujang boh dina rupa/hardware/wujudna, boh kagunaan specifikna, boh kelas pamor oge nu make/nu nyekelna jadi warna warna rupa rupa tingkat tingkat.

Keur somah /jalma biasa mah, lain lulugu/kapala kelompok/kokolot atawa nanggananna, lolobana ukur mangrupa pakarang nu jadi ‘short-cut’ atawa ‘linked’ ka pakarang lain nu jadi sumberna nu biasana dicekel ku kelas strata nu leuwih luhur. Nepikeun ka kujang kujang nu dicekel/ ganggamana somah mah ukur biasa wae kumaha jentul hardwarena. Karek bijil pamor teh lamun di trigger ku software mangrupa jangjawokan atawa rajah nu dipakena memeh gawe atawa keur gawe. Ciri kecap kecap Rajah/jangjawokana make ‘referens’ heula/teu langsung ‘direct command’ kayaning ‘ka hyang /embah anu….. nu ngawasa detya anu… muga muga anu teh sing anu’- atawa ukur dibarengkeun/di linked ku kujang luluguna.

Sedengkeun Kujang lulugu dina nyieun, nyimpen, make jeung ngaropeana leuwih ‘sophisticated’. Tara sagawayah dibijilkeun komo diabar abar mah, ukur dipake dina: Mitembeyan/ngamimitian atawa dina ngontrol lamun aya hal hal teu saluyu jeung nu diharepkeun, misalna aya hama, bagong ka kebon atawa aya kacilakaan dina keur migawe-, atawa dina nganggeuskeun/panen/nganuhunkeun /syukuran hasil tani jeung tahap evaluasi keur aktivitas satuluyna. Kekecapan/ basa programming dina AJI-na sifatna direct ‘si anu teh kudu jadi dat anu, atawa ieu/eta teh “anu” matakna kudu anu’ teu rea sanduk sanduk nga’link’ kana/ tara loba macakeun mariksakeun “reference” kayaning nyebut nyebut luluhur ti ditu luluhur tidieu nu jadi ‘source code’na, tara sab beda kelas.

Cara nyieun pamor/software siga nu ‘nyiksa sato’, dumeh salah sahijina diala getihna keur kapentingan jelema. Tapi justru kaluhunganana teh sab dina hiji daerah teu kudu tiap nu tani boga kujang nu dibere pamor, teu kudu hii kujang hiji sato tiap wong tani. Hiji atawa dua kujang -kujang lulugu/pimpinan - bisa dipake keur wilayah nu lega/kaperluan bala rea-kelompokna. Matak ahirna teu kabeh kujang nu kapanggih aya pamor/maunat/program/softwarena.

Tuluy lamun kujang somah dijieun sacara ‘pabrikan’ dina jumlah nu rea nu oge leuwih ngagedekeun kualitas hardware keur ngadekna, kujang kujang lulugu mah dijieun dumasar ‘pesenan’ leuwih ‘personalised’ hardwarena dihade hade nepikeun ka siga leuwih kaciri nilai ‘art’ jeun gpamor aweuhana katimbang guna keur ngadekna – komo beuki lila mah ukur kaciri ‘pernah’ seukeut mungkul. Kujang lulugu kadieunakeun jadi kujang pusaka sab saeutik bari hese nyieuna, bisa disebut teu bisa ditiron ukur dijieun replica, tapi masih keneh aya gunana keur nu bisa metakeunana, tungtungna dipupusti dirawat enya enya.

III. GUNA RUPA RUPA KUJANG

Di taun 1862 keur sunda diajah walanda, Jonathan Rigg bule inggris nu ngaku nyieun dictionary “meunang guguru ti gunung meunang diajar ti guriang”,
paling henteu saperti pangakuanana kalolobaanana hasil kaluhungan/pangaweruh/yasana Demang Jasinga Raden Nata Wireja sareng juru Pantun Ki Gembang ti Bogor nu ngabantuanana, netelakeun yen Kujang teh mangrupa “a variety of chopper iron with crooked blade”. Kujang sakumpulan rupaning beusi-beusi pangadek/pemotong bari ciri cirina sisina/bilah peso na teu lempeng/sudat sedot, ari chopper biasana dipake dina aktifitas ngolah dahareun jeung iinumeun-Tani. ’liku liku’na beda jeung keris, sabab Keris mah disebut Rigg sajenis senjata di militer/perang (weapon) kawas peso balati nu geus umum di Indonesia nu dipake pakeun tangtu ratu “the well known malay weapon or dagger of this name”.

Sanggeus sunda saukur jadi provinsi, Team LBSS lembaga basa jeung sastra sunda (kamus umum basa sunda 1969 -1975) nyatet yen Kujang teh mangrupa pakarang urang sunda nu bisa dipake ngadek/motong jeung bisa dipake newek /meuncit/nubles nu saluyu jeung kaperluan aktifitas kaum Tani. Sedengkeun Keris pakarang nu bisa dipake nubles mungkul. Team encyclopedia Sunda (2000) nyebutkeun yen kujang nurutkeun bahana aya nu dijadikeun kujang pusaka aya nu ukur alat keur tani.

Guna specific atawa dipakena sababaraha jenis/rupa kujang lulugu /‘pesenan’/pusaka saperti diantarana kujang ciung, kujang kuntul/bango, kujang bangkong jeung kujang badak urang tepikeun dihandap ieu:

KUJANG CIUNG

Kujang ciung pakarang nu dipake keur ‘ngamanage’/ngaheuyeuk/ngolah leuweung katut sabudeureunana: lamun rek asup ka leuweung, neangan dahareun iinumeun tileuweung kaasup miara/ngala kai kai jeung tutuwuhan leweung, sirah cai, walungan, curug, pasir jeung pangeusina kayaning sato boroeun soto ingueun sato ingkahaneun katut pangaruh Detya-na jrrd (harti/maksud Detya tingali bag I) .

Ciung teh ngaran manuk leuweung nu lain sabangsaning eagle, falcon, garuda, dadali, heulang nu neangan mangsana ngandelkeun ‘high speed’ ti jarak jauh- nepikeun ka kudu luhur hiber ngawang ngawang/luhur ngajaul lir ka panonpoe/neangan caang panonpoe. Tapi manuk anu membumi nu neangan kadaharan ti tangkal ka tangkal ti rungkun ka rungkun dileuweung tara hiber luhur kasaksi ku jelema ngajaul ka awang awing, loba kapanggih kujelema ge lain hiberna/wujudna heula tapi SORAna diantara rembetna tatangkalan leubeutna dadaunan. Jadi lamun ngahartikeun ciung sarua jeung caang nu disambungkeun ibarat manuk nu hiber nuju ka panon poe eta mangrupa imaginasi nu “ngawang ngawang”.

Ayana manuk ciung di leweung, nu gampang katingali indikatorna ku sora-na, nunjukkeun kaayaan leuweung nu masih rembet rungkun rungkuna rea kakaian daerahna subur keneh nu mere gambaran loba pangeusina loba alaeun loba olaheun. Tuluyna tangtu geus pada nyaho, lamun leuweungna subur/alus keneh tangtu daerah sabudeueruenana moal susah, moal banjir moal kakurangan cai, taneuh moal urug, hawa alus, taneuhna subur, tuluy daerah tani sabudeureunana sawah sawah kebon kebon ingon ingon lembur lembur moal susah hirup jrrd jrrd jrrd nu pangaruh dina leuwih jembarna ngaraharjakeun ngarahayukeun dayeuh dayeuh sakuliah nagara agraris.

Eta sababna kujang rupa ciung sok dijadikeun kujang lulugu/pusaka dina level nu leuwih luhur sab trigger ka leuweung teh bisa nerekab aweuhanana ka sakuliah nagara aweuhanana jadi nunjukeun kawilayahan -kasebut ukur menak menak baheula nu make/nu nyekelna tara somah –ukur turunan menak mah can tangtu, najan loba nu agul kupayung butut.

Lelembutan ciung/getihna sok dipake jadi salah sahiji aweuhan pakeun nyimpeun pamor/program pakeun ngamanage detya-detya leweung (maksud detya tingali bag I) nu engke dina hardwarena jadi trigger metakeun pakarang ngauban ngokolakeun leuweung jeung sabudeureunana -kaasup metakeun papagon neangan kadaharan jeung iinumeun ti/di leuweung. Nu nyekelna/ nu bisa/weruh kana ngagunakeun software/hardwarena sok tara loba ukur lulugu menak-na – sakabeh detya nu 4 aya kaasup nu di manage dina rajahna- ngalatih softwarena ge sok kucara saba/numpi/napaan leweung/gunung.

Ari somah mah ukur nyahona, misalna wae, lamun kaleuweung ulah nyebut maung tapi si belang atawa kerod- nga program yen nu bijil lain sifat carnivore-na tapi ukur ngajorelat belangna/kerodna, lamun ka bagong kudu nurut ka detya anu –ulah asal tubruk ulah asal ngaranjah, lamun ka sirah cai kudu neangan huripna, mencegerna, asihanana, kajayaanana lamun nyadap kudu nga trigger heula si anu nu ti anu lain asal cokot/salah nempatkeun pangalana, jrrd jrrd jrrd pecahan aweuhan rajah aji/software nu masieup kujang ciung. Dijieuna ge enya enya ‘limited edition’ hardwarena ditempa dipasieup dihade hade.

KUJANG KUNTUL/BANGO

Aya dipake didaerah leuwi, situ, muara keur ngala sabangsaning nu kapanggih di cai. Kuntul/bango hiji mahluk nu daek geten nungguan kadang kaciri sok ajeg bari jengke lila nangtung ngadodoho mangsa/alaleun, oge jadi ciri lamun leuwi/situ masih keneh aya eta manuk hartina aya keneh dahareunana/aya keneh inumeunanna, ari dahareun kuntul/bango nya dahareun/iinumeun jelema oge. Jadi lelembutan bango dipake nga trigger aya henteuna boroeun/alaeun sakaligus kasalametan dina ngara lauk jeung tatanen deukeut muara/leuwi/situ.

Contona, didaerah nu kaliwatan walungan citanduy ciamis ti mimiti padaherang emplak kalipucang tunggilis nepikeun ka muara di laut kidul nu sok remen caah lamun usum hujan. Kokolot/lulugu lembur nu kawaris ulikan tuturunan aya keneh nu metakeun software make kujang rupa kuntul/bango..makena ukur ditancebkeun kana taneuh terus maca rajahna memeh ararindit ngala lauk jeung melak/ngala tatanen/palawija jeung neang sawah. Rajahna ngatrigger salah sahiji detya ‘anu’ nu aya hubungana jeung nu sok ngalalodok taneuh. Cenah ge, lamun caah buaya ge sok ‘kasered’ ka daerah tani atawa di leuwi saru teu kaciri. Salah sahiji kecap pecahan rajahna nyebut buaya ukur catang – malah aya nu pantang nyebut buaya tapi cukup nyebut catang. Nu maksudna lain saukur kapamalian/katahayulan tapi nga ‘manage’ yen lamun pasanggrok/deukeut ka jelema nu bijil lain sifat cannibal buayana tapi sipat keur pasifna nu kawas catang ngambang dileuwi.

Arang kacaritakeun dina ngala dahareun inumeun teh dimangsa buaya. Ngan lamun palebah aya kasus nu dihakan buaya, kaws kajadian taunan katukang, nu dipake lain kujang, tapi keris. Kerisna ukur dideukeutkeun kana baju nu dihakan buayana dibaca rajah wewesen, henteu leuwih ti tilu poe eta buaya geus kapanggih tuluy ditalikung dibawa ka kokolot. Lamun buaya eta kaciri cimataan (air mata buaya) sok dicokot/dipelesan loba gunana. Eta buaya tuluyna mah dipaehan sabab ‘kaduhung pura pura’–geus nyaho/diprogramm software kujang tapi angger daek ngahakan jelema nu hartina instinct buayana geus ‘defected’ file na geus corrupted geus teu kakontrol ku rajah kujang, dipaehan sab bisi ngabahayakeun ka nu lainna. Tapi lamun euweuh cimataan sok disaliksik bisi nu salahna jelemana, misalna wae ngalanggar wilayahna, nya sok dileupaskeun deui.

KUJANG BANGKONG

Kujang bangkong keur di daerah tani –sawah kulah empang kebon jrrd. Lamun aya keneh bangkong –bisa hirup di dua alam- cirining masih bisa diolah masih keneh bisa produktif aya hakaneun. Bangkong sering nu jadi pangheulana ngeusian cai nu ku sato lain encan/tara – mun urang boga ‘swimming pool’ di imah tangtu sering manggihan najan cai kukaporit/uyah sato lain teu bisa aya – bangkong mah kadang sok kapanggih ti peuting bijl ti liangna ngadon ngojay/kawin. Dina nyalindung lamun detya ngabahayakeuna bangkong bisa cicing dina liangna bulan bulan. Nya pakeun ngolah eta dipake lelembutan bangkong katut rajah-rajah keur detyana dina ngontrol ngamanagena.

Kabiasaan tani ieu sok dipake nyindiran barudak nu hayang diajar kapribadian; yen manehna teh bisa kaasup kana alam bangkong nu dikongkorong kujang, ka cai mamawa pecut lain useup atawa kecrik jst ari sab nu bener mah kujang nu sapopoe mawa aweuhan/ngatur bangkong - lain bangkong nu ragag rigig –padahal- dikongkorong kujang. Tangtu bakal hese kahartina ku barudak sunda ayeuna nu cicing di kota/di kobong bari teu apal kabiasaan tani make kujang bangkong.

Didaerah Subang teu jauh ti Ciater, aya tempat leuwih ti 5 ha-an nu jadi laboratorium sakaligus tempat produksi perusahaan pupuk organic, pambasmi hama daun jeung bahan bahan pertanian laina, nu gaduhna alumni angkatan ka-1 pertanian UNPAD. Ditempat produksi eta ngahaja nyieun ruangan husus nu teu meunang sagawayah diasupan batur/tamu nu eusina pakarang pakarang nu saurna kapanggih tidinya waktu meuli eta tanah - diantarana kujang bangkong. Nurutkeun anjeuna, ide ide formula pupuk/pembasmi hama tanaman teh kapanggih ku ‘mixed’ antara pangaweruh akademis jeung –lolobana- kawijaksanaan/data base ti luluhur. Hiji waktu memeh indit ngilu pameran dina konferensi internasional ngeunaan sustainable development di bali ngawakilan Jawa barat-aya pangrojong ti Bappeda- eta pakarang dibijilkeun, cara metakeunana katunjukkeun: hardwarena ukur di tanclebkeun kana taneuh bari metakeun rajah nu jadi softwarena. Nepikeun ka ayeuna parijkianana dina pupuk – mun teu salah geus oge diteraskeun ku putrana- pusakana di pupusti pisan. Saurna, asalna mah produksina berskala nasional sabab kerjasama jeung pihak lain, tapi kusabab kudu mikeun rasiah formulana ka pihak partner leuwih milih usaha/modal mandiri.

KUJANG BADAK

Kujang badak keur ‘ngamimitian’ ngala bahan bahan tambang/galian sab daya hirupna mandiri di leuwung dina leutak, daya hirup dina getihna nu sok dipake nyimpen program lelembutan supaya lamun dipetakeun bisa nguatan sumanget, daya tahan kasabaran nu gawena najan lila meunangna, bisa naratas jalana jrrd jrrd.

Contona, kapanggih dina usaha pengeboran air. Sanajan lamun memeh ngebor make mesin ngandelkeun survey geo listrik keur nganyahokeun aquiferna, tapi supaya milih tempat nu dihandapna euweuh batu batu gede sok ditaratas make kamampuh software nu aya dina kujang badak – nu gaduhna nyebutna basajan pisan “ah ieu mah mung babadakan” – bari tara diabar abar dibawa bawa cukup diimah di pake mimitina - dilapangan ukur diitung itung ku awi nu cenah ngawakilan babadakan. Teknologi ieu gede mangfaatna pakeun ngahemat biaya operasional, teu kudu minggu minggu ukur maju sababaraha centi ngabolongan batu – tara nenggel di batu nu gede gede.

Jadi ceuk saha Kujang –utamana software na- geus tara dipake atawa teu boga kamampuh applikatif? Najan memang, saperti nu ditepikeun di bag I, beuki kadieu geus jarang kapanggih atawa dipikawanoh ku loba loba jalma kusabab kamajauan teknologi, pangaruh budaya deungeun, pamahaman sempit ngeunaan agama, jeung euweuhna agent agent nu bisa jeung daek jadi ahli waris dina ‘passing over’ atawa ‘transfer knwoledge’.

IV. NAHA AYA DINA REALM RATU/ KUJANG BET BISA DICEKEL KU RATU?

Dina metakeun software/hardwarena referensi nu sok disebut sebut/kudu wae ditanggarakaeunt kutiap aji software kujang pusaka luluhur nu aya di realm/tangtu -nu pokona/nu jadi mandahna- Ratu nyaeta Sang Siliwangi ti Pajajaran jeung ka luluhur Galuh Sang Manarah/ Prabu Ciung Wanara. Disebut bari disuhunkeun kamatihan kamampuhanana memehna salaku karumasaan/nganuhunkeun yen nu ayeuna mah ukur make ukur neruskeun hasil kamotekaranana. ieu ge kabiasaan etis jalma akademis ayeuna mun nganepikeun langsung pamanggih batur kudu wae nyebutkeun meunang tisaha/timana nyutat referensina.

Tapi, lain hartina kujang geus jadi pakarang perang ganggaman karatuan dina harti Kujang dijadikeun pakarang perang ngaganti/sarua jeung keris.

Saperti nu ditulskeun di bag I, kaayeunakeun kujang loba kacaritakeun/asup kana ranah/realm/tangtu Ratu sab jadi pakarang/genggaman Sri Baduga Maharaja (dipercaya ku masyarakat sunda salah saurang) Siliwangi nu mashur. Kongas pakarang Siliwangi mah ‘two in one’ rupa kujang jeung keris ngahiji aya kaciri jelas/mangrupa dina ganggaman. Bisa kitu the sabab ieu Ratu dina karirna bisa ngaheuyeuk lain saukur hal hal perang/kemanan pertahanan, tapi mampuh oge ngahontal karaharjan/karahayuan kawas kacaritakeun bisa nyieun talaga, nempatkeun daerah salaku fungsina -misalna daerah kawikuan, ngatur leuweung, nagara kacaritakun gemah ripah subur makmur kerta nu ahirna sok jadi harepan sakabeh sunda supaya pinarengan manggih jaman siga jaman siliwangi/pajajaran baheula (loba kacatet dina prasasti jeung ditambah ku carita carita pantun). Nu neraskeunana mah, dintarana, Sang Surawisesa/Prabu Guru Gantangan teu kawartikeun pakarangna kujang sabab salila karirna perang mungkul. “inya nu surup ka Padarén, kasuran, kadiran,kuwamén…..Prangrang limawelas kali hanteu éléh, ngalakukeun bala sariwu…..Ti inya nu pulang ka Pakwan deui. hanteu nu nahunan deui, panteg hanca di bwana” (carita parahyangan).

Samemehna, mun teu kasebut mimitina, …….

Kujang jadi ganggaman Ratu lainna nu teu kasebut Siliwangi, ayana di/kagenggem ku luluhur agung ti Galuh nyatana Sang Manarah Prabu Ciung Wanara pakarangna aya/mangrupa kujang Ciung -salian ti Kerisna WanaraBraja/sarotama –software kujang ciung kudu wae nga refer ka ieu luluhur.

Nu jadi sababna ieu oge lain Kujang jadi pakarang perang Sang Manarah tapi saperti nu geus pada nyaho timimiti Sang Wreti Kandayun nyusun purbatisti purbajati nepikeun ka Sang Manarah - 4 generasi- Galuh-sunda teh aya dina perang/pacengkadan boh fisik boh auban –Rahyang Sempak Waja, Rahyang Mandi MInyak, Sang Purbasora, Sang Sena, Rahyang Sanjaya, Sang Permana dikusumah, Sang Tamperan, Sang Rahyang Banga, Sang Manarah - nepikeun ka Sang Manarah meunangkeunana karatuan Galuh teh ngaliwatan Perang. Tapi sanggeus anjeuna jadi ratu nyepeng kakawasaan mah nagara bisa aman tingtrim euweuh pacengkadan militer malah kasebut jadi Ratu Jawa nu bisa ngaheuyeuk salila 80 tahun bari dibere ‘salutation’ panghurmat Rampes dina Agama. Carita parahyangan nyatetkeun “Sang Manarah adeg ratu di Jawa pawwatan….lawasniya adeg ratu dalapanpuluh tahun, kena rampés na agama” hartina alus hasil ngajalankeun agama purba tisti purba jati -kaasup nanjeurkeun kaidah tri tangtu nu hiji targetna ngahontal ningkatkeun karaharjaan karahayuan realm Rama, tapak nage bukti natrat nepi ka ayeuna kongas Karang Kamulyan –kamulyaan keur seuweu siwi.

Matak Lamun, ngira ngira kecap ciung wanara -sabab aya kujang nu rupana kawas ciung -jadi boga harti “manusia yang mengetahui segala hal”, nyokot harti ciung sarua jeung caang /pencerahan, wanara diwancah jadi weruh sadurung winarah mangrupakeun imaginasi kirata mungkul. Sabab kahiji, manusia nu nyaho sagala hal mah dina kanyatana euweuh. Kaduana, manuk ciung lain sabangsaning nu neangan mangsana ngandelkeun ‘high speed’ ti jarak jauh- nepikeun ka kudu luhur hiber ngawang ngawang/luhur ngajaul (lir) ka panonpoe/neangan caang panonpoe tapi indicator subur/henteuna leuweung t(ingal bag kujang ciung) jeung ari Wanara teh monyet gede nu jadi ngalambangkeun kagagahan kasaktian pamuk (kerisna wanarabraja-sarotama). Kumaha kuatna wanara sok dicaritakeun gening dina Ramayana (atawa carita sun go kong). Dina silat ge aya ulin pamonyet nu can tangtu eleh tina pamacan nusok disebut raja leweung (kumaha skill nu ngawasana). Nu bisa katengetan enya sacara visual, dina you tube, aya monyet leutik nu ngaheureuyan maung ku cara ngajeweran ceulina sababaraha kali bari ngagantung dina tangkal nu dipelendoy pelendoykeun nepikeun ka maungna teu bisa kukumaha salilan ti nyumput dina tangkal.

Gelar rahayat Ka Sang Manarah jadi Ciung Wanara, Ciung sab bisa ngaraharjakeun ngarahayukeun nagara jeung pangeusina (tingal manuk ciung jeung kasuburan leuweung-nagara), Wanara sab cocok jeung kamampuh kadigjayaan kaperkasaan anjeuna ngarebut kakawasaan ngaliwatan perang jeung nganggeuskeun ‘peperangan gede’ salila 4 generasi nu teu anggeus anggeus –salah sahiji ‘lawanna’ the pan Rahyang Sanjaya nu ngawasa Nusantara harita – Anjeuna malah tuluy mampuh ngaheuyeuk nagara salila 80 tahun.

Cekel delegna, Kujang dicekel ku Ratu lain kujang jadi pakarang nu gunana robah dipake keur maehan jelema di realm Ratu –boga falsafah yuda nagara jst jst jst -kawas atawa ngaganti Keris/gobang, tapi sabab aya Ratu-Ratu nu mampuh ngokolakeun ngamajukeun LANGSUNG realm Rama nepi ka hasilna nagara aman kerta raharja subur makmur teu kurang dahareun iinumeun nya nyekel pakarangna langsung.

NAHA RATU TEU DITAMBAHAN PAKARANG TANGTU RESI, NU SOK AYEUNA DIKIRA KIRA TINA KUJANG BOGA FALSAFAH PINANDITA/KARESIAN?

Dijaman pajajaran baheula karir jadi Resi mah sanggeus Ratu ‘pangsiun’ atawa milih Resi teu jadi Ratu heula najan boga hak – misalna Rahyang Sempak Waja milih jadi batara dangyiang guru atawa Panglurah Rakana Ratu Simbar Kancana ti saunggalah milih jadi pandita.

Jadi lamun satria pinandita mah atuh pakarangna lain kujang keris tapi kudu keris-peso pangot. Lain hartina sunda teu boga ajaran satria pinandita tapi ieu mah ngeunaan hal husus – ngeunaan pakarang jalma jalma di realm rama nu falsafahna di sunda geus established. falsafah satria pinandita mah di ajarkeun make ‘media’ lain deui –da loba lain ukur kujang.

Tapi, kadieunakeun Konsep satria pinandita, kanagaraan jrrd jrrd nu dijadikeun nempel kana kujang sabab ayana pangaruh Islam jeung jawa. Cutatan dihandap ieu bisa jadi bahan iloeun:

“…Ganjaran nu belapati, satria santosa iman, Raden teu burung dileler, jimat kujang nu utama, pikeun neruskeun lampah, pangjurung ngapung ka manggung, pamuka lawang ka Sunan. Cangkingan lalaki langit, wangkingan lalanang jagat, wewesen leber wawanen, saratna sapira kujang nanging jadi lantaran, Sunan Ambu mikayungyun, para jawara ngaraksa. Kujang teh dipake ciri, pusaka Tanah Pasundan, ciciren gede wewesen, pantang lumpat ngandar jangjang, ngeok eleh ku bikang, saur galur nu cacatur, kujang dua pangadekna…”

Harti kujang dua pangadekna –nu geus jadi galur nu kacatur tibabaheula memeh ieu wawacan aya, kunu nulis wawacan disusur susur kana sifat ksatria -lain wong tani- nu hade laku gede wewesen oge kapanditaan nu jadi pamuka lawang ka sunan bari memehna di referensikeun kana Islam (iman). Kapan ari budaya islam arab nu hirup di sagara keusik mah moal apal moal boga pangaweruh nu leubeut ngeunaan dunya agraris di sunda, ‘glosary’ kecap tani jeung pakarangna ge moal sarua. Jadi tangtu ngarahkeuna falsafah tina pakarang luhung sunda nu geus aya kana hal hal katauhidan, kasolehan, kaimanan, sinatria –salaku sajumlah nilai jual/kaleuwihan islam nu matak islam jadi payu di sunda. Bisa jadi bijil tina kasasmitaan jeung niat hade mere pepeling ageman nyambungkeun kana barang pusaka tuturunan, tapi jadi ngarobah – nu dina sisi gorengna sakaligus nutup-maehan-mengkolkeun - eksistensi kaluhungan/pamahaman kamotekaran budaya ngeunaan guna/fungsi kujang wong tani realm rama di sunda nu pernah heubeul aya. Padahal, ajaran/kamampuh/falsafah neangan dahareun jeung iinumeun keur karaharjaan the crucial pisan keur sunda ayeuna –jeung kahareup. Kamulyaan hirup hurip lain saukur ngagegedekeun kapanditaan jeung jadi satria tapi bari henteu teu boga sandang pangan harta banda.

Sanggeus kujang jarang/teu dipake /dipikawanoh, hardwarena tara dipake deui, upaya neangan filsofina nu geus loba robah/nambah kapangaruhan ku Islam nu ditambahan kalawan sumanget hayang make cara ‘sunda’ oge sok malah jadi ‘blunder’. Misalna, ngahartikeun kujang nu boga nilai filosofis ‘rupa rupa’ dicokot tina huruf KA JA NGA hanacaraka, ‘blunder’ sabab sigana teu apaleun/pohoeun yen tulisan hanacaraka nu sok disebut tulisan cacarakan the tulisan jaw lain tulisan sunda nu aya dina naskah naskah sunda kuna jeung prasasti prasasti sunda. Jadi tangtu ahirna teu nyunda sab ngahartikeun sunda make jawa (pikiran jawa). Hayang nyunda lain deui lain deui. Cacarakan nerekab diasupkeun jadi bahan ajaran ka sakola sunda “Handleiding voorAanleren van het Soendaneesch Letterschrift” ku walanda - G.J. Grashuis tahun 1860.

V. KUMAHA MAKENA KEUR URANG AYEUNA???

Kumaha cara manggihan kujang nu masih keneh software/hardwarena dipake dina tani u laina Kumaha bisana nyusud teknik proven baheula di jaman ayeuna? Naha bet ayeuna malah kujang (hardwarena) bisa dibere software pamor diluar widang karaharjaan karahayuan?? Naha bet ayeuna aya nu teu boga hardwarena tapi bisa softwarena?? Kumaha makena meh bisa jadi salah sahiji kaarifan local unggulan sunda nu bisa ‘berdaya saing’ dipake di sunda?

Bagian saterasna urang kintukeun upami pareng

KUJANG: NAON AHENGNA? NAON GUNANA? JEUNG KUMAHA MAKENA KEUR URANG AYEUNA??? (I)

2011-11-05T21:26:00.000-07:00

PANGANTEUR

Kujang mangrupakeun pakarang teuteupaan/tempaan/enggineered hasil kamotekaran urang sunda, nu baheulana, diantarana katuliskeun dina naskah sunda kuna sang hyang siksa kanda ing karesian, ngarupakeun ganggaman (gegaman) wong tani (patani) nu dipake pakeun ngala/ meunangkeun kikicapeun/dahareun jeung iinumeun. Sedengkeun Teuteupaan (nempa) upaya ngabentuk/nyieun ngaenggineer ngarekayasa “bahan teuas/hese diolah” supaya dibentuk/dijieun/dimanipulate dipake sakumaha kaperluan. Baheula mah ukur dipake kana logam ayeuna mah jelema ge nu dididik/dilatih sok biasa oge disebut ditempa/hasil tempaan.

Waruga kujang, nu pokona, congona seukeut ‘lancip’ bisa nyongkel nubles, tonggongna seukeut bari aya liang/bolong keur ngagampangkeun ‘maneuver’ ‘ngorek’ dijero taneuh/tangkal/peujit jrrd, Bagian beuteungna oge seukeut matak aya babasan kujang dua pangadekna kana maksud hiji kekecapan jalma sabab dua ‘sisi panjang’ kujang (najan beda ‘bentuk’na’ –tonggong +beuteung) bisa dipake ngadek. Buntutna bisa ditutupan di perahan. Bahanna teuteupaan/tempaan tina logam jeung aya oge –arang kapanggih nu bisaeun nempana jadi kujang - tina bahan meteor nu ‘sesana’ sok loba ragrag kapanggih di tanah sunda.

Tempatna dina kaidah ajaran sunda Tri-tangtu (Ratu-Rama-Resi) kujang mangrupakeun pakarang jalma dina realm/tangtu Rama, nyaeta keur ngala dahareun jeung inumeun. Lain keur ngabahayakeun/nyilakakeun/maehan jelema atawa perang sakumaha pakarang dina realm ratu/prabu kayaning Pedang, golok, keris. oge lain pakarang nu dipake keur ngagaris/ngagurit/mahat diantarana peso raut, peso pangot para pandita/wiku dina realm/ tangtu resi (tingali naskah siksa kanda ing karesian).

Guna kujang nu aya patula patali jeung tani masih keneh bisa kasungsi diantarana didaerah kanekes, di dulur dulur kanekes mah aya babasan bentang kidang turun kujang nu maksudna lamun bentang kidang –bintang wuluku- geus kaciri di langit cirina geus waktuna mitembeyan (keur kaum agraris mah tani) nya kujang nu asalna ukur diluhur ‘digantungkeun’ dicokot diturunkeun dipake keur ngamimitian gawe-bari jeung lamun ka semah mah tara ieuh ngabasakeun kujang cukup ‘bedog’ wae sab arinyana tarapti nyumputkeun harti tara asal betus.

Dikalolobaan daerah sunda mah, kaayeunakeun, geus jarang dipake –mun teu kasebut tara- malah geus jarang/teu dipikawanoh dina kabiasaan usaha/gawe neangan dahareun inumeun ayeuna sab kamajuan teknologi dina pertanian jeung kusabab mekarna upaya ngala dahareun-iinumeun nu lain saukur dina tani. Malah kujang teh jarang kapanggih iwalti jadi alat souvenir atawa hiasan imah nu bahana ge loba cukup tina beusi sesa atawa urut per mobil jieunan pabrik /teu ditempa ku sorangan tinu bahan asal.

‘hardware’ kujang nu aya keneh ayeuna geus teu dipake, tapi ukur dipercaya ngabogaaan ‘software’/pamor/maunat atawa boga nilai seni nu guna/dipikaresep keur/ku nu nyimpena/collectorna. Najan kitu, keur sabagian mah sabab manggihan nyieun software/hardware na teh teu gampang atawa manehna teu bisaeun teu sanggupeun nurutan/nyieuna nepikeun ka nyimpena ge dipupusti/ dihurmat pisan/dihargaan/ diagungkeun bakat ku reueus ku kaluhungan luluhurna/nu nyieuna.

Malah teu saeutik nu nganggap kujang -kalolobaanana kana kujang heubeul - boga kakuatan gaib (gaib sab teu kahartieun kumaha bisa kitu tapi kabuktikeun ayana kumanehna dina eta kujang) jadi we nerekab kujang teh pakarang nu boga kakuatan mistis.

Tuluy we ku jalma ayeuna ngarana ge disusur make cara ‘kirata’ di kira kira supaya siga nyata/enya saluyu jeung rekaan ati-pikirna/ imajinasina-sangkana sab ningali/manggihan kamampuh/pamor/maunat/softwarena kujang -Naskah sunda kuna mah tara ngahartikeun kecap make wancahan kirata aya oge dijaman basa sunda orba-orla baheula. Cenah ge, kujang teh asal/wancahan tina kudi (senjata nu boga kakuatan gaib) + hyang (asma Allah na urang sunda nu kapake da enya nepi ka ayeuna).

Ku kitu teh, ahirna nyambung jeung aktivitas ritual, kayakinan, filosofis, simbolis, jeung oge -kudu disebut- aya nu nyambung kana pamusrikan, tahayul, mitos jrrd jrrd, malah nepikeun ka ngarobah (nambahan/ngajembaran) kujang jeung attribute attribute / value addedna - nu asalna tina baheulana realm rama jadi kana realm ratu jeung resi, misalna wae: nu asalna dipake jadi symbol pamarentahan sipil nu gunana ngaronjatkeun pangwangunan gemah ripah wibawa mukti (1945) tuluy nambah dipake jadi symbol/ngaran batalyon infanteri –militer- nu boga maqam ‘queen of teh battle’ (1960) encyclopedia sunda (2000), najan teu nyebutkeun timana sumberna sacara langsung, malah nyebutkeun yen kujang salian ti alat tani oge alat keur perang. Kamari kamari, dina facebook aya komunitas sipil ‘legion kujang’ nu nga-klaim kumpulan gabungan ‘jawara jawara aliran dan perguruan pencak silat ditatar padjadjaran, para kolektor kujang, grup tosan aji, padepokan seni dan budaya, lembaga adat lembaga adat kabuyutan dan kahuripan, ORMAS, OKP, paguyuban, lembaga lembaga pendidikan dan latihan seni budaya’ –lain para entrepreneur/ahli karaharjaan (2010) nu kutilu hal eta oge, ngajadikeun ‘kesan’ pakarang kujang teh jadi boga hawa hawa perang/militer hawa hawa jawara, oge hawa hawa seni/kolektor/sekte, lain pakarang keur usaha ngahontal karaharjaan ‘meunangkeun dahareun jeung iinumeun’ sacara jembar.

Tapi sabenerna naon ahengna kujang teh nepika kudu dianggap jadi warisan nu kudu dimumule di jaman ayeuna ?? kieu geura urang buka saeutik lalangsena sugan sugan aya pieusianeunana.

II. KUJANG: PAKARANG NU BISA METAKEUN LELEMBUT KU LELEMBUTAN DINA GANGGAMAN KEUR KARAHARJAAN

Pakarang hartina alat pakeun ngolah karang, karang hartina taneuh – sarupaning bahan/unsure dunya nu bisa di olah dimanipulate - dipacul dipelakan diteuasan di pupuk disaeur digali jrrd jrrd bahan/unsure nu di bias engginered/direkayasa bari loba kandunganana/eusina/potensina/faedahna. Matak dina harti jembarna hasil olahan uteuk make pakarang (peso pangot, pulpen, keyboard, touch screen, voice recognition, gerak mata motoric sensor) disebut karangan. Taneuh sabudeureun imah nu geus diolah (make pakarang) sakumaha kahayang nu boga imah disebutna pakarangan. Pulo leutik /taneuh ditengah sagara disebutna karang kambang. Wilayah dimana taneuh jeung hasil bumi sakabehna katut pangaweruh nu dihasilkeun ti ieu daerah bari dibarung kuhasil kaparigelan kaluhungan nu ngeusian/nu ngolahna nu ngajadikeun kamulyaan sabudeureunana disebut karang kamulyan (ayeuna ukur jadi situs) kongas nepika ayeuna aweuhan Sang Manarah luluhur Galuh di karang kamulyan teu sirna sirna manjang natrat apanjang apunjung. disebatna ge ku rahayat mah Prabu Ciung Wanara (Kujang anjeuna kujang ciung nu ngaraharjakeun ngarahayukeun (kerisna mah wanarabraja atawa sok disebut oge sarotama – kujang ciung beda bentuk/rupana jeung kujang nu dipake di kanekes dina mitembeyan tani).

---
Naha kujang dicepeng ku ieu ratu? Naha bet ciung?, kitu oge naha bet pakarang Sri Baduga bet ‘two in one’ keris jeung kujang ngahiji bari hasil yasana “ngadamel” leuweung tutupan jeung talaga rena mahawijaya –tingal carita parahyangan-nu bisa ‘ngaluarkeun’ 4 ‘lelembut’ udubasu Banaspati, Pulunggana, Surugana, tingali bag IV).
----
Ganggaman alat/pakarang andelan/penting nu dicekel/kacekel ku leungeun. Baheula kujang keris peso pangot nu beda di tiap relam/tangtu ayeuna mah bisa wae pestol, kuas, handphone, jam tangan, tablet PC jrrd.

Sang hyang siksa kanda ing karesian nyebutkeun:

Sa(r)wa Iwir/a/ ning teuteupaan ma telu ganggaman palain. Ganggaman di sang prabu ma: pedang, abet, pamuk, golok, peso teundeut, keris. Raksasa pina/h/ka dewanya, ja paranti maehan sagala. Ganggaman sang wong tani ma: kujang, baliung, patik, kored, sadap. Detya pina/h/ka dewanya, ja paranti ngala kikicapeun iinumeun. Ganggamam sang pandita ma: kala katri, peso raut, peso dongdang, pangot, pakisi. Danawa pina/h/ka dewanya, ja itu paranti kumeureut sagala. Nya mana teluna ganggaman palain deui di sang prebu, di sang wong tani, di sang pandita.

Tina cutatan diluhur katingal yen, Tani mangrupakeun sagala usaha pakeun ngala dahareun jeung inumeun. Nu tangtu ayeuna mah usaha meunangkeun dahareun jeung inumeun lain dina widang agraris mungkul tapi bisa oge di bidang industri perdagangan jeung sakabeh usaha pakeun meunangkeun karahayuan karaharjaan cukup sandang pangan papan. Jadi nu nyieun lambang pamarentah provinsi jawa barat harita, bisa disebut ngartieun pisan/sasmita kana ‘kapasitas’ pamarentahan provinsi nu teu boga kakawasaan militer tapi leuwih kana ngaronjatkeun pangwangunan pakeun ngahontal karaharjaan karahayuan gemah ripah wibawa mukti matakna make symbol kujang nu jadi pakarang wong tani lain symbol keris dikaratuan atawa boga kakuatan militer/perang.

Leuwih na pakarang kujang, lain saukur beusi tempaan, sabab kamampuh luluhur sunda dina nyieuna teh lain saukur ‘ngabentuk’ beusi jadi hardware/alat mungkul -nu boga kamampuh aplikasi jeung boga nilai seni - tapi nambahan masieup mere ‘value addded’ kana eta barang ku jalan dibere program. Hal ieu teh ditunjukeun ku kecap “Detya pina/h/ka dewanya, ja paranti ngala kikicapeun iinumeun”.

Ari detya teh hartina lelembut mahluk nu teu kaciri ku mata teu kasat mata, tapi bisa mangaruhan jelema tempat imah wangunan tutuwuhan tatangkalan cai hawa dahareun iinumeun jeung lingkungan sabudeureunana (keris raksasa dewana –raksasa=buta/gede/tanaga rosa kuku ranggoas seukeut/kasat mata- sabab keur maehan). Hal nu teu kasat mata ieu ulah dihartikeun jurig siluman sileman mungkul tapi virus bakteri sasalad hama unsure hara kelembaban ‘ketenangan’ gawe, rasa aman migawe, karesep katemen migawe, pamor/kualitas hasil tani jrrd jrrd hal hal ‘gaib/teu kasat mata’ tapi aya pangaruhna kana hasilna / kahontal henteuna karaharjaan karahayuan jelema.

Proses nyieuna ge lain mistis tapi, hiji pagawean temen rumit enya enya bari kudu kuru cileuh kentel peujit timimiti: milih bahan; mere tambahan bahan/ramuan lamun rek nyieun model ciung, bangkong, kuntul jrrd; teknik nempana; bahan naon salian ti cai/getih sato keur nyimpen trigger supaya lelembutan nu nyieun bisa metakeun ngamanipulate ngontrol lelembut lelembut nu dimaksud; kumaha nyieun sort cut link jeung lelembut lelembut, kumaha nyieun ‘template’ ameh engke nu rek makena bisa nambahan nyocokeun ‘personalised’ jeung nu makena –karakter wewedalan ngaran naktu nenet jrrd jrrd- kumaha maintenancena lamun salah make kumaha nyipuhna kumaha nyieun security lock lamun dipake ku nu lain haqna; Rajah naon nu dipake supaya pamorna enya matih mancur angger; keur dirampa naon triggerna, keur disalusur naon wae nu di scanna, keur dijadikeun ganggaman naon ajina, kudu naon wae nu make engke ameh lelembutanana bisa make eta software kujang; raga kasarna make hardwarena ameh bareng itikad jeung peta/usikna ameh metu matih aya hasilna jrrd jrrd jrrd jrrd

Wah siah bener ieu teh lain ngawadul mungkul? Kumaha bisana nyusud teknik proven baheula di jaman ayeuna? Naha bisa aya rupa rupa kujangna? Kumaha bisa nyebut lain mistis tapi hiji ulikan established ngeunaan lingkungan? Naon gunana keur urang ayeuna eta kamampuh??? Naha aya kajadian bisa kujang dicekel ku Ratu? Naha bet ayeuna malah kujang (hardwarena) bisa dibere software pamor diluar widang karaharjaan karahayuan?? Naha bet ayeuna aya nu teu boga hardwarena tapi bisa softwarena??

2 Bagian salajengna urang kintunkeun kapayun upami pareng

QURBAN DEWEK: WAH..ETA MAH… NGADEUHEUSKEUN MANEH MAKE TULUNGNA SATO, NA TEU BISA SORANGAN? (II)

2011-11-02T02:49:00.000-07:00

III. NGADEUHEUSKEUN MANEH MAKE TULUNGNA SATO

---
Naha Sang Khalilullah teh gening ari prak bade midamelna bet diganti ku sato? Naha ieu conto ku sato (keur ngaganti meuncit budak kanyaah) teh saukur nyokot gampangna bari telenges ka sato? Atawa memang bijil tina kasasmitaan?

----
Lamun urang ngoraan deui timimiti gubrag ka alam dunya:

ceuk sunda mah mimiti bijil ti bagha indung teh karek boga hirup…tuluy sanggeus kasusuan kabere kadaharan kainuman lila lila bisa nyarita, neuleu, ngadenge, ngangseu awakna ngagedean -nukitu ceuk kolot lembur mah nu disebut nyawa teh. Satuluyna beuki sampurna dasaindriya ….ahirna lengkep boga sir nafsu akal budi.

Ari susu indung jeung kadaharan teh asalna tina sato jeung tutuwuhan. Tah alusna teh sab baktina sato/tutuwuhan ka manusa nepikeun ka jadi jelema (basarriyyah). bijilna rasa nyawa kaasup boga sir hayang kawin tuluy boga kanyaah ka anak ka dunya sabab…gara-gara sato/tutuwuhan nu dipeuncit/dipaehan tuluy didahar…saencan aya eta mah teu boga rasa dunya/rasa nyawa (tingali tulisan eddy nugraha “bagbagan ngaleupaskeun nyawa: enya kitu paeh?”)…

Wah?..

Enya cobaan we tong barang hakan…tong boro-boro resep ningali bujur..teu boga nangan keur usik-usik acan. Eta sato/tutuwuhan nu dipeuncit didahar tuluyna ngajadikeun rupa rupa rasa (sir nyaah resep ngewa jrrd) dangdanan hirup, bawa jeung mawa maneh, dipake usik malik hirup didunya nya.

Jadi nungajadikeun simataholang boga nyawa teh nya hakaneun, utamana, berkah pitulung sato (nu leuwih gede/dominan dina nimbulkeun rupa rupa rasa nyawa).

Ti baheula mula disindiran…(dina mahabrata) aya pandita nu hayang saresmi robah jadi sato. Nepikeun ka kapanah ku Pandu da kacirina keur kitu mah kawas sato. Maksudna mah..enya keur kitu teh sarua jeung nurutkeun kahayang sato (dina awakna) da resi mah geus meujeuhna ninggalkeun eta. Antukna pandu ditulah sarua moal bisa saresmi da satona dipaehan.

Wisnu ti utara segara hoyong ka dewi pertiwi turun jadi sato (bagong)..teras nikah gaduh putra Boma.
Siwa lungsur ti argadumilah ka dunya kedah numpakan Nandini (sapi)… bari kacarioskeun saresmi jeung garwa dina luhur sapi gaduh putra dewa Kala.

Sang Guruminda hoyong nikah ti kahyangan turun heula jadi sato (lutung)…tiasa mendakan Purbasari.

Eta kabeh nunjukkeun rasa dunya bijil ti barang dunya deui, rasa Allah bijil ti Allahna, moal Allah gaduh anak jeung dianakeun, tapi gaduh qudrat iradat ku/aya/nyieun jelema nyieun budak. Kabasariyahan sab ku tulungna sato diparake ku nubarijaksana saperluna sacukupna,…kongas nyata lamun teu MI moal NYA.

Gorengna,….

Beuki lila beuki loba teh tuluy ngarangkaengan mawa maneh. Gede Kahayang teu kuat nahan nafsu hayang panggih jeung baturna keneh.

Misalna wae,..

Hayang kawin (da geus loba dahar sato/tutuwuhan) moal resep ka orok umur 40 poe (da can aya nyawa sato/tutuwuhana) atawa resep ka nininini/akiaki pikun rek disangsarung padung (da geus ngurangan nyawa sato/tutuwuhan dina awakna);

hayang terus dahar (da nafsu sato dijero hayang panggih jeung baturna- can pernah nu biasa dahar hayam teu pupuguh dahar entog/beurit, iwal ti diasa asa heula, geus sakali dua kali deudeuieun da geus cukup rasa nyawa diawakna memehna, sabalikna, tengetan nu ditinggalkeun lila pisan ku sato/tutuwuhan kawas mati geni puluhpoe jeung nu ‘gizi buruk’ sabab kurang dahar….diasongan dahareun teh moal langsung nyatu loba..da geus kurang rasa nyawa baturna di awakna…geus dibiasakeun mah nya gembul deui.

Tong jauh jauh…ngaroko…mimitina babatukan heula pait letah..tuluyna geus ngabaju ngarangkaengan ‘lieur/susah’ lamun teu udud. Sabalikna nu tara ngaroko lieur lamun aya udud (da euweuh baturna dina awak).

Beuki loba sasatoan/tutuwuhan nu aya di awak beuki gede rasa nyawa (rasa dunya). Daging jadi getih getih jadi sungsuam sungsuam jadi mani…matakna..aya sesebutan… ih budak teh MANI gede MANI jalugjug MaNI busekel….nyatana mani nu geus jadi maningkem. Nepikeun ka Loba nu poho papatah karuhun nyawa mah mung gagaduhan…enya gagaduhan sabab asalna teu boga-boga; ngarasa kitu jeung kieu sab roh/nyawa sato/tutuwuhan, nu ngagedekeun maneh tuluy diaku asa rasa sorangan dasar bongan basariyah.

Dina geus dikaluarkeun/diturut…timbul babasan nafsu nu matak kaduhung (duhung=peso; kaduhung = kapeuncit jadina misah euweuh jrrd) badan anu katempuhan. Hartina geus bijilmah terus paeh nafsuna (teu karasa hirup da euweuh dina awakna) sanggeus mantuan dipake kahayang tinggal weh leueleusna/seubeuhna/capena jrrd rasa tina badan (sesana) nu ngarasakeunana sab sabagian nafsuna geus duhung.

Oge Nyaah ka anak, naha hese leungit sab sasatoan/tutuwuhan nu ngajadi mani/seltelur bijil tina gen asalna sorangan nu natrat sarua/kawaris/kabikeun ka/aya di anak turunana. Kasebut tujuh turunan moal poho (ari tujuh ngandung harti loba)…matak satungtung turunana aya keneh mah terus aya gambaran/kanyaah/tapak luluhurna (teng manuk teng anak merak kukuncungan….nu matak sok loba nu salah terap dina nuturkeun tapak luluhur).

Jadi,..nafsu kahayang dudunya (kaasup kanyaah ka anak) AYAna sab sato/tutuwuhan nu dihakan… pantes mun:

(1) Puasa teh hiji cara pakeun takwa (pengkuh-ngajauhkeun kajalmaan dimanehna)..bisa nahan ngatur iraha kahayang sato/tutuwuhan bijil. Nyatana mulya, lamun nafsuna teu satuluyna dipaehan tapi diatur/ditahan lamun lain wayahnatetep jadi jelema baranahan ngaganti nu saencana (khalifah) nu ngamurbeng di dunya; Nistana, kairid kahayang nafsu sato nya jadina kaduruk jadi korban kahayangna.

Disunda mah leubeut eueyeub bari spesifik malah empirik pisan peperenian luluhur dina upaya ngatur sato/tutuwuhan dina awak nu jadi nafsu. Aya mutih, ngabeuti, niis, ngalalab, mati geni, puasa teu sare, puasa teu dahar biasa, mantang dahar anu dahar anu dina hiji (periode) tertentu jrrd supaya bisa nga manage nga file keun kalawan bener di ‘PC’na …jadi engkena saukur numpakan/make nafsu mungkul lamun perlu, dina henteuna cukup disimpen dina direktori awak meh kaciri siga jelema ku jelema deui padahal mah manusa enya sab saukur make nu ngaibadahan dewek.

(2) Mentingkeun/ngutamakeun mere du’a/program (sagala rupa gumantung kana itikad/ngaitkeun manehna) kana sagala sato/tutuwuhan nu asup kana awak supaya nurut jadi abdi nu boga awak..tengetan di islam/oge di sunda saencan islam rek dahar rek nginum (kaasup rek melak miara ngala tutuwuhan oge miara meuncit sato) aya do’a na program keur nempatkeun dina jiwa.

Tibaheula keneh aya carita…

Naon sababna wisrawa salah mere ajian boga anak buta tilu sesana manusa?;
oge naon sababnya …..aya caritaan pernah loba nu jarah ka baitullah katingali ku nu wacis mah (syekh zaenal Abidin) lain jamaah jelema tapi sato (sapi domba monyet jrrd) mungkul. Dongengna nepikeunka ayeuna natrat katepikeun kacatetkeun tinggal daek maca daek mikiranana.

Naha meuncit budak diganti ku meuncit sato karana Allah?

Supaya teu katalimbeng rasa dunya (diantarana, kanyaah ka anak nu pohara nepikeun ka poho yen nu kitu teh, saukur anyar-anyar kapanggih jeung moal langgeng) upaya ngaturna ku jalan mrogram sasatoan utama (nu engke jadi dangdanan rasana ti mimiti dipeuncit/dihakan…)

…lila lila mun bener mrogram ngaitkeunana dina jiwa si rasa nyawa teh bisa kaperuhkeun kaatur kakokolakeun. Lain timbulna kanyaah sir dunya teh sab hakaneun/inumeun sakur sato/tutuwuhan nu asup kana awak?

urang tengetan tata cara qurban (sapi/domba sasatoan utama nu dihakan ku jelema) kawas dihanap ieu:

dina qurban kudu wae diprogram/do'a ikhlas karana Allah ku nu bogana; dina mencitna kudu migawe sorangan atawa ditungguan nyaksian nu ngado’a (waktu mrogram sato nu dipeuncit supaya jadi tanda bakti ka nu ngamurbeng awakna, nyatana diantarana manehna sorangan), satona kudu nu alus/sampurna, tuluy didahar ku nu qurban oge kulawargana jeung batur batur.

Jadi mun bener migawena sato eta ngajadikeun imah pakeun kahadean dina warugana (nu qurban jeung nu lain nu ngadahar dagingna) pan kongas aya beja hadis nu qurban lir ibarat nyieun imah di sawarga nyatana nyieun kahadean (program/nangan pinangan) dina (sa)warugana pakeun nurut ka nubogana.

Ayeuna si daging na tuluy dibagikeun ka kulawarga jeung batur batur .. kahadean teh nyebar (sato nu diprogram ku do’a) ararasup kaawak manehna jeung awak-awak batur (nyatana daging sato nu geus diprogram tanda bakti ngadeuheus ka nu ngamurbeng) nu kabeneran (bisa jadi) teu bisa migawena sorangan.

Jadi, ngadeuheuskeun maneh ka nu ngamurbeng make sato (teu kudu ku meuncit anak) hiji cara nu bijil tina kasasmitaan..mere lolongkrang cara ka jelema supaya bisa meruhkeun hawa nafsu tina sato supaya daek bisa wani nyaho deuheus ka nu ngamurbeng (kaasup henteu kapopohokeun dina make nafsu “kanyaah ka anak” nu timbul dina jiwa sabab manina geus jadi maningkem); jeung sehat jagjag waringkas ku baktina sato teh bisa dipake bakti di buana panca tengah..nga bumi lamdakeun jagat pramudita lain jadi kabawa sakaba kaba ku kahayang sato nu ngeusian awak.

Malah satona ge, Geus jadi kanyataan loba sato nu dibutuhkeun ku jelema sok aya tuluy…hayam, domba, sapi dipeuncit teu jadi musna…sab saengeusna loba deui nu miara ngajaga ngagedekeun jeung meuncit ngahakan makena deui eta sato (sumber daya nuterbarukan).

--
Bener di sunda loba cara teknik pakeun nyampurnakeun awak nu digedekeun ku sato/tutuwuhan ?? naon gunana? Aya perluna dijaman ayeuna? Kumaha nyambungna jeung sareat Muhammad saw?

QURBAN DEWEK: WAH..ETA MAH… NGADEUHEUSKEUN MANEH MAKE TULUNGNA SATO, NA TEU BISA SORANGAN? (I)

2011-11-01T22:24:00.000-07:00

Tangtu geus pada terang yen pagawean qurban dina poe Iedul Adha the neraskeun tapak hiji luluhur para nabi nu kalebet Ulul Azmi baheula. Sanajan nu kaciri saliwat kaayeunakeun di lembur mah qurban teh meuncit sasatoan kayaning domba jeung sapi, tapi, lamun nengetan kajadiana baheula pagawean qurban teh asal asal kanyataan kapengkuhan Sang khalilullah nu mampuh miceun kanyaah kucara keresa dipiwarang nelasan putra nu kenging hese cape bari ngan hiji-hijina (ti Siti Hajar); miceun katineung kalebar nuturkeun clik putih clak herang pituduh ti EL nu ngamurbeng sanajan beurat beurat teuing. Ku kitu teh, antukna kapasihan berkah carana qarib -ngadeukeutkeun-ngadeuheuskeun maneh (qurban- qaraba-yuqarabu-qurbanan) teh jadina ku meuncit sato.

Nya satuluyna mah, nu diturutan pakeun ngadeuheuskeun maneh ka Pangeran teh lain meuncit budakna tanda miceun/maehan kanyaah ka anak tapi meuncit sato. Ngan ku kitu teh, siga ngeunah ngeunah teuing, teu beurat kawas ngurbankeun maehan anak sorangan najan ngan saukur nu boga nu mampuh hartana (bari daek) mungkul nu bisa migawena. Malah sato nu dipeuncitna bisa dihakan jeung dibagikeun ka batur batur. Sapoe dua poe mah dilembur kawas kariaan: loba sate loba gule salelembur, bau domba/sapi saimah-imah. Tapin teu kurang kurang nu terus dodongeng ngingetkeun yen cenah baheulana mah eta teh titahan kudu meuncit budak kanyaah hiji-hijina.

Naha meuncit sato ayeuna teh mani kudu disambung sambung jeung gedena dodoja kudu meuncit budak baheula sagala? Naon gunana urang nurutan? Enya bakal deuheus? Naha ieu conto ku sato (keur ngaganti meuncit budak kanyaah) teh saukur nyokot gampangna bari telenges ka sato? Atawa memang bijil tina kasasmitaan?

Urang buka lalangsena sakumaha nu kapanggih dilembur dina nurutnangtungkeun ageman.

II

KANYAAH KA ANAK (HARTA BANDA JRRD KADUNYAAN) PANGRIBRIB RASA NU MAHALA MAHAYU

Sanajan aya dina qur’anna nu nyebutkeun yen geus lumrahna jelema dijadikeun boga kanyaah nu pohara ka anak (salian ti kana harta banda dunya barana) bari dibere pangwewedi yen di nu maha hirup aya nu leuwih ti saukur eta. Kanu geus ngasaan/eukeur boga anak tangtu moal nganahakeun deui sab karasa ngandung ngayuga ngaheujeunkeun jeung miara anak teh jadi dibere rasa nyaah nu sering pisan hese dileupaskeun –lamun kudu- najan keur nyungsi hal hal nu leuwih laina nu aya ti Pangeran.

Sedengkeun kanyaah gede pisan pangaruhna kana pribadi/jiwa nu dina nyatana bisa mawa bahla/cilaka (mahala) –bisa oge mawa karahayuan (mahayu): Anak senang sok ngilu senang (can tangtu dibere ge), anak gering milu gering, anak susah leuwih ngarasa susah, rido daek tisuksuk tidungdung poho ka sorangan melaanana – nya kajadian kolot jadi abdina (ngaulaan), anakna jadi gustina- padahal misah raga misah nyawa. “Kanyaah” eta teh panggih anyar-anyar di dunya ayana sanggeus manehna dewasa/kawin jeung boga anak bari jeung moal angger bakal ‘papisah’ sanajan teu kaputus ku paeh oge. Anakna ngagedean dewasa kawas manehna, kawin gawe leupas ti imah… lila lila ‘pajauh’ deui .

Bahlana mun hayang terus ngeukeuweuk eta kanyaah hayang “deukeut” jeung anak terus: loba contona anak ngahiji jeung kolot sok mulya, tapi kolot ngahiji jeung anak sok jadi badega- da dasar misah raga misah nyawa. lamun teu wayahnaan-teu nurut kana wayah, ku nyaah teh jadi kakait katalimbeng loba nu teu waluya sab beda kahayang jeung anak. Anak teu saperti nu dipiharep. Disakolakeun dibiayaan sugan engke malik mulang (keun nu geus di) tarima tapi ana jadi kawin boga turunan sok leuwih bela ka duriat…. ayeuna mah manehnage (anakna) jadi kolot (boga pamanggih sorangan) oge deuih jadi diribriban boga kanyaah nu sarua ka nu anyar datang (da anakan deui). nu ngeukeuweuk wae eta pohoeun yen sanajan anak misah raga misah nyawa.

Rahayuna, bibilasan ikhlas rido resep reueus boga anak nyaah kabina bina saukur dharma sagala dibikeun meungpeung bisa da eukeurna jeung waktuna dipercaya didunya meunang ni’mat jadi kolot. Bagja boga anak (boh pituin boh lain) sab jadi lawang kanyaah nu maha hirup ‘ngagedekeun’ nur nu aen, cahaya/sunda nu anyar pinanggih katitipan kaamanatan. Teu ngarepkeun pamulang asal anak (batur anyar panggih didunya) salamet mulya hirup hurip…anak barang bere atawa daek ngadu'akeun sukur hanteu ge sukur...da nu maha hirup ge gening kitu petana euweuh pamrihna. Ngajar ngadidik teh supaya bisa mustaqim (bisa nangtung ajeg sorangan teu menta nyusah keun batur engkena) sab memang kuduna manehna ge kudu ulah gumantung kanu lian (mustaqim) ngencar sanggup sorangan, marampuh migawe kautamaan keur kaalusanana sorangan jeung nulaina bari teu miharep/ngagantungkeun maneh kana bangbalikan ti anak.

Rahayuna, leah sumerah "jig we jang/nyi kumaha maneh asal salamet jeung kaasup dina ridhona hirup" asal ge hirup sorangan geus cukup waktuna jadi bapa jadi indung nandangan dangdanan di kadunyaan ayeuna ngoraan deui….. Hayang diahir kakolotnakeun khusnul khatimah tiis ceuli herang mata, lugina kanyaah jeung du’a dibikeun kabeh geus euweuh sesana najan natrat da rek mulang ka rahmatullah. Kitu oge ti anakna da (ulah indungan bapaan tuluy) ikhlas ‘moal ngabeungbeuratan’ najan salaku anak ngan tarima reuues nganuhunkeun jadi/dibere pangwaris jadi anak urut ibu tuang bapa tuang sing bisa manjing pangkat shalihin mulangkeun mulangkeun kaasihna ku du’a keur ‘kolot’ ka nu maha asih nya geus jadi waja nu semplak bisa mulang tarima ka kolot.

Panutupna neukteuk leukeur meulah jantung geus lain laina deui.ulah tunggul sirungan catang supaan.

Matak kongas dina Qur’an kitabullah aya ayat teu indungan teu bapaan teu anakan jeung teu dianakeun teh disebutna surat Al-ikhlas, sorangan gumantung ka sorangan (shamad), geus teu kawas nu lain euweuh nu nyaruaan paling paling ukur di siga siga disangka sangk. Nya ieu surat kaasup nu pangseringna/pangheulana dibaca diajarkeun ku barudak…sab engkena kudu kitu da kanyaah ka anak jeung dunya mah pedah eukeur waktuna (dharma)na, narimana bari pinuh ku rasa syukur nganuhunkeun sab kabeneran kapake jadi lawang kanyaah hirup, henteu ditolak moal dipiceun tapi enya enya ditarimakeun ngan lamun lain waktu/lain alamna moal tuluy khuldi dikeukeuweuk, bisa ngatur mernahkeun. Gede hate yen pasihan nu maha hirup/nu aya ti nu maha asih leuwih ti saukur eta..enya keur hirup oge kaalaman lain saukur jadi bapa/indung..ngalaman jadi budak jadi aki/nini, jadi guru jadi murid jadi beunghar jadi miskin ..mo wareg nataana warna warna rasaning dunya nu bisa karasa ku dasaindriya komo nu saleuwih ti eta loba loba deui loba loba deui.

Kukitu teh, tangtu bisa kaharti naon sababna Sang Khalilullah dipasihan dodoja meuncit (sasat kedah miceun/mutus kanyaah ka) putrana nu ngan hiji hijina da kanyaah eta teh gede pisan pangaruhna nepikeun ka putrana dipasihan nami Isma (nu diridoan) EL panginten bakat ku bingah sareng atohna nampi gaduh putra…didojana supados tiasa miceun katineung kanyaah nu kuat pisan pangaruhna kana jiwa teras supados pengkuh (takwa) ikhlas nurut kanu Maha Hirup nu ‘eusina-usikna-petana nyaah asih’ teh lain saukur kawas nyaah ka anak mungkul tapi ngawengku kanyaah kaasih sa rat jagad alam buana nu nuoal bisa kahontal lamun hiji jalma katalimbeng ku katineung kangeungeunahan kabeubeurat salah sahiji/sadua rasaning dunya, ulah kakuburku butuh jeung betah nu ngan ku hiji dangdanan rasa dunya nu anyar anyar kapanggih di dunya.

III. NGADEUHEUSKEUN MANEH MAKE TULUNGNA SATO

----
(urang kintunkeun bagian salajengna upami pareng).

Kanyaho maqam kubur sorangan

2011-10-28T07:57:00.000-07:00

Kanyaho teh...

Maqam panta kelas harkat jalma,
beuki loba beuki alus kanyaho
beuki lega beuki luhur maqam darajatna.
Kongas kanyahona jalma nyaho
pada pada geus dikanyahokeun jalma nu nyaho.

TAPI,....

Kanyaho ge...
Qubur kurung wates jalmana.
kongas loba nu kakubur ku kanyahona sorangan
geus teu bisa kaongget-ongget deui,
kabeulit kapoekan ku kanyahona,
teu bisa nganyahokeun kanyaho nu lain ti kanyahona
najan kuduna dikanyahokeun salaku jalma nu nyaho.

Jalma nu bisa ngajadikeun qur'an tuduhna....

2011-10-28T07:44:00.000-07:00

Qur'an karek kapake jadi tuduh
ukur ku jalma jalma nu:

Caang kanu
teu katingal kumata teu kadenge ku ceuli (gaib),

Pamenta/kahayang (do'a shalat) hirupna
geus ajeg nangtung,

Resep beberesih nyampurnakeun awak,

Caang kanu naon nu geus tumiba/kapasihkeun/kajadian ka luluhur/nu saencana,

jeung...

Kana poe wiwtan/wekasan geus yakin lain euceuk.

Nu henteu mah euy ....kahataman
Qur'an teh mo kadenge mo kaciri komo make

(sapi bikang 1-7).

mulyana nu bodo jeung nu ngelmu

2011-10-28T07:39:00.000-07:00

Lamun bodo hayang mulya....
kudu daek nanya
ulah bol bol nabeuh kabodoan sorangan
ulah guminter bari ukur ditungtungan ku wallahu alam -teu nyaho teuing pastina.

Lamun nu nyaho hayang mulya....
kudu balabah nyukangan batur
nya mo beurat mamawa elmu da dibikeunan.

Sab bodo jeung nyaho teu tangtu dina hiji hal
matakna kudu wae...
alewoh daek nanya
bari balabah mikeun kanyaho.

Nya...
menta bari mere.
mikeun bari ngala.
kadatangan bari barijil.
kitu jeung kitu nepikeun ka
teu khuldi rasaning bodo dimanehna rasaning nunyaho di manehna
da tara betah didinyana.
Kongas gede rumasa teu bodo bodo acan sok sumawoning pinter

kaAdaman

2011-10-27T09:25:00.000-07:00

Ceuk Allah dina qur'an,
sanggeus Adamna khuldi disina turun ka dunya
tuluy sakabeh turunana ditetepkeun yen

hirup paeh jeung dihirupkeun deuina di dunya/ardhi/bumi.
Meunang kasenangan hirup salila waktu nu ditangtukeun.

Ngan kade dina paehna moal bisa leupas ti dunya.
dihirupkeun deuina ge engke di dunya.
kitu jeung kitu moal robah robah.

Ana kitu,...
meungpeung didunya urang pake
ngan lamun rek ninggalkeun dunya
kudu dileungitkeun
tong hayang ngeunah betah tineung di ka-adaman.

Sing Bisa Meureut Maneh

2011-10-27T09:23:00.000-07:00

Kudu wae,...
sakeudeung atawa lila
sakali atawa leuwih,
jalma mah ngalaman kakurangan hakaneun
harta banda
kaleungitan jiwa nu dipikaasih
kaasup jiwa sorangan

memeh undak darajat
meunang kasinugrahan ti nu maha asih.

Matakna...
samemeh meunang eta tur komo mun keur aya dina kasenang ....
kudu bisa meureut maneh...
ameh lamun pareng ngalaman
moal asa diteungteuinganan

da geus tuman jeung apal yen
susah senang ukur jajantung diri
nu jadi marga lantaran kamulyaan
nu diancokeun ukur keur jalma sabar (kuat).

Nyawa dicokot deui, maneh rek kamana?

2011-10-27T09:16:00.000-07:00

cenah ge,...
(umur gagaduhan) nyawa sasampayan
atawa
nyawa bobogaan (banda sasampeuran),

jadi...
lamun pareng dipundut ku nu kagungan
moal bisa di ulah ulah
jeung ulah we ditahan tahan deuih
cenah da lain boga sorangan.

Ngan nyaeta,..
lamun nyawa sasampayan bobogaan nu mun pareng dipenta nyawa kudu dibikeun,
maneh rek kamana?
dina ngaleupaskeuna nyawa,
nyawa leupas ti kurungan cenah dicandak ku malaikat nu nyabut nyawa,
ari maneh rek kamana?
rek ngilu ka nyawa?
apan geus dileupaskeun diuihkeun deui kanu gaduhna?
jadi ana kitu maneh naonana nyawa?

Al Jumu'ah dina Sinom

2011-10-27T09:15:00.001-07:00

(Kinanti)

Nyalindung ka maha agung, maha mulya maha suci, Allah nu maha uninga, tina poek sasar diri, alatan gogoda setan, nu nyiruruk nyiriwuri.

Kalawan asma Hyang Agung, marengan lampah sayakti, nu janten marga lantaran, sadaya usik ngajadi, nyaah asih taya kendat, nganteur mahluk nu kumelip.

(SINOM)

1. Yusabbiĥu lillāhi mā fī as-samāwāti wa mā fī al-'arđi al-maliki al-quddūsi al-`azīzi al-ĥakīmi

Ngamahasucikeun Allah
saniskara nu dilangit
tur sakumna di buana
Allah sanyatana gusti
Nu murba sawiji wiji
Maha suci ning agus
nu taya papadana
Prakosa nu taya tanding
Maha mulya wijaksana enya enya

2. Huwa al-ladhī ba`atha fī al-'ummīyīna rasūlāan minhum yatlū `alayhim 'āyātihi wa yuzakkīhim wa yu`allimuhumu al-kitāba wa al-ĥikmata wa 'in kānū min qablu lafī đalālin mubīnin

Mantenna anu ngungkara
utusan ti pangkat ummi
ti antara maranehna
rasul nu mere pangwarti
ngeunaan kalimah gusti
nu mersihkeun tiap tangtung
jeung nu ngajarkeun kitab
tur kaluhungan sajati
memehna mah maranehna sasab enya

3. Wa 'ākharīna minhum lammā yalĥaqū bihim wa huwa al-`azīzu al-ĥakīmu 4. Dhālika fađlu allāhi yu'utīhi man yashā'u wa allāhu dhū al-fađli al-`ažīmi.

Jeung nu lainna oge aya
nu acan pareng ngahiji
mantena nyata prakosa
wijaksana uninga surti
nya nu kabeh kasaksi
pasihan nu maha agung
ka nu dikersakeunana
Allah kagungan nu pasti
samudaya kasaean kaagungan

5. Mathalu al-ladhīna ĥummilū at-tawrāata thumma lam yaĥmilūhā kamathali al-ĥimāri yaĥmilu 'asfārāan bi'sa mathalu al-qawmi al-ladhīna kadhdhabū bi'āyāti allāhi wa allāhu lā yahdī al-qawma až-žālimīna

Misil jalma nu dipercaya
taurat kalamna gusti
ngan tuluy teu nyubadanan
lir kalde nu wara wiri
mamanggul kitab suci
misil hina ti nu agung
keur nu marungkir nolak
cawisan ti maha suci
Allah mo maparin tuduh ka nu sasar

6. Qul yā 'ayyuhā al-ladhīna hādū 'in za`amtum 'annakum 'awliyā 'u lillāhi min dūni an-nāsi fatamannaw al-mawta 'in kuntum şādiqīna 7. Wa lā yatamannawnahu 'abadāan bimā qaddamat 'aydīhim wa allāhu `alīmun biž-žālimīna

Pok: he yahudi sakumna
mun enya ngan maneh pasti
nu jadi kakasih Allah
prak penta maot ka gusti
mun enya bener wacis
Ngan maneh maroal kitu
moal wani palastra
sabab tapak lampah diri
jeung Allah uninga ka nu sasar lampah

8. Qul 'inna al-mawta al-ladhī tafirrūna minhu fa'innahu mulāqīkum thumma turaddūna 'ilá `ālimi al-ghaybi wa ash-shahādati fayunabbi'ukum bimā kuntum ta`malūna.

Sebutkeun yen saenyana
maot nu disinglar diri
supaya ulah tumiba
nyatana bakal pasini
tuluy dibalikeun pasti
ka nu uninga lan weruh
nu gaib jeung nu nembrak
Nya seug bakal dipiwarti
Sagala rupa hal nu geus dipilampah

9. Yā 'ayyuhā al-ladhīna 'āmanū 'idhā nūdī lilşşalāati min yawmi al-jumu`ati fās`aw 'ilá dhikri allāhi wa dharū al-bay`a dhālikum khayrun lakum 'in kuntum ta`lamūna

He sakumna nu ariman
Mun tanggara shalat muni
Dina poean jumaah
prak gancang geura areling
ka gusti maha suci
tinggalkeun nu keur dipaju
eta kabeh saenyana
leuwih alus eukeur diri
lamun maraneh sakabeh nyaraho mah

10. Fa'idhā quđiyati aş-şalāatu fāntashirū fī al-'arđi wa abtaghū min fađli allāhi wa adhkurū allāha kathīrāan la`allakum tufliĥūna

Tuluy mun geus rengse shalat
prak deui satiap diri
sumebar di ieu jagat
teangan masing tarigin
rahmat pasihan gusti
kurnia nu maha agung
jeung bari omat pisan
tong kendat eling kagusti
supaya kabeh pinanggih kamulyaan

11. Wa 'idhā ra'aw tijāratan 'aw lahwan anfađđū 'ilayhā wa tarakūka qā'imāan qul mā `inda allāhi khayrun mina al-lahwi wa mina at-tijārati wa allāhu khayru ar-rāziqīna

Jeung mun dina hiji wayah
Sab nenjo nu jual beuli
atawa karesmenan
kabeh naringgalkeun diri
nu keur nangtung madep gusti
pok naon nu di nu agung
leuwih alus tibatan
karesmenan jual beli
tur leuwih alus keur nyukupan saniskara

MACA QUR'AN DI KA UMMIAN (I)

2011-08-22T21:59:00.000-07:00

Nu bisa metu macakeun qur’an nu turun di bulan ramadhan mah lain kiai, lain ulama, lain ustad, lain syech, lain guru, ahli kitab, ahli tafsir, komo nu ukur bisaa nganyanyikeun mushaff utsmani di ula ileu make rupa rupa (umumna 7) qiraat mungkul mah lain…. tapi jalma ummi….jalma nu teu bisa maca teu bisa nulis. Najan bisa wae ninggang ka aranjeuna lamun pareng keur aya di ka-ummian di kabutahurupan nyatana geus/eukeur teu bisa maca teu bisa nulis. !! ??

---

Dilembur mah eusi ieu kutrat kotret mangrupakeun caritaan mahal, lain ku alusna (relative) jeung da dongengna mah murah nepi ka sok ditembrakeun, tapi ku jarang/arang dihuntukeunana. Ieu waja ukur semplak di bulan ramadhan tipeuting memenitan sapatah dua patah sanggeus nu paruasa nincak ka 10 poe (geus tamat 9 poe puasa) samemeh lilikuran masing masing pipisahan/aritikaf. Mun pareng teu panggih jeung jalma nu ‘bisa ngadongengna’ lapur teu nepi ka hatam nunggu nunggu ramadhan taun hareup. Matak disareatan dituliskeun sugan sugan ukur ngabedah kailaharan lain kapamalian.

---

PANGANTEUR

I

Tangtu geus jadi kanyaho sakabeh muslimin, yen mushaff utsmani nu ayeuna aya mangrupakeun kumpulan tina surat surat /ayat ayat kalam (caritaan) Allah nu metu teu sakaligus tapi dina rentang waktu puluh puluh tahun nu tuluy disusun jadi qur’an (kumpulan) lain dumasar kana urutan turuna ayat ku jungjunan alam Sang Khataman Nabiyyin. Nya dina eta mushaff (sapi bikang 185) ditanggarakeun ngeunaan Qur’an nu turun/metu/bijil di bulan ramadhan.

‘Syahru ramadhaanaladzii unjila fiihil qur’aanu hudan linnaasi wal bayyinaatii minal hudaa wal furqaan…jst.’.

Ku kitu teh, sabagian jalma nganggap nu turun di bulan ramadhan teh ukur nu mimitina- jadi tarjamahna loba nu ditambahan ku kecap mimiti…najan teu disebutkeun istilah qur’an mimiti dina eta ayat; aya oge nu nganggap mangrupa qur’anul adhim, nu engkena jadi qur’anul qarim, qur’anul hakim, tuluy dina nyata di alam jadi qur’anul majid -nu ieu mah nambahan atribut kana kecap qur’an keur ngabedakeunana; aya oge nu nganggap turun sakaligus di bulan ramadhan tapi didugikeuna/diwakcakeunana ka ummat bertahap dumasar kana sabab kajadian nu kaalaman (asal usul turuna ayat) nu puncakna/panutupna waktu pipisahan di mekah – haji wada, ka nu ieu tinggal nanya kumaha ngumpulna memeh metu/betus?

Qur’an bacaan bacaeun tinu ayat diluhur teh mangrupa tuduh anu nyata/enya (bayyinah) jeung atra/eces ngabedakeun nu salah jeung nu bener (furqan). Qur’an -nu turun metu bjil di bulan ramadhan- ieu mah tuduh nu diancokeun ku nu ngamurba keur/pakeun sakabeh jelema tawis nugrahana maha agung - lain keur muslim, mu’min, muttaqin mungkul.

Jadi, beda jeung kitab nu jadi tuduh nu teu mangmang ukur /ngan keur muttaqin ‘dzalikal kitaabu laaraiba fiihi hudan lil muttaqin’ (sapi bikang :2), nu turun di bulan ramadhan mah boga kamampuh (potentially/diancokeun) pakeun mere tuduh bukti nu eces jeung pangbeda nu guna ka sakabeh jelema.

Disebut potentially/diancokeun ka jelema teh sabab kana ieu pasihan kaasih kanyaah nu ngamurbeng teh teu sakabeh jelema bisa nyaho/ meunangkeun/ngahontal ngeunaan eta - nya mung tedak quraysh Sayidina Muhammad nu ummi nu kagunturan madu karagragan menyan bodas kenging kasinugrahan kalungsuran eta Qur’an -nu lungsur/bijil di bulan ramadhan- bari mampuh tiasa maca metukeunana kasaksi aya golerna dina mushaff surat al alaq (nu gumantung) al muzzammil (nu disimbut) nepi ka al qadar (papasten)..jst…jst.

Nya ku kamampuh diawal awal kanabian di mekah nyatana tiasa maca metukeun qur’an nu turun di bulan ramadhan ieu, 12 taun saenggeusna saatos ieu Nabi ummi teh hijrah ka madinah, ummat tos seueur bari warna warna lacakna- munafiq, muslim, mu’min, yahudi, kafir, nasrani, musrik jrrd pagaliwota – Allah dina qur’an leutik (surat sapi bikang disebut oge qur’an leutik) masihan deui kanyaah kaasihna ku netelakeun /ngingetkeun deui ngeunaan qur’an (nu turun di bulan ramadhan) –tapi husus ngan ka mu’minin saha wae iraha wae pokona geus nincak pangkat mu’min (nu kaislamanana geus nyababkeun kalungsuran iman ti Allah- lain kawas urang arab nu ngaku geus iman padahal karek muslim)….. supaya puasa muasanana.

Yaa ayyuhal ladzina aamanu…jst (sapi bikang 182); …Fa man syahida minkum syahra fal yasumhu….jst. (sapibikang: 185).

Singgetna naon2 nu kajadian diawal awal kanabian ka hiji jalma ummi di re-state deui 12 taun saenggeusna ameh ummat –mu’minin- kacepretan leleberanana. Komo bari bulan Ramadhana bisa kaalaman deui ku umatna sab ieu wanci nu lain saban wayah teh datang tiap tahun –revolusi rotasi cyclic muter manggilinganna waktu – samemeh jelema anggeus nohonan waktu hirup kadunyaan nu linier –hirup paeh mo balik deui ka dunya (detailna tingali waktu: kalacakra nu manggilingan cyclic muter mulak malik ngusikeun tangtung,….lain hayang euy ngan bisana eunteup dimana???).

Jadi, ameh satungtung daraek puasa muasaanana -aya paribasa teu ayeuna sugan jaga teu kahontal ku puasa ayeuna sugan taun hareup…taun hareupna deui jst jst - muga pareng turun dikersakeun Allahna metu bijil leleberanana ka jelema jelema nu pareng aya/eukeur dina pangkat taqwa ku shaumna. …sugan sugan kaasup diantara ahli waris da ari warisna mah geus enya aya maujudna mushaff utsmani. -

Kasempetan ngeunaan ieu Qur’an ngan didugikeun ka mu’minin –teu ka kasakabeh jalma – sabab sateuacana tos ditaratas ku Sayidina Muhammad dina ngengingkeunana. Teras ayat ayatna betus/metu ka sahabat sahabat nu palerceka harita –nu satuluyna ditepikeun/dicatetkeun/dijaga nepikeun ka ayeuna dina mushaff utsmani.

Kumaha panaratas nu dipidamel ku Sang uswatun hasanah, da urang mah leuwih gampang tinggal nyonto/nuturkeun tapak lacakna bari teu nguntup nguntup bade nyasamakeun ka anjeuna da jauh tanah ka langit mo satai tai kukuna acan.

II

Qur’an nu diturunkeun dina bulan ramadhan teh nyatana lain ngaliwatan jelema tapi ngaliwatan sunda - rasul mangrupa cahya/caang (Malaikat gabri-El, malak= mahluk cahaya, gabri= rasul/utusan/titahan, El=Allahna Ibrahim, sunda=cahaya/caang). Datangna ieu sunda the teu mamawa nu mangrupa tulisan dina kertas/daluang atawa teu ngajingjing ngengelek kitab…teu disebut/kasebut obyek-obyekna acan. Kajadianana ukur eta cahaya “squezzed him tightly until he heard the first words pouring from his lips”.

Dina surat nu mimiti al alaq 1-5 kawartikeun....Iqra!!!

Iqra……nitah maca/nalaah/ngumpulkeun/nganyahokeun/nganepikeun tapi euweuh/teu disebut obyekna. Tuluy karek metu 5 ayat,..dina surat ka dua geus disebut qur’an nu kudu dibaca tipeuting tutuluyan/sering kalawan tartil (Al muzzamil). Bari nu 5 ayat teh teu nyaritakeun kawas kumaha nu disebut Qur’an ukur nyaritakeun tips and trik cara macana- Jadi teu mungkin maca qur’an the macaan 5 ayat eta bulak balik tiap peuting nepi ka ngacay. Nya ieu pisan nu awal awalna seuweu abdul muthalib bingung/hemeng nepi ka tataros ka batur -nasrani waraqah ibnu naufal.

---

Loba loba jalma, saperti nu diantarana didugikeun ku M Quraysh Shihab, ngahartikeun titahan iqra teh, kusabab euweuh obyekna, ngandung harti/maksud sakabeh nu aya di dunya. Naon wae bisa jadi obyekna…jadi ‘bahan bacaeun’ boh text/tulis, visual, audio, buku, alam, jrrd.

TAPI, lamun dihartikeun sakabeh nu aya di alam bahan bacaeun atuh teu pasti sayidina Muhammad ummi. Sabab teu bisa maca jeung tulis teh nu umum di cekel mah nya teu bisa maca jeung nulis text/tulisan harfiah – kawas kabisaaan bangsa arab nu sok disebut ummi ngandelkeun ingetan. kana bacaeun visual/alam mah teu kacaritakeun teu mampuh macana komo salaku nu lampar saba sejen dayeuh/nagri janten ‘pedagang’ pasti seueur luangna najan lain tina daluang/kitab tinulis tuluy ongkoh ngarana rasul teh pasti fatonah – cerdas. Maenya jalma cerdas teu boga kamampuh ngolah/ngalenyepan/ngahartikeun/ngumpulkeun informasi tina rupa rupa obyek di dunya?.

Najan kitu ummina buta hurupna Muhammad teh aya kana 4 kalina di dongengkeun nu tangtu lain politik pencitraan supaya kaciri ajaib/aheng jalma butahurup bisa metu macakeun qur’an sabab ieu mah kalamullah,.... jeung dina pangkat kanabiana ge ieu luluhur quraysh teh kasebut ku qur’an nabi nu ummi.
----

Najan can/teu nyebutkeun kawas kumaha eta qur’an nu kudu dibaca,..Surat nu gumantung (al alaq) 1-5 ngajelaskeun sababaraha tips & trikna kucara:

Macana make asma rabb lain asma manehna –kade ulah pahili, mun pahili lapur, jeung kudu keur gumantung nyantel (al alaq) ka RabbNA. Rabb the akram bakal ngajarkeun naon naon nu can weruh. KUSABAB ETA Kalamulah mah ngan ngajarkeun naon naon nu asalna can weruh. Nu geus weruh mah teu kudu/moal ti kalamullah. Tapi ti kapercekaan jelemana.

Tiap jelema boga ka teu nyaho nu warna warna –relatife teu sarua di pada jalma. Dina waktu sayidina Muhammad di hira anjeuna teu weruh/teu apal naon nu dimaksud kitab-can pernah maca/nulis saeutik ge ngeunaan kitab–di mekah keneh makkiyah- disebutkeun ‘wa maa kunta tatluumin qablihii min kitaabin wa laatakhuttuhuu biyamiinika idalartaabal mubtiluun’(ankabut:48)…ahirna nya ku kalamullah ieu engkena -23 tahun- maujud jadi kitab linewih Qur’an mushaff utsmani.

Jadi ayeuna oge ummat ummatna nu kapasihan leleberan ngeunaan meunangkeun kalamullah ieu…moal bijil deui ngeunaan nu geus turun ka sayidina Muhammad sabab geus jadi kanyaho jelema. Tapi bakal bijil ayat-ayat kalamullah, misalna:

Lamun dina agama,….

Keur ngahirupkeun deui agama nu dina perjalanan waktu kempyang - para muhyidin-, nu ngalakukeun ijtihad, nu ngalakukeun ijma-qiyas jrrd jrrd jrrd.

Contona kurang kumaha linuhungna sultonul auliya Syech abdul qadir tedak jaelan teu kenging deui kalamullah nu mangrupi kitabullah –da geus metu sampurna/cukup jadi kanyaho/ditembrakeun ka jelema ngalangkungan sang khataman nabiyyin memehna- sanajan seratan seratanana/ajarana/waja nu semplak ti anjeuna sakitu luhungna -dibaraca bulak balik dilenyepan manaqiban teu reureuh reureuh- sab ngahirupkeun deui agama kongas kasebat muchyidin –malah gelarna ge aya 99na kawas asma Allah (cenah ge lamun kudu aya keneh nabi ….nya ieu nabina).

Susuhunan agung Kean santang seuweu siliwangi ti pajajaran kaasih kadeudeuh rasulullah sumping ka timbanganten nu nuju kempyang ku werejit/poek/rupek ngeunaan ageman…kalamullah masihan hidayah ngabersihan tina eta kongas aya tempat ngarana SUCI bari nu diajar agama didinya ararasak GODOG anu pinunjung kamashur sunan rohmat -rahmat keur sakabehna sapanjang jaman kawas kawas nande seliran sang rahmatan lil alamin. Kalamullah teu ngabetuskeun deui sareat anyar kitab anyar da enggeus aya malah qur’an na dipendem didinya pangeling ngeling ka seuweu siwi.

Sunan kalijaga tamat shaum di sisi leuwi kalamullahna teu meunang deui kitabullah ngeunaan ‘sareat’ da enggeus aya tapi masieup ‘wayang’ jadi siar ngantebkeun agama ka jalma ajam nu teu ngarti basa arab-da teu kudu jadi arab aaraban hayang manjing muslim mu’min mah di lembur sorangan ge leubeut. Kitu oge AL ghazali, …ngaraos ‘teu puas ku ngajarkeun cenah’…shaum nyamuni nyinglar ti balarea taunan….mulih deui saparantos hasil….tapakna geus teu bireuk deui…..

Jeung loba loba deui jeung loba loba deui….

Eta kabeh nu kajadian ka jalma linuhung…dina hal nu gede gede... tapi keur urusan leutik ge kapake matak enya dina qur’an (nu turun dina bulan ramadhan mah sagala aya) –da sakali deui kanyaho tiap jalma mah teu sarua, misalna dina ngeunaan jodo-pati- bagja –cilaka.

Jodo,…lamun aya jalma biasa boga kasusah/kapoek nu teu nyaho kumaha bongbolanganana…. sok nanya ka kiai/pandita/ajar nu wacis…ieu ajar/kiai ge teu nyaho da duriat mah kumaha nu hayang kawina..teu hayang kawin/bogoh ka nu nanya (da lamun bogoh mah kiai/ajarna sok loba nu ngawin santri/nu tatambana)…nya kusabab nu nanya jeung nu ditanya teu nyaho sok nanya teh ka Allah meh meunang kalamna/tuduhna…cara nanyana lain duh gusti kumaha ieu? Aduh allah ieung tulungan nyuhunkeun bongbolongan! Atawa nanya ka nu gaib-gaib tapi nalaah/maca make asma rabbna sorangan dina tempat bacaeunana (dina atina lamun keur dina pangkat mu’min (caang)…(detailna: tingali cara maca qur’an dikaummian bag IV). Ari ditanya ngeunaan kumaha tata cara kawina (mun geus meunang calonna)… tara menta ka kalamulah -da geus jadi kanyaho jalma- tinggal datang/nanya ka KUA kumaha cara ngengken naib/lebe dina waktuna atawa mukaan mushaff tulisan arab nu geus teu botak/gundul deui.

Jrrd jrrd jrrd.. hayang bagja… hayang hasil maksud..usaha lancar…embung cilaka… embung susah... rupa rupa nu tatamba..aya nu ti kalamullahna da sama sakali teu dikanyahokeun memehna kumanehna,.. aya nu ti kapercekaanana da geus kapikir/kaharti/aya contona/resepna (lamunpa campur gagal teu matih).

Kitu oge ngeunaan elmu aya nu ti kalamullah aya nu ti kapercekaan…….. nu ngan nyahona kaum arifin nu linewih para ra-hyang nu danghyangna jadi aweuhan.

Ayeuna hayu urang tilik leuwih jero ngeunaan qur’an nu turun di bulan ramadhan jeung kumaha cara macana ieu ameh minuhan unsur….. kaharti karasa kabukti ameh aya gunana:

III
kawas kumaha ieu -nu teu disebutkeun obyekna- tapi geus disebut qur'an dina Al Muzzamil teh nyatana?...kumaha bisa macana make pangkat di kauumian?...naha bet kudu dibacana bari tartil ti peuting- kumaha shaum &tips & trik surat al alaq nerapna?..naon deui tips & trik na tina mushaff?.....kawas kumaha di kaummian teh nyatana keur urang urang nu geus kaeusi ku rupa rupa kanyaho ngeunaan elmu jeung kitab???

bagian salajengna urang kintunkeun upami pareng....

Taqwa ka Allah: Penting tapi prakna ngubeng jeung pamohalan!!... Kumaha ari ku puasa??

2011-08-17T01:52:00.000-07:00

Dina babasan sapopoe kecap takwa teh harib harib kana taat ‘patuh’ tumut turut pengkuh. Ieu kecap teh dina agama mah kaasup nu paling sering -paling henteuna unggal aya nu da’wah- dinasehatkeun diomongkeun diuarkeun dihuntukeun. Malah aya ‘kaidah’ agama nu jelas nanceb di muslimin yen Allah cenah mah moal ningali jungkiring gede leutikna tapi ningali teh kataqwaanana.

harti taqwa sabenerna nyaeta : ‘ngajaga’, ‘nyinglar’ ‘ngajauhan’, jadi ittaqullah taqwa ka Allah teh maksudna nu saenyana ngajauhan nyinglar ngajaga diri ti Allah. Diri teh (dijaga/ditahan) tong aya bijil panggih (nyinglar) tong deukeut (ngajauhan) jeung/ti Allah.

Tina ieu harti takwa ka Allah najan sering diomongkeun dicaritakeun sab geus ngarupakeun waja nu semplak dina agama tapi jadi hal nu aheng keur loba loba jalma sabab hiji hal nu pamohalan/imposible/ teu mungkin dipigawe.

Kapamohalanana teh, saperti nu diantarana didugikeun ku M Quraysh shihab, sabab, cenah, teu mungkin dilakukeun ku mahluk, rek kumaha mahluk ngajauhan, nahan atawa nyinglarkeun diri ti Allah sedengkeun Allah marengan/qarib ka mahlukna, dimana jelema aya Allah aya kamana jelema indit moal kaeuweuhan ti Allahna. Rek nurus bumi ngejat ka langit ge moal bisa nyinglar ngajaga ngajauhan ti Allah.

Sedengkeun kaayaan-maqam panta takwa teh hubunganan jeung qur’an -mujizat pang agungna- penting ‘crucial’ pisan sabab nya panta ieu nu ngajadikeun nyababkeun qur’an jadi pituduh nu yakin nu moal mangmang jeung moal ngamangmangkeun nu kawarisna ‘laaraiba fiihi hudan lil muttaqin’ nu ngajadikeun inyana meunang tuduh jeung bagja ‘muflihuun’ ti dinya -tina kitab qur’an …lamun keur teu dina pangkat takwa mah..komo nolak kafirmah moal moal pisan guna eta mujizat agung keur manehna the sab hate pandenge panenjona nutupan tina eta tuduh..’hatamallahu ala qulubihim wa ala sam ihim wa ala absorihim gisawatun…jst” (sapi bikang ayat 2-7). Jadi kasarna kajeun maca bulak balik nepi ka ngacay ge cumah mun henteu kahontal/ keur dina pangkat takwa.

Kusabab kitu, hayang neangan gampangna, harti taqwa ka Allah (ittaqullah) teh ditarambahan ku kecap siksa. Jadi ittaqullah teh ahirna dihartikeun ngajauhkeun nyinglar nahan diri supaya teu keuna ku siksa Allah. Syaikh Muhammad Abduh nyerat, cenah, nyinglar ngajaga nahan diri tina siksa/hukuman Allah, dihontal kucara nyingkar/ngajaga/nahan diri tina migawe sagala ulah/cegahan jeung tumut /turut kana sagala piwaranganNA.

TAPI, harti nu dicokot diluhur salian ti nambah nambah kecap taqwa ka Allah ku siksa, nu tangtu kapengkuhan dina agama nu didasaran ku sieun mah moal ngeunah/moal alus –didunya atikan ge loba bukti research kumaha jelema nu digedekeun ku kasieun, jeung deui ‘debatable’ naha Allah teh maha nyaah maha asih tapi resepna ningali jelema dumasar kana darajat/tingkat kasieun ku siksana. Oge dina prakna –hususna ngeunaan ngajadikeun qur’an jadi tuduh nu yakin- jadi ngubeng.

Rek kumaha teu ngubeng sabab hayang tumut kana sagala piwarangan nyegah sagala cegahanana teh pan kudu nyumber tina qur’an (sumbaer ajaran tertinggi). Ari hayang ngahartikeun kalawan enya/teu mangmang naon wae tuduhan/cegahan nu datangna ti Allah (nurutkeun sapi bikang ayat 2) kudu taqwa heula syaratna. Hayang bisa patuh/pengkuh/tumut kana sagala cegahan/titahan ti Allah (taqwa) nyahona bener henteuna tina qur’an, tapi hayang nyaho sagala cegahan/titahan ti Allah kalawan teu mangmang tina qur’an kudu taqwa heula.

Jadi tangtu kawas endog jeung hayam mana nu heula mana nu pandeuri. Tungtungna bareng digorolongkeun/ngagorolong…tinggal kumaha engke/kumaha nanjak mudun pungkal pengkol dijalana bae….. sugan sugan pareng meunang hidayah.

Najan kitu,…. sabenerna,…… ieu waja nu semplak ngeunaan taqwa teh teu kudu ditambah tambah ku siksa, sabab ngajauhan ngajaga nyinglar keun diri ti Allah teh BISA dipigawe ku jelema –lain hal nu pamohalan- bari teu kudu ngubeng kawas diluhur…nyatana kucara shaum/puasa.

Kutiba alaikum shiam….laalaqum tattaqun……

Kumaha bisa nahan/ngajauhan/nyinglar diri ti Allah ku shaum?? Kieu geura:

Ari Allah teh pan qarib deukeut jeung jelema. Kamana wae jelema aya Allah aya didinya. Jadi kusabab eta ngajauhan diri ti Allah carana/ ngandung maksud ngajauhkeun ngajaga nyinglar ngaleungitkeun dirina lain kucara lumpat nubus nyumput kaditu kadieu tapi ku cara ‘nahan’, ‘teu usik’, ‘eureun’ ti kajelemaanana ulah bocor ulah batal (harti kecap shaum tingali bagian I).

Kajelemaanana -- kamahlukan/ka nafs-an nyatana dahar nginum sahwat sare mikir, boga angen angen, hate nu bolak balik, nyarita ku biwir, ngadenge ku ceuli, boga awak usak usik jrrd jrrd. – ku shaum cicing eureun sirna ditahan dijauhkeun disinglar ti dirina, ameh nu aya tinggal ka Allahan Allahna dimanehna (taqwa). Kajelemaana nafi (euweuh) kaallahana isbat (aya) dimanehna. Jelema nafi/euweuh nu aya/isbat Allah.

Matakna shaum/puasa dina prakna teh :

Kusabab Allah mah tara barang tuang tara ngaleueut tara sahwat …nyatana kajelemaaan eureun/cicing/ nahan teu dahar teu nginum teu sahwat. …..matakna puasa ibadah nu ngan keur allah..sab di manehna engke ngan aya nu teu dahar teu nginum teu sahwat (kawas Allah)…matakna puasa ibadah nu ngan keur Allah da kaAllahan allah mancur di nu puasa – sedengkeun kajelmaana nu puasa/shaum mah nafi eureun.

Kusabab Allah mah tara kulem..puasana nyatana tong sare(paeh) tong poho eling wae…meh teu siga jelema nu keuna ku poho beuki hees….mun kajelemaana nafi….ka Allahan mancur da allah ‘laa tahuduzuhu sinnatuw wa laa naum’…matak puasa mah ibadah lain keur jelema tapi keur Allah…meh Allah (ka-allah-anana) mancur di nu puasa dinu keur eureun kajelemaanana (sare jeung poho).

Kusabab Allah mah tara nyarios ku sungut ngadangu ku cepil…matakna eureun tina nyarita ku sungut (ngabetem) ngadenge ku ceuli (sumum) …. sagala ku awasna ati…. Nya metu kalamulah nu terus rasa awas rasana sab keur shaum/puasa panca indera kajelemaana…; Nyamuni sab kongas Allah mah tara kaciri kumata tara kadenge ku ceuli tapi ku awasna ati….. matak shaum puasa mah ibadah keur Allah meh ka Allahan mancur…lain keur kajelemaan jelema.

Jst …jst….jst….

Taqwa –saperti harti kecapna- ngaleungitkeun ku ngajauhkeun kajelemaana disorangana nepikeun ka nu aya teh ngan ka-Allah-an wae, nahan kajelemaanana ulah bocor bijil di tangtung nepikeun ka nu aya ngan ka-Allahan Allahna bae, nyinglar dirina tong bijil nyampuran nyanyahoanan Allahna nepikeun ka nu mancur ngan Allahna wae, dirina mampuh nyumput/nahan/nyinglar kalawan buni dinu caang nu mancur ka-Allah-an Allahna mungkul.

Kongas jadi basa kataqwaan nu mashur dipake ku nu tahlil:

laa maujuda ilallah euweuh nu maujud iwal ti allah di manehna….lain aku aku…. da manehna keur nafi (euweuh) keur eureun keur shaum/puasa.

Laa wujudika ilalllah euweuh nu aya kajaba ti Allah di manehna……lain aku aku.. da manehna keur nafi euweuh keur eureun keur shaum/puasa.

Laa khalika ilallah euweuh nu jadi khalik –manehna teu boga kahayang kawasa- iwal ti iradat qudrat allahna…da manehna laa haola wa laaa quwwata iwal ti allahna wae nu ngusik malikeun da eureun keur manjing shaum/puasa.

Laa hayatan ilallah..euweuh nu hirup nu ngadenge nunyarita nuningali nungarenghap iwal ti Allah di manehna…da manehna keur eureun/nahan/teu usik shaum mati genina kumaha Allah wae.

Tungtungna laa ya’budu ilallah… kaembungna teh cegahan Allahna kadaekna teh rido/piwarangan allahna –kawas kecap taqwa nu dipake kuloba loba tapi lain pedah sieun ku siksana tapi ku eureun nahan cicing shaum -, ucapna teh lain ucapna tapi sabab ucap allahna, dengena denge allahna, jrrrd jrrd jrrd jrrd da kajelemaan mah eureun/nafi.

--Matak lamun teu keur puasa/shaum mah…eta kecap tauhid teh ukur aku aku mungkul..da rek kumaha teu aku aku nyebut laa maujuda/laa wujudika/laakhalika/laa hayatan ngan Allah di manehna ari manehna ngajentul cacarita usik malik samanehna dimanehna, manehna nu hayangna, matak loba lamun bocor shaum puasana batal kapoekan kafanaan ngaraku Allah asa sagala jadi Allah bari mikung cacarita make sungut kawas jelema--

Jadi gening enya ayat.. kutiba alaikum shiam…laalakum tatqun

nu taqwa ka Allah -muttaqin- teh nyaeta nu bisa nahan ngajauhkeun nyinglar dirina di manehna ti Allah ku eureun teu usik nahan shaum puasa nafs kajelemaana – henteu/ulah ulah bocor/batal dina tangtungna (nu batal puasa disebut bocor..sab kajelmaana -dahar nginum sahwat - nu asalna ditahan bijil bocor kaluar di manehna deui, nutupan ngahijaban ka-Allah-an nu teu tuang teungaleueut teu sahwat jrrd jrrd kajelemaan/kamahlukan…ka-allahan jadi nafi deui kajelemaan isbat tuluy mangprung barijil .

Matak dina hasilna….

Muttaqin tingkat tingkat…panta panta darajat kataqwaana di tiap jalma....bari kataqwaan sok naek sok turun…kadangkdang kalankalan….kumaha kapengkuhanana kumaha katemenanana kumaha kahusuanana kumaha kasabaranana dina shaumna supaya ulah bocor supaya ulah batal…. teu bijil kajelemaan dina shaum/puasana.

Panta pantana darajatna Muttaqin nu leuwih ti sasama jalma biasa teh kaciri aya nu seukeut ucapna da kuat shaum teu nyaritana…ucapna unggah darajat jadi ucap allahna. aya nu seukeut tingalina..sok weruh kanu bakal kajadian saba deuleuna deuleu Allahna, aya nu seukeut rasana jadi ahli waris kanabian karasulan (ulama)..nyaho rasiah elmu elmu Allah da teu ngelmu ti kajelemaan tapi ngelmu ka ladunian nu tumorojog ti allahna jrrd… jrrd…. jrrd.

Agungna …luhungna kataqwaan …puncakna nya di Sayidina Muhammad nu kongas mangrupi qur’an kitabullah –nu engke kabukti sagala aya didinya- tuduh ti Allah lain tuduh ti kajelemaan da teu guru ti papada mahluk matak ayat qur’an euweuh tandingna kunu di pikir akal kajelemaan. Nya ku hal eta muslimin kabeh hayang kawaris leleberanana.

Allahumma shalli ala sayidina Muhammad wa ala ali sayidina Muhammad.

----

Naha dina muasaan qur’an di bulan ramadhan mah cukup puasana 30 poe teu dahar teu nginum teu sahwat ti subuh nepi ka magrib saperti nu disebutkeun ku syareat?...dimana pernahna kumaha kahontalna meunang tuduh nu yakin tina mushaff utsmani lain ceuk batur tapi ceuk Allahna ceuk qur’ana??

Padahal urang jawa mah aya – R.Said nu ahirna kongas kasebat Sunan kali jaga- dipiwarang angkat/lunta ku ibuna karek meunang mulih lamun tos tiasa macakeun qur’an teh….dugikeun ka shaum –eureun teu usik – di sisi walungan Cirebon sasat dipiwarang nungguan iteuk ku wong agung Cirebon syech bayanullah cakrabuana guru susuhunan jati (versi jawa mah sunan bonang).

Ari urang sunda mah hayang layang (kitab) sasaka domas teu nungguan walungan tapi maehan jungkiring kala nu petengna ngahijikeun/nunggalkeun guriang nu tujuhna hirup sab pohaci (wirumananggay)na kalawan widi sunan ambuna….mayungan pajajarana…kongas jadi munding nu laya di kusumahna.

Ari Sayidina Muhammad mah shaum numpi di hira karungkupkalimpudankasumpingan rasul gustina -gabri-EL- nu sanes jalma tapi mangrupa caang cahaya–najan bisa ngarupakeun jalma- nya ngalungsurkeun qur’an kongas pasir keusik nu panas ge jadi kasebut jabal (gunung) nur (sunda). Nya bagian agung kamuhammadan ieu qur’an kitabullah nu diwariskeun turun manurun ngaliwatan puasa ramadhan ka jalma jalma saenggeusna –ameh aya dina hate mu’minin- …..ka nu daek puasana… muasaanana….sab keur aya dina kataqwaan jauh/nafi kajelemaanana ti Allahna..ciri macana ge… diantarana …bismirabbika…. lain ku asma qiraat manehna jst…. jst…. jst (tingali di bagian III : cara maca qur’an di ka ummian). Da ari ukur hayang kawaris mushaff utsmani mah teu kudu hese hese ngalenteh puasa rukun islam cukup boga duit Rp.200.000 tinggal meuli ka toko buku atawa Rp. 15.000 meuli CD holly qur’an bajakan.

Pun.

PUASA RAMADHAN: NANAHAON JEUNG NANAONAN LAKU KITU?? (II)

2011-08-03T01:59:00.000-07:00

III

Tinu dua bagian panganteur diluhur, tangtu urang gampang nga ah-keun ku make alesan etamah kajadian shaum keur saencan kanabian/umat umat baheula jeung kajadian di bangsa sunda mungkul nu teu nyambung jeung sareat islam. Tapi, hal kitu the rada jauh tina bener sabab:

Mushaff utsmani nyatet tapak kasauran Allah swt langsung keur muslimin nu ngagem sareat Muhammad saw –wahyuna metu di Madinah – yen saenyana...sakabeh jalma jalma –saha wae- nu keur puasa…. bakal meunang ampunan jeung kahadean/pahala nu gede. Bari dina ieu ayat teh teu disebutkeun husus kanu puasa ramadhan mungkul; jeung teu diwates naha cara puasana kudu kawas puasa di bulan puasa ramadhan nurutkeun hukum sareat agama (teu dahar teu nginum teu sahwat ti subuh nepi ka magrib) atawa henteu. Pokona mah, para ash-shaimin wash-shaimat sakabeh lalaki atawa awewe nu keur puasa/shaum …. (Al-Ahzab, 33:35)

Jadi dumasar ayat diluhur, ampunan jeung pahala nu gede teh ‘lungsur/bijil/mubyar’ lain dina puasa di bulan ramadhan mungkul tapi iraha wae di bulan mana wae asal jalma jalmana puasa. Najan tangtu -nya ku tina ieu ayat jelas pisan- yen mun migawe puasa di bulan ramadhan kaasup oge nu bakal meunang ampunan jeung pahala/ganjaran nu gede ‘magfiratan wa ajran adhim’.

Matak ge naon pentingna puasa bulan ramadhan nepikeun ka jadi puasa wajib??

Ongkoh deui, lamun urang nengetan maksud kecap yen nu keur/tuluy/angger meunang ampunan katut pahala nu gede teh lain nu geus puasa,… lain nu arek puasa,….. lain nu pernah puasa, TAPI…. nu keur puasa …. …atawa sok disebut dilembur lembur sunda mah nu marampuh tuluy puasa, narahan hawa nafsuna saendeng endeng/ tuluy/ eukeur wae/ langgeng/ angger/ satutuluyna ‘ash-shaimin wash-shaimat’.

Ku kitu teh, sok loba nu ngarulik elmu hakekat mikung/kapoekan sok moyok kana puasa ramadhan basana teh ‘eta mah ukur puasa sareat, nu leuwih hese mah nu puasa sakabehna saendeng endeng…” najan kaciri mikungna, sabab rek kumaha puasa saendeng endeng nahan nu bangga bangga, karek nahan teu dahar teu nginum teu sahwat ti subuh nepi ka magrib di bulan puasa wae teu bisa teu daek teu mampuh. Atawa, boga pangrasa cenah da enggeus pernah baheulana memeh meunang hakekat. Kapoekanana, nyaeta ari numeunang ampunan jeung pahala/ganjaran agung teh sakali deui lain nu pernah/enggeus/arek… tapi,…. nu eukeur …ash-shaimin wash-shaimat. Ayeuna/harita dina keur nyarita/moyok kitu tangtuna bedah bocor teu manjing puasana (teu eureun/ nahan/ cicing - tina kabiasaan jelema nu biasana resep popoyok ka amal batur), atuh keneh keneh sarua jeung nu dipoyokna…nyarita bari teu eusian.

Tapi naha enya migawe puasa ramadhan ukur level puasa sareat mungkul? Lain ari sareatna Sang rahmatan alamin teh matak dipake di sunda ku luluhur baheula sabab sareatna pangparatan hakekat…nepi ka teu kudu nyieun sareat lain deui/geus cukup geus manjing hakekatna.

IV

Mushaff utsmani oge netelakeun yen, puasa ramadhan nu karek mimiti diwajibkeun di tahun ka 2 hijrah -jaman sang khataman Nabiyyin tos di madinah. Lilana migawe puasa di bulan ramadhan ge aya tahapana – saperti kawijaksanaan nu umum ti Allah ngeunaan hiji parentah, loba kacatetkeun dina mushaff utsmani - misalna wae, kiblat shalat mimiti ka masjid al aqsha (Bethlehem/bait el/elohem =imah pangerana seuweu israel) tuluy malik ka masjidil haram/kabah (baitulah = imah Allah, pangeran/gustina urang arab - nu ahirna jadi asma pangeran/gustina muslim sadunya) jadi asalna sujud ka Bethlehem ahirna ngabujuran; shalat asalna tilu kali tuluy jadi 5 kali; mabok asalna meunang asal teu keur ibadah tuluyna mah samasakali teu meunang, kitu oge ngeunaan nyandung jrrd -, jadi puasa ramadhan teh memehna mah ukur sababaraha poe “ayyaman ma’dudat”...tuluy ditambihan jadi sabulan ‘faman syahida minkum syahra falyas sumhu”, (sapi bikang 184-185). Najan kitu sabagian ulama deui percaya yen titahan puasa di bulan ramadhan mah langsung saharita dipiwarang ku Allahna sabulan campleng….(ngadurenyomkeun mana nu bener dina hal ieu - teu guna, urang mah padu nyaho, da nu pentingna mah dipigawena meh karasa kabukti hasilna).

Kitu oge ngeunaan bulan puasa rame ku shalat taraweh berjamaah teh anyar anyar di jaman khalifah umar bin khatab. Jaman nabina jumeneng keneh mah tara/teu dicontokeun-nu dicontokeun teh salian puasa -teu dahar teu nginum teu sahwat ti beurang-nya di 10 poe ahir bulan ramadhan sok nyamuni ti balarea I’tikaf madep khusu ka Allahna- padamelan ieu Sang khataman Nabiyyin teh sarua pisan jeung sumanget harti kecap shaum (tingal bag panganteur) Khalifah Umar bin khatab, cenah, ngangken ieu teh bid’ah/nambah nambah, ngan numutkeun/saur anjeuna ieu bid’ah “nu ngeunah” tibatan ti peuting umat ngaliud teu puguh - Ayeuna ge ieu bid’ah pantes/alus/hade pisan Sunah dipigawe tibatan geus magrib masjid sepi, barudak kolot mukaan facebook, maen game, ulin, hees kamerkaan, ngawadul … jrrd jrrd kateuari (sab keur teu sajalan jeung laku puasa nu keur dipaju).

Tapi, ari paloba lobana jalma dina bulan puasa migawe kahadean, netepan rukun islam, mageuhkeun kaimanan, sabar, loba sedekah/derma, kanaah, ngaraksa kahormatan, loba eling, lampah bener –ningalkeunlampah salah/goreng, dina ngeuyeuban laku puasa ramadhan mah kasadaran jalma loba sabab eta pagawean sarua jeung pagawean puasa nu ngajadikeun ‘lahum magfiratan wa ajran adhim’ (Al Ahzab: 35). Tapi ku ieu katerangan nuduhkeun yen lain hartina bulan ramadhanna nu pinuh ku ganjaran jeung ampunan tapi memang amal2na nu nyababkeun kitu (najan dipigawe di bulan nu lain oge sarua wae).

Jadi naon atuh istimewana bulan ramadhan? Jeung naha bet kudu/wajib dieusian ku puasa sagala? Nanahaon jeung nanaonan laku kitu ??

Kieu geura,…

V

Puasa ramadhan: muasaan mujizat (al qur’an) nu bisa nyilakakeun jalma.

Mutshaff utsmani netelakeun yen hiji hijina alesan dina bulan ramadhan muslimin/muslimat diwajibkeun puasa sabab nya dina eta bulan… turun Alqur’an nu jadi pituduh jeung furqan ka manusa (sapi bikang: 185).

Al qur’an teh mujizat pang agungna diantara mujizat2 anjeuna nu sanesna – cenah nepi ka 50na - nepikeun ka kamampuh, neunggeul batu jadi ajur, jago perang, ci papangna jadi landong, naek ka sidratul muntaha (isra mi’raj) jeung meulah bulan ge teu nande kadinya, malah malah ngungkulan sakabeh mujizat nu dipasihkeun ka para nabi saencana. Ahlakna Muhammad teh qur’an, tuluy nya eta pisan, Al qur’an, nu terus diamanatkeun memeh anjeuna ngantunkeun jeung dipiharep dijadikeun cecekelan sakabeh muslimin sapapanjangna. Nu ku kitu teh urang urang loba nu agul ku payung butut, nyaritakeun gamatikalna, nyaritakeun rasiah angkana, nyaritakeun eusi eusina, geunah dinyanyikeunana, cenah sagala aya didinya (bari ayeuna mah eusi musahf utsmani teh geus eleh ku internet. Naha? Enya google/facebook/encyclopedia euweuh dina mushaff tapi dina web mah mushaff utsmani ge aya da di upload) jrrd jrrd jrrd…jarang nu nanya sabaraha guna ieu kitab keur dewek…disbanding kitab nu lain….jeung kumaha supaya guna jadi tuduh jadi rahmat jadi obat jrrd

Tapi mujizat soteh nembe kabukti ku Sang khataman Nabiyyin ari keur urang mah jalma biasa can tangtu jadi mujizat jadi guna dina kahirupan sapopoe.

Kanyataanana, … najan al qur’an nu turun –mimitina- di bulan ramadhan tuduh jeung pangbeda keur manusa…tapi dina geus jadi kitab mah can tangtu. Malah malah geus ditangtukeun ku Allah yen kitab nu diwahyukeun kalayan haq ku Allah teh ana tuluy diwariskeun ka abdi abdina -catet cacakan ka abdi abdina nurajin ibadah ka mantena lain ka jalma biasa-….sabagian jadi nyongcolang/outsatanding dina kahadean, sabagian sineger tengah sabagian deui mah dharolim (fathir: 35:32).

Diawal awal mushaff utsmani –diawal qur’an leutik nu disebut sapibikang - geus aya ‘warning’ nu natrat…. ‘Daalikal kitaabu laraiba fiih hudan lil muttaqin’. ieu kitab jadi pituduh anu teu mangmang deui teh ngan ukur keur muttaqin jalma nu taqwa…keur jalma biasa mah moal…,

Jadi kajeun digugulung dibaca nepi ka ngacai ditilik dibolak balik lamun urang teu keur dina pangkat taqwa cumah mo jadi hudan/tuduh nu teu mangmang aya yakin keur manehna aya ge oh mungkin ini artinya, oh menurut ulama maksudnya, tapi boa euy daurang mah jalma dhaif, eusi pastina mah teuing, wallahu alam ngan Allah nu nyaho.. jrrd jrrd jrrd…. malah malah keur kafirin –jalma nu nolak- mah mo guna mata ceuli hatena katutup tina lamun aya tuduhna oge.

Sedengkeun ari keur urang jalma biasa nu di kabasyariahan kakafiran kataqwaan teh sakedret netra obah obahna naek turuna.

Kukituna, Allah subhana hu wata’ala tos masihan jalan yen pakeun jadi taqwa –supaya ieu kitab teh jadi tuduh nu teu mangmang- carana kudu shaum/puasa. Ngahontal taqwa teh lain nanya kaditu kadieu lain ngadenge pamanggih ahli tafsir ti ditu ti dieu guru timana ti mendi mikir ku akal dibolak balik jrrd jrrd…nepi keun ka kongas nu kawaris tiasa metu medarkeun qur’an mah ngan jalma ummi – nu teu bisa maca teu bisa nulis – tapi ku puasa (tingali bag IX: ngahontal pangkat ummi hubungana jeung shaum puasa).

Naha??...
sabab harti kecap taqwa teh nyaeta…ngajauhan, nyinglar ngajaga diri ti Allah…nu teu gampang cenah ge pamohalan pisan....rek kumaha ngajauhan, nyinglar ngajaga ti Allah pan kamana jelema aya Allah aya. Tapi bisa dihontalna kataqwaan teh lamun puasa. Kutib aalaikum shiam…laalakum tataqun. (tingali eddy nugraha: ittaqulah: ngajaga nyinglar ngajauhan diri ti Allah….wah bisa kitu ??)

oge dinua ayat nu lainna ngingetan kanu resep tahajud, “wanunajillu minal qur’an maa huwa syfaun wa rahmatun lil mu’mini wa laa yajidudholimin illa khasaron (al isra: 67). Diturunkeun qur’an nu jadi obat jeung rahmat keur mu’minin tapi keur dholimin nu paroek sasar mah ngan saukur kaulinan heuheureuyan sasar.

Qur’an karek jadi ubar jeung rahmat ngan keur mu’minin jalma iman. Ari iman ceuk mushaf utsmani mah lain percaya api hiji NUR (sunda) nu dipasihkeun ku Allah tapi ukur ka jalma jalma nu dipilih dikersakeunana. Iman mah ngan Allah nu bisa merena, buku, kitab, guru, syech nu jaranggotan, kyai, luluhur nepikeun ka pangkat Nabi sareng rasul ge teu tiasa mere iman.

Jadi urang ulah kawas urang Arab nu gampang gampang ngaku geus kapasihan iman geus iman – sing boga ka era ku nu moncongok- tuluy riweuh jeung pada baturna ngaku sebagai orang beriman mu’minin

Timana urang nyahona yen geus iman diber nur ti Allah?...ulah asal kalejokeun ku nu nitah kawas kalde sami’na wa’atona ka saban jalma…sami’na wa’atona teh lamun urang keur dina iman/caang/nur (sunda) (mu’min)…keur jadi jalma biasa mah kudu wae dipikirdibplak balik dibeuweung diiutahkeun ulah bol bol percaya critical kana caritaan batur – kaasup tulisan ieu- ngeunaan eusi ageman.

Ari keur jalma biasa kaimanan kaemenan caang jeung poek ati pikir lampah teh robah robahna sakedet netra.

Didieu Allah masihan jalan mangrupi janji “yen saha saha nu muslim sumerah ka Allah nya bakal dipasihan iman nur sunda”. Thus, ngajadikeun qur’an jadi rahmat obat keur hirup huripna.

Kumaha supaya muslim sumerah kanu ngamurbengna..nya puasa –rukun islam sareat (tingali definisi shaum dina panganteur) nu jadi jalana.

VI

karek bijil lima ayat geus disebut qur'an, naha?...na sok make paku aji sagala (alif lam mim, yaa sin jrrd) nu teu puguh kunyemna?....na dimana disimpena eta ayat qur'an di hate mu'minin... da mamawa nu mangrupa kertas mah disebutna ge sihir?...kumaha kajadiana puasa bisa maca qur'an kalayan ummi??....

urang kintun bagian salajengna upami pareng.....

PUASA RAMADHAN: NANAHAON JEUNG NANAONAN LAKU KITU?? (I)

2011-07-30T02:09:00.000-07:00

Na make nanya kitu sagala?...
Iih peupeuriheun migawenamah ti bubudak keneh, unggal taun tara towong, sageuy ari geus baleg mah boga pikiran natanyakeun naon leuwihna ti puasa puasa lain di sunda nu sakitu euyeubna. Keur sunda mah –nu masih keneh kagedekeun ku kabiasaan kasundaan- puasa teh hal nu lumbrah ti babaheula keneh nepikeun ka ayeuna najan lain bulan ramadhan oge.

Geus kuduna euy geus dewasa mah pengkuh nganggap wajib, moal henteu, daek / leuwih enya migawe lamun kaharti karasa kabukti leuwih alus/leuwih guna/leuwih hade tinu lain - henteu mah tinggalkeun we nanaonan milaku nu teu pati guna/kurang guna/ saukur kw2 kw3 jeung piraku nepi ka kolot ukur ngandel kana cenah, mercayakeun wae kana beja.

Matak urang huntukeun deui eusi ageman teh dikotretkeun sugan sugan pada pada semplak wajana pada pada papak qadarna bijil tina puputihna ameh enya jeung hate nyebut “marhaban ya ramadhan” teh lain pedah kailaharan jeung tuturut ka urang arab mungkul.

PANGANTEUR

Tangtu geus pada apal yen kecap shaum, nu saharti jeung kecap puasa di sunda, asal tina akar kecap sha-wa-ma nu hartina/maksudna nyaeta: ‘nahan’, ‘teu usik’, ‘eureun’. Jadi, Cicing/teu usik/nahan/eureun tina hiji pagawean/aktifitas –tina hal naon wae/ nu kumaha wae, saha/naon wae- disebut shaim atawa keur puasa,..nepikeun ka kana kalakuan lain jelema ge -kuda (sato)- nu teu usik/ngajeten teu daek leumpang/lumpat disebutna faras shaim (puasa).

Jadi shaum teh lain saukur pagawean eureun nahan teu dahar, teu nginum, teu sahwat mungkul sababaraha waktu tapi bisa mangrupa eureun/nahan teu sare (gening nu keur shaum paling copelna ti peuting dikurangan sare –eureun/nahan teu sare ku loba wirid loba shalat sunnah jrrd);

Shaum oge bisa teu nyarita (puasa ngabisu-ngabetem); bisa oge nyamuni teu ningali teu katingali teu ngadenge teu kadenge ku/ka batur –nu biasana ngumpul jeung pada jalma tuluy eureun heula nyingkur nahan teu panggih /kapanggih ku batur. Malah shaum teh, loba dilakukeun dilingkungan kaum sufi, kaasup nepikeun ka nahan/eureun usikna sakabeh awak, pikir jeung ati (mati geni) husu kana hiji tujuan nya eta ka nu MAHA ngamurbengna:

Kongas kawartikeun dina Mushaff Utsmani:

Padamelan teu nyariosna Siti Maryam ibuna sang Rokhullah Isa as nu dipiwarang ku rasul sunda ti EL (rasulullah nu mangrupa caang) (malaikat gabri-El: malak =cahaya=sunda lain jelema najan bisa ngarupakeun kitu, gabri = rasul=utusan, El = gusti/pangeranna Sang Khalilullah Ibrahim] ge disebutna puasa (shaiman).

Prak geura dahar geura nginum tong sieun hariwang, engke mun panggih jeung jelema ngalahir we: ‘Saenyana kaula keur nazar karana nu maha asih puasa (shauman), nya poe ieu moal cacarita ka jelema saha wae’ (QS Maryam [19]: 26).

Tuluy misalna….

Nabi Zakarya nyamuni di mihrabna teu pendak jeung sasaha (eureun heula tina aktifitas nu biasa nahan teu usik kaditu kadieu aya di mihrab) sababaraha waktos keyeng ngadu’a husu nahan usikna ati jeung pikir nahan tina gindi pikir belang bayah ku museur ka nu ngamurbana hoyong gaduh turunan tangtu oge disebutna nuju shaum (puasa nyamuni) (QS maryam [19]:11).

Jadi tangtu, ….

Padamelan nu sanes sakali dua kali, tapi kawartikeun sering, ti seuweu quraysh Sayidina Muhammad sateuacan manjing Nabi nyamuni ti balarea liren tina padamelan khalwat di guha hira jabal nur (eureun heula tina pagawean/aktifitas), nahan teu cacarios/ngabisu – da nyalira piraku ngocomang- madep teu usik/teu ngalih ti guha nu sempit husu ka nu murbeng alam, kaasup kana istilah kecap shaum. Nyatana eureun/nahan/teu usik ti pagawean/aktifitas nu geus/keur biasana.

Komo ari kabiasaan shaum teu tuang leueut Sang uswatun hasanah mah geus teu aneh deui… malah teu tuang leueutna ge sanes kabates ku magrib wae - leuwih ti sapoe dua poe…kawartikeun dina hadis…cenah dina hiji waktos, nalika nuang roti di bumi seuweuna Fatimah az-Zahra- sanggemna teh ‘ieu dahareun teh enyana nu pangheulana asup ka Ama sanggeus tilu poe…’. nepikeun ka, kadieunakeun di lembur lembur sunda aya babasan ka anu kuatan teu dahar teu nginum puasa teh sok disebutna “beuteung kureseun”... da cenah nurut siga patuangan ieu luluhur Agung seuweu quraysh nu seueur dikosongan …dadasar kentel peujitna.

Ari ieu seuweu quraysh teh kaasup kaum ahnaf nu milatu Ibrahim, jadi kabiasaan saum kawas nu ditepikeun diluhur teh mangrupakeun kabiasaan ti babaheula keneh-paling henteu ti jaman luluhur wedalan Ur Babylonia sang ulul azmi Ibrahim as. Kitu teh pantes, da gening aya ayat dina surat sapi bikang ‘kutiba alaikum shyiam kama kutiba alalladzina minqablina’ sab enya kabiasaan saum teh ti babaheula keneh geus aya.

JADI,…

Naha ukur puasa ramadhan..puasa nahan nafsu diri… nu sareatna teh ukur teu dahar teu nginum teu sahwat ti subuh nepi ka magrib salila sabulan…bari peutingna mah ngeunah da meunang…. naon istimewana nepi ka jadi wajib dina sareat hukum islam?

II

Shaum/puasa nu dicaritakeun diluhur- nyata kapanggih dipilampah di/ku urang sunda. keur urang sunda –nu masih gede ku kabiasaan kasundaan- mah puasa/shaum teh geus lumbrah teu aneh teu sing…malah warna warna pisan puasana teh:

Ampir sakabeh kahirupan sapopoe dina rek migawe hiji hal kayaning: arek tani, arek dagang, arek kawin, arek hajat, arek ujian jrrd jrrd sok wae dipuasaan; hayang bisa nyarita enya terus rasa, hayang bisa seukeut nulis, hayang loba rijki, hayang dipikaasih, hayang luhur pangkat, hayang gede dunya, hayang ngulik kasampurnaan kadugalan kasasmitaan dibeulina ku ngalenteh puasa heula; Malah.. malah.. keur nulis bari puasa, nyieun pakarang bari puasa, keur hajat (candolina) bari puasa,… keur usik bari puasa keur meta bari puasa…usikna sabab puasa metana sabab puasa.. jrrd.. jrrd..jrrd.

cara puasana aya ku ngabisu ngabetem teu nyarita, puasa teu sare, puasa teu dahar teu nginum -sabagian atawa sakabehna – oge teu sahwat, malah aya nu kudu nepikeun ka teu usik usik acan awak pikir jeung atina husu ka nu Maha ngamurbengna.

Dina hubungan jeung tangtungan ageman, misalna wae, nu harayang tepi ka yakin sab rumasa rasa rasana geus/keur pinuh ku rarasaan warnaning rasa rasanu jadi pangrasana tuluy hayang kapanggih rasa sajatina salaku jelema…nya aya nu mantang/nahan/eureun kadaharan nu biasa heula….aya ku cara ngabuah, ngatah, mantang uyah, mantang lauk, niis, mutih,.. jrrd jrrd jrrd; sanggeus kapanggih rasa sajatina hayang balik ka rasa jati bisa paeh samemeh paeh kumambang dina sagara hirup…mantang heula sagala hakaneun iwal ti beubeutian,…tuluy sanggeus kapanggih rasa jatina hayang namurba pangrasa ngahontal mustika tina rasa jatina...mantang heula usik pancainderana....dina atina boga rasa rumasa kapurba… jst jst jst;

Kitu oge dina kahayang jeung maksud maksud liana….rupa rupa warnana kumaha pituduh hidayahna wae boh ti guruna boh tigerentes hate nu caang ti luluhurna/atina, urang sebut we nu gampang gampangna:

lila waktuna aya nu puasa sapoe dina wedalna, aya nu 3 poe, 7 poe, 40 poe, aya nu 100 poe. Bukana aya nu saukur ti subuh buka magrib, aya oge nu terus disampurnakeun puasa nepi ka peuting karek buka subuh. Aya oge nu tuluy campleng disampurnakeun puasa teu dahar teu nginum teu sare teu sahwat ngabisu sila teu usik2 acan bari nyamuni leuwih ti sapoe sapeuting, leutik2na 3 poe, 7 poe, 40 poe jst jst jst. Bari ayanu awakna teu usik ku cara2: Angger sila, nangtung, ngeueum, melak cau, ngangkat suku sabeulah bari sidakep sinuku tunggal jrrd …jrrd…jrrd.

Tempat puasana ge –lamun kudu nyingkur- lain di mihrab, di masjid (itikaf), di guha di gunung wae tapi aya di walungan, di curug, dileuweung, di sumur, di kamar, dina parako, dina suhunan, di sisi laut jrrd jrrd dimana mana nyamuni ti jalma rea da keur eureun-nahan teu usik - ti pagawean aktifitas biasana nurutkeun pamaksudan nu disejana jeung nurutkeun hidayah pituduh nu katarimana.

Mun ditanya,…basana teh… ameh hasil jeung mangfaat aya barakhna kudu dibeli ku puasa, atawa kudu di puasaan heula, ke ari geus mampuh mah teu kudu puasa deui tinggal makena tinggal bukana tinggal lebarana da geus lubar moal di mahal mahal da geus jadi tumpah darahna nangtung di bali geusan ngajadina lain di bali buruan batur geusana nu lain lain.

- Barisa kitu teh sabab geus lengkep metoda pre-requisitena- misalna wae hayang kuat sila (teu usik)..memehna diajarkeun cara ngaleumpeuhkeun awak, cara nyimpen nafas ameh rasa akalna ajeg teu keuna ku tunduh, cara pangrasa basariyah numpakan nafas meh terus eling …cara nguatan ‘otot beuteung’ meh kuat teu bedah eusi mun teu kaasupan hakaneun inumeun, cara ngeusian rasa nafas anfas nufus tanafas jrrd… jrrd.

Jadi, ukur mati geni nepi ka 7 poe wae mah memeh kawin (rumah tangga)/ leupas ti indung bapana teh geus marampuh – lamun teu diajar/kaajar heula teknik2 dasar puasa teu usik, metana nafas, jeung merenahkeun rasa akal mah karek sapoe-dua poe ge biasana biwir bareulah huntu asa rek punglak sirah lieur pikiran teu bisa fokus loba kasirep saru ku nu gaib gaib, kulit lenyed awak teu nangan jrrd jrrd jrrd ciri jalma atah ajar can tuman ngamurbawisesa awak sorangan -

kabeh ieu puasa puasa sunda masih aya nepi ka ayeuna…aya keneh dina pabetekan ahli ahli waris....utamana disimpena dina kitab sunda nu mangrupa sunda… nu metu tina layang sasaka/salaka domasna… nganyahokeunana kudu bisa ummi heula (tingali eddy nugraha : kitab sunda kitab mangrupa sunda). Jadi,….

Naha ukur puasa ramadhan….puasa nahan nafsu diri nu sareatna teh ukur teu dahar teu nginum teu sahwat ti subuh nepi ka magrib salila sabulan…bari peutingna mah ngeunah da meunang…. naon istimewana nepi ka jadi wajib dina sareat hukum islam? naon leuwihna? Matak ge saperti nu dicaritakeun diluhur nanahaon jeung nanaoanan laku kitu malah jadi nu wajibna?

KAI KABOA

2011-05-20T23:38:00.000-07:00

Cenah ge:
bawa ieu kai kaboa,
mun aya karerepet beuleum,
engke aya maung ti sancang datang!

Antukna...
tangkal paeh
leuweung rusak
da kaina dituaran
pas maungna datang
ngarempeyek sab awak teu manjing
muhit ka batur bari teu apal rajah sorangan.

Matakna, enyana mah euy...

kanyataan kai kaboa lain di Sancang
tapi kai nu aya di awak.

Lain sok betus:

euh boa kitu?.....
boa kieu gening....
wah boa!....
tapi, boa euy!....

....beuki loba boa beuki teu mulya.

Tah mun eta sirna diduruk
nya mo kakubur sangka kira kira
boa jeung boa
da...
teuneung yakin dina enya.

Sirna kahariwang kasieun.
Jadi maung di leuweung sorangan
Sahadat sancangna jadi.

Bray!

Rahyang Sempak Waja: Sempak waja hartina huntu Pohang.... waaaah maenya? kumaha enyana? Bag III

2011-05-17T00:32:00.001-07:00

KETAKNA RAHYANG SEMPAK WAJA

Lamun urang nengetan lebah - lebahna caritaan “kena rohang” dina alur carta prahyangan, eta kalimah ayana di bag XI…. Ieu bagian geus nyaritakeun generasi ka 4 ti Sang Wretikandayun (incu buyut) – Rahyang Mandiminyak na ge tos teu jeneng Ratu Galuh.

---
Waktu masih keneh nyaritakeun gaganti Sang Wreti kandayun mah euweuh caritaan ngeunaan naon sababna seuweu panggedena Rahyangta menir dibere gelar/jujuluk Rahyang sempak waja. Tapi cukup:

Anak Rahiangta di Menir teh aya tiluan, nu cikal nya Rahiang Sempakwaja, ngadeg Batara Dangiang Guru di Galunggung; Rahiangtang Kidul, ngadeg Batara Hiang Buyut di Denuk; Rahiangtang Mandiminyak ngadeg ratu di Galuh. (Bag V)
-----
‘statement’ :

“wurung ngadeg haji, kena rohang, ja mangka ngaran Rahiyang Sempakwaja” ayana Sanggeus “Rahiyang Sanjaya –pernah incu geus gede- kawekasan ring Medang” (di bag XI).

Ieu ‘statement’ dipiheulaan ku ayana ‘pamenta/permohonan/nyuhunkeun piunjukna Rahyang Sanjaya nu tos ngelehkeun ratu galuh Sang Purbasora/uwana dugi ka maotna (Sang Purbasora mah ukur ngusir Sang Senna) - atawa bisa oge nyuhunkeun ”piunjuk” salaku hiji upaya nunjukeun kakuatan politis Rahyang Sanjaya rehna tiasa ‘miwarang’ Rahyang Sempak Waja - supaya Rahyang Sempak Waja masihan putusan saha saha keur ganti ratu Galuh:

Carek Rahiang Sanjaya: "Patih, indit sia, tanyakeun ka Batara Dangiang Guru, saha kituh anu pantes pikeun nyekel pamarentahan di urang ayeuna." (bag IX)

Jadi ‘statement’ kena rohang…. nu ahirna jujuluk Rahyang Sempak Waja nyambungna ka posisi/harkat “caritaan ujaran sabda ‘fatwa’ nu bisa jadi ‘hukum/ajaran’ ti Rahyang Sempak Waja nu ditunggu/bakal diturut ku batur nepi ka boga kakuatan politik/marentah balarea -wajana tos semplak ka balarea di galuh haritam (teu pisan pisan nyambung contextna ngeunaan Pohang ompong huntu cacat fisik).

--
Kitu oge, ngeunaan kecap "kemir" nu dihartikeun burut kanjut –salian ti pilihan harti nu teu ajeg/bag I - teu nyambung pisan harti kecapna jeung context carita satuluyna dina carita parahyangan ngeunaan ayana ngaran hiji karajaan luareun wilayah galuh nu diperangan ku Rahyang Sanjaya… “Kemir diperangan, eleh Rahiangtang Gana”…

Piraku euweuh deui pilihan kecap? …. nepikeun aya karajaan/wilayah –sok sanajan misalna mangrupa karajaan leutik, tapi di raksa ku pangkat Rahyang jeung kakuatan politikna cukup signigicant dina peta politik harita nepikeun ka diperangan ku rahyang Sanjaya, …tuluy ngarana kemir… karajaan/wilayah burut kanjut???

Ngan lamun enya aya karajaan burut kanjut…deui deui …kecap kemir di dieu metaphore sabab piraku nagara/wilayah boga kanjut/kanjutan.

A. Pangaruh Waja nu semplak diwilayah galuh jeung sabudeureuna

Waja nu tos semplak ujaran/carita ‘fatwa’ Rahyang Sempak waja -purbatisti- teh mangaruhan jeung diturut ku raja-raja lokal, tiasa ngereh nu teu mampuh kaelehkeun ku rahyang Sanjaya - malah Rahyang Sanjaya nu kawon diuber uber - jeung dina elehna Rahyang Sanjaya nyuhunkeun tulungna nya Ka Rahyang Sempak Waja.

Carék Batara Dangiyang Guru: "Rahiyang Sanjaya, ….éléhkeun Sang Wulan, Sang Tumanggal, Sang Pandawa ring Kuningan.….." Nyandogé na kasaktian, kénana …..hanteu kawisésa Dangiyang Guru. Mana ingéléhkeun, inya sakti." Rahiyang Sanjaya ka Kuningan, tuluy diprang. Éléh Rahiyang Sanjaya. Digérékan, teka ring loh Kuningan [30], ….Rahiyang Sanjaya tuluy marék ka Batara Dangiyang Guru.

Sanggeus eta tilu Haji kuningan teu eleh ku Rahyang Sanjaya,…satuluyna:

Carék Batara Dangiyang Guru:… Sang Wulan, Sang Tumanggal, Sang Pandawa ring Kuningan….beunang ku aing kawisésa (ka kawasa), turut carékéng! Ja aing wenang nuduh tan [36] katuduh. Ja aing anak déwata.

Waja ujaran nu metu semplak diturut ku balarea lain hal nu aneh, jalma biasa wae nu diajarkeun ngeunaan purbatisti bisa parigeuing komo ieu ‘Nabi’na, ari parigeuing apan:

…..(nu) bisa matitiskeun bayu, sabda, heddap. Nya mana nya ho di ….parigeuing ; Parigeuing ma ngaranna bisa nitah bisa miwarang ja sabda arum wawangi. Nya mana hanteu surah nu dipiwarang ja katuju nu beunang milabuh siloka (Siksa kandang ing karesian).

Lamun ieu batara dangiang guru alim nulung /’pendendam’ pedah putra cikalna palastra ku rahyang sanjaya, sigana Rahyang Sanjaya ge diantep palastra di tewek ku eta tilu haji digjaya.

B. Waja nu tos semplak ujaran/carita ‘fatwa’ Rahyang Sempak waja teh mangaruhan jeung diturut ku raja-raja sa nusantara- nepi ka Cina.

Carita parahyangan netelakeun yen Purbatisti salaku ajaran waja nu tos semplak ti ieu batara dangiang guru (Rahyang Sempak Waja)...agung mulya luhung (luhung kasebut sabab aya dina tangtu resi)....dihurmat diajenan di punjung jalma rea sa nusantara:

“ Sakitu ménakna, ini tangtu Rahiyang Sempakwaja…….

Ari tangtu Rahyang Sempak waja mah dina karesian –salah sahiji tri tangtu-. Jadi ‘tangtu Rahyang Sempak Waja’ nunjukeun institusi galunggung jeung ajaran purbatisti nu diujarkeunana).

Malah sacara ‘karakter personal’ jeung sabab ‘kalungguhanana’ ....Rahyang Sempak Waja jadi tempat panyaluuhan jalma rea ti dayeuh/kota2, desa desa wilayah wilayah, pulo pulo jeung sakurilingna sabudeureunana... “pamarta ngawong rat kabéh. Dayeuh paradayeuh, désa paradésa, nusa paranusa”.

Wilayah Pulo pulo diluar nusa jawa lega pisan ambahana –paling deukeutna- nepi ka cina sabab geus kaelehkeun/kaereh ku ratu Galuh harita –rahyang Sanjaya jeung nu terus bakti ka seuweuna.

Kasohor Rahiangtang Kuku, enya eta Sang Seuweukarma, ngadeg di Kuningan, anakna Rahiang Sempakwaja. Indung bapana teh tempat panyaluuhan jalma rea. Dayeuh, desa, pulo jeung sakurilingna: ti Keling bakti ka Rahiangtang Kuku; Rahiangtang Luda di puntang; Rahiangtang Wulukapeu di Kahuripan; Rahiangtang Supremana di Wiru; Rahiang Isora di Jawa sang ratu Bima di Bali (tar); di Kulon di Tu(n)tang Sunda nyabrang ka wilayah Malayu. Rahiangtang Gana ratu di Kemir; Sang Sriwijaya di Malayu, Sang Wisnujaya di Barus, Sang Bramasidi di Keling. Patihna Sang Kandarma di Berawan; Sang Mawuluasu di Camara Upatah; Sang Pa(n)cadana ratu di Cina. Kabeh kabawah ku Rahiangtang Kuku.

Cat: lamun ratu cina ngarana Sang Pa(n)cadana -patihna Sang Sarikaladarma nu nulis carita parahyangan geus ngalakukeun ‘sundanisasi kecap’, kawas urang cina ngalakukeun ‘chinasisasi kecap’ nulis taruma jadi to lo mo) -

Geus umum lamun daerah dikawasa ku hiji nagri ajaran/ageman na ge sumebar di daerah nu dikawasana. Nu kabuktikeun –saperti nu kapangggih din acarita parahyangan- harita pada bakti ka Saunggalah.

C. Waja nu semplak leuwih kuat pangaruhna tinimbang ratu nu sakti

Saparatos Rahyang sempak Waja janten Batara di Galunggung sareng Rahyang Sanjaya ngalalakon. Kajadian aya ‘persaingan’ /’adu kuat’ politis/pangaruh nu cukup lila:

Ka hiji, dina nangtukeun gaganti Sang Purbasora jeneng ratu Galuh. Tingali bag A, didinya Rahyang Sanjaya nu gaduh/ngawasa pustaka bala sarewu 'retuning bala sarewu', anu ngandung hikmah pikeun jadi ratu sakti,….teu bisa ngelehkeun tilu Haji Kuningan…ari kamampuh waja nu semplak ti Purbatisti bisa meruhkeunana.

Ka dua, Rahyang Sanjaya ahirna ngalegaan kakawasaanana ka luar galuh tapi masih di jaman Rahyang Sanjaya aya dina kalungguhan janten ratu keneh ‘eta kabeh’ nu kantos dierehna malah bakti ka lulugu penerus penyebar ajaran purbatisti kenging makihikeun Rahyang Sempak Waja. Rahyangta Kuku nurutkeun carita prahyangan neraskeun ajaran Purbatisti -tapana geus kataekan - jeung mikukuh tapak dangiang “kuning” (tingali -Eddy nugraha: ulikan purbatisti galuh nu agung)…nu dipernahkeunana dipakihikeunana di saunggalah ku Rahyang Sempak waja.

“Ja aing ogé disalahkeun ka Kuningan ku Rahiyang Sempakwaja. Aing beunang Rahiyang Sempakwaja nyalahkeun ka Kuningan ini”.

Ahirna, Rahyang Sanjaya mutuskeun dieureunana ‘persaingan ratu sakti jeung purbatisti’ Carek Rahiang Sanjaya: "….. Ayeuna aing hayang runtut raut. Aing jeung bapa, Rahiang Kuku, Sang Seuweukarma. Ayeuna aing moal ngalawan…. Ayeuna urang tetepkeun: tanah bagian Dangiang Guru di tengah, bagian Rangiang Isora ti Wetan; jauhna nepi ka kalereun Paraga jeung Cilotiran, ti Kulon Tarum, ka Kulon bagian Tohaan di Sunda."

Malah lamun nurutkeun carita Parahyangan mah nya Rahyang Sanjaya gaduh kahanjakal kana cara hirup way of life agama nu tos dipraktekeunana. “Rahiang Sanjaya sasauran,…. "Ulah arek nurutan agama aing, lantaran eta aing dipikasieun ku jalma rea."

D. Ajaran Purbatisti kabuktikeun ngajadikeun nagri Parahyang kereta jeung unggul na juritan sabaraha generasi saenggeusna.

Najan teu dicaritakeun sakaliber Rahyang Sempak Waja & Rahyangta Kuku & Rahyang Sanjaya dina harti ngawasa ngereh mangaruhan karajaan2-wilayah2-pulo pulo di luar parahyang, Carita parahyangan negeskeun yen hasili henteuna/lila henteuna ratu ratu parahyangan ngeuyeuk nagri jeung somah gumantung bisa henteuna/mikikuh henteuna ajaran/ulikan waja purbatisti (diantara wajana aya: sanghyang dama, sanghyang siksa, sanghyang watang ageung, dangiang kuning, kabuyutan jrrd, tingali eddy nugraha : Ulikan purbatisti galuh nu agung), nu diasean disebarkeuna ngawitan ka nusantara di galunggung ku Rahyang Sempak Waja (tingali bagian I), misalna wae:

Sang Manarah, lilana jadi ratu dalapan puluh taun, lantaran tabeatna hade (katagori hade pasti dumasar kana ajaran nu dicekel- nya ajaran purbatisti. Sang Manisri lilana jadi ratu genep puluh taun, lantaran pengkuh ngagem Sanghiang Siksa. Sang Rakean Darmasiksa, Nu nyeueuran kabuyutan –mengembangkan kabuyutan- di sunda lain di galunggung mungkul. ”….nu ngawangun sanghiang binajapanti. Nu ngajadikeun para kabuyutan ti sang rama, ti sang resi, ti sang disri, ti sang tarahan tina parahiangan."Tina naon berkahna?" Ti sang wiku nu mibanda Sunda pituin, mituhu Sanghiang Darma, ngamalkeun Sanghiang Siksa”.

Tuluy kacontokeun Prebu Niskalawastu kancana, jadi jadi ratu saratus opat taun, lantaran hade ngajalankeun agama (ajaran purbatisti), nagara gemah ripah. Sanajan umurna ngora keneh, tingkah lakuna seperti nu geus rea luangna, lantaran ratu eleh (nurut) ku satmata..... ; Rahyang Wastu kancana Ngajaga ngariksa ku masihan ngadukung sumebarna ajaran purbatisti “Sang resi tengtrem dina ngajalankeun palaturan karesianana ngamalkeun purbatisti purbajati 35). Nya hasilna ” ….Cai, cahaya, angin, langit, taneuh ngarasa senang aya dina genggaman pangayom jagat.

Ahirna Sang Ratu Rajadewata –nu sok rea kasebutkeun bog agelar lain Sri baduga Maharaja oge loba disebut salaku Siliwangi pang mashurna: jadi ratu tilupuluhsalapan taun. manjingna kitu teh "Ku lantaran ngajalankeun pamarentahanana ngukuhan purbatisti purbajati, mana henteu kadatangan boh ku musuh badag, boh ku musuh lemes. Tengtrem ayem Beulah Kaler, Kidul, Kulon jeung Wetan, lantaran rasa aman.

Lamun ku urang ditengetan ieu carita parahyangan nunjukeun yen nu poko diantarana nyaeta perluna urang ayeuna nganyahokeun wajana rahyang sempak waja- (ulikan purbatisti)- sabab saperti nu geus dicaritakeun di luhur kabuktikeun kapake/guna ku aranjeuna jeung sababaraha generasi saenggeusna. Oge Perluna the supaya bisa muguhkeun bisa henteuna kapake jaman ayeuna jeung kahareup. Jadi dina ngahuntukeuna moal kaasup jelema nu cilaka –teu meunang guna- sabab saukur agul ku payung butut ngagul ngagul jalma baheula nu aragung bari sorangan ukur kekesed teu kawaris kamulyaana waja nu geus semplak.

Jadi sabenerna kumaha eusina ieu ajaran purbatisti? bener henteuna –aya henteuna bukti bukti- pangaruh ajaran purbatisti di nusantara – boa carita parahyangan ukur ngawadul? Kabuyutan galunggung: naha kabuyutan galunggung mah teu meunang karebut batur malah nepi ka ku sunda ge ulah –padahal diamanatkeun ku nu engkena jadi ratu di pakuan/sunda, Naon maksudna jeung dimana ditempatkeunana dina ajaran senyana? Ayeuna ge kabuyutan galunggung mah hese – mun teu kasebut moal- bisa kapanggih ku nu teu nyahoeun rajahna, Naha? Aya gunana keur urang ayeuna?

Geura urang buka lalangsena…..pwah!

Tutungkusan (I): Agama

2011-05-07T21:43:00.001-07:00

Bubuka

Wisnu anak Apa,….

Ngahaja Apa nulis seja papatah pulunganeun engke dina waktuna maneh butuh, ngahaja dikeureuyeuh sa patah sa patah tangeh keneh meungpeung salse, lain teu hayang langsung engke nganepikeun lisan da eta mah nu di ajam salilana hayang pareng mikeun langsung nepakeun jeung rasana, ngan sieun bisi engke dina waktuna maneh butuh urang teu kaparengan rineh atawa teu/geus teu bisa tepung/panggih cumarita. Waktu Apa ieu nulis (taun 2008, maneh karek 14 thn), tangtu sanajan urang sering bareng tapi dina pagiling gisik kaditu kadieu teh teu kabeh pareng dina wayahna, meureun can waktuna perlu eukeur meujeuhna boh Apa boh maneh bubulak keneh. Jadi, disareatan ti ayeuna itung itung nyieun payung mekelan memeh hujan.

Barina ge, ari maca tulisan mah engkena beunang ku dikeureuyeuh di bulak balik di ilo di timbang timbang bener henteuna pantes henteuna, jeung tangtu karek bisana maneh ngilo mun engke geus boga pangukur bisana maneh nimbang mun maneh geus loba loba ku eusi.

Ieu tulisan bekel maneh babalik pikir, sanajan sing katepi dina masih keneh angger bubulak akal, nyatana bekel keur nyaho di getih sorangan pakeun nangtung ajeg ku sorangan di urat sorangan. Sanajan ngeunaan iraha irahana mah maneh babalik pikir kumaha parengna sabab ari akal/pikirmah kumaha hate ari hate sipatna bulak balik sugan we dina engke peuting atawa isuk atawa iraha wae maneh maca ieu tulisan (nu muga sing sagancangna) pareng hate keur balik/malik meureun bisa saalam jeung maksud /eusi ieu tulisan nu bisa pakeun eunteung bekel marengan maneh sedeng bubulak.

Jeung deui, dikeureuyeuh dituliskeun teh sabab karasa beuki lila bareng jeung maneh teh beuki gede kanyaah Apa nu bisina ngabeungeuratan urang mun teu dibikeunan ti ayeuna. Ulah dina waktuna maneh geus kuduna manjing dina haq, Apa moekan maneh sab kaburu beurat teuing ku kanyaah teu bener nuduh nunjukkeun.

Kahayang Apa mah muga nu maha suci ngersakeun teu boga kabeungbeurat kanyaah hartina dina waktuna maneh dewasa geus teu nyesa kanyaah salaku kolot pareng kabikeun kabeh. Engke teh hayang tinggal jadi sasama mungkul nu sa-iman sa-caang -nu mugia sing aya dina alam caangna para luluhur nu galentur tafakur harusu saumna jembar amal solehna nu teras kapasihan ni’mat- meureun lugina moal jadi kabeungbeurat bisa babarengan bakti diri ka nu maha suci. Ikhlas Moal anakan deui ka maneh, kitu deui maneh teu dianakeun deui ku Apa menceger nangtung sorangan teu kudu tuluy nungtung nuduhkeun. Merad kabeh di kamutlakan sagala kumaha maneh nyatana ku MAHA nu aya di maneh.

Dina jadina, caang maneh keur maneh caang Apa keur Apa. Da kitu kuduna.

AGAMA

Meureun ayeuna maneh, di sakola/diimah/di masjid meujeuhna eukeur diajarkeun diwarahkeun agama (basa jawa, basa arabna= din) nyatana rupa rupa panitah/pangdorong kanu pialuseun dunya (pondok) jeung aherat (panjang), panyaram/panghulag kanu picilakaeun. Pangbibita supaya daek ngahontal nu pikangeunaheun, panyingsieun ameh boga kaembung kasieun ku susah cilaka kateungeunahan.

Diwarah daek kuat/ sabar nunggu nu teu meunang saharita, ku caritaan pangbibita nu engke bisa meunang diahir, nu meujeuhna dina migawena teh sakapeung asa kapaksa sakapeung asa kasiksa asa kajurung asa katitah asa kahulag da memang maksud/gunana kitu (loba nu ngahartikeun agama kawas kitu).

Nu sanyatana mah, pikeun pangatik pangwarah panglesu nafsu, meresihan nyaangan hate, pakeun bekel nutup wiwirang ti pada jalma ku ngadalikeun kajelemaan nu heubeul mawa jeung bawa maneh, bisina kaburu ngaberung kaumbar kaabur teuing.

Loba loba bari terus paloba loba parame-rame paalus-alus ari carita dongengna agama-agama dunya mah (kaasup harti jeung maksudna), satungtung aya/panggih jeung jelema, sasat langit tara manggih tungtung bumi tara kaeuweuhan eusi sasat ngabeungharkeun akal budi, nu gunana eta kabeh saukur supaya maneh boga pamilih. Pamilih hade jeung goreng.

anaking,…

Nu saenyana mah agama teh pangwarah/pangatik supaya bisa balik ka beresih wiwitan bekel hirup satutuluyna salila jadi jelema. Nu bisa hasil, lamun dikeureuyeuh ti leutik keneh (nafsu kajelemaanana). Lamun teu dilalanyah mah titah agama teh sok ripuh hese make engkena sabab geus biasa katumanan teuing kajelemaan dilajur, jadina sok melengkung bekasna nyalahan hese balik deui ka wiwitan, engkena warahna kaburu bangkar (bangkar warah) can asak kaburu buruk teu bisa ngahontal fitrah kanyataan nu jadi wiwitan maneh, anu beresih samemeh nafsu kajelemaan ngagedean, tuturkeuneun salilana nepi ka wekasan.

Ku daek temen migawena saeutik saeutik (didu’akeun sing) engkena biasa nurut nuturkeunana. Bisa sabab biasa.

Dina geus biasa mah moal asa kapaksa sabab geus jadi darma, nyatana laku lampah nu suka (rido) sorangan lain pedah dititah hayang diburuhan (ikhlas), geus jadi sang Hyang Siksa sorangan asak ajar pangguruan nu sok disindiran ti rebuan taun katukang make basa Arab ‘laa ikraa hafidin’ euweuh paksa dina tumut/din/nurut/taat mah sabab geus nyaho kalayan eces mana nu hade mana nu goreng (sapi bikang: 256), jadi balik/malik ka harti agama wiwitan nu remen ti bbaheula dicaritakeun harayang tepi ka jadina –salah sahijina tos pernah diseratkeun ku Haji Hasan Mustapa dina tafsir qur’anul adhim- “agama asal kecap basa kama, ari kama hartina jawa: cai mani ngajadi manusa, dikecapkeun ku jawa haregem hegama, ditulis aksara jawa jadi agama. Hartina pisan: manusa gugon kana gerentesing ati beresih wiwitan” nepi ka wekasan maneh. Wiwitan wekasan, wiwitan kalayan wekasan tuluy wiwitan kalawan wekasan kitu jeung kitu kitu jeung kitu wiwitan jeung wekasan langgeng mapay euweuh tungtungna nepi ka teu wiwitan teu wekasan.

ISLAM nu tanpa wangenan

Naha ieu agama ti Arab teh jadi agama tuturunan urang (urang sunda), salaku bangsa Ajam (keur arab) na teu boga sorangan?

(bag terasna urang kintunkeun sapertos biasa upami pareng)

Rahyang Sempak Waja: Sempak waja hartina huntu Pohang.... waaaah maenya? kumaha enyana? (bag II)

2011-05-07T05:44:00.000-07:00

JADI SABENERNA KUMAHA SEMPAK WAJA TEH ENYANA??

Aya carita ngeunaan DASABAGAWA –geus dibukukeun & waktu gramedia masih mere tempat keur buku sunda mah gampang kapanggihna- nu nyaritakeun sajumlah budak ngora lalaki nu ninggalkeun lembur ninggalkeun nagri dititah neangan Huntu budha nu leungit. Sihoreng lain Sang Sidarta ompong teras waosna ical nepika kudu diteangan tapi nu kudu diteangan jeung dipesek teh ajaran budha anu mulya nu geus metu baheula jeung jaya nagn di jaman dasabagawa ilang. Huntu teh ngagambarkeun ajaran/elmu…lamun huntu geus semplak (kawas huntu budha)….hartina ajaranna geus metu geus nyebar geus diajarkeun/dibikeun ka umat lain di Sang Sidarta mungkul.

Dina kahirupan sunda sapopoe ayeuna oge, Lamun urang resep ulin ka lembur ruang riung jeung jalma hade, tangtu bakal sering ngadenge omongan kieu : ‘ ngahuntu we’, atawa ‘kade ulah loba teuing ngahuntu’ ieu kekecapan dipake lain ulah ngadu/moe huntu/waos/gigi tapi keur ngingetan supaya ulah resep atawa ulah loba teuing nyaritakeun elmu/ajaran/ageman (da elmu/ajaran/ageman mah kudu atawa leuwih hade loba dilenyepan di rasakeun diprakeun dipigawe tibatan diwadulkeun diobrolkeun diadurenyomkeun). Ngahuntu teh maksudna nyaritakeun ajaran/elmu (beda deui jeung maksud idiom: loba sungut, biwir teu diwengku, letah teu tulangan, jrrd jrrd).

TAPI, lamun ngan dua alesan diluhur nu dipake tangtu lain argument kuat (memuaskan) pakeun nunjukeun yen “kena rohang” jeung “ sempak waja” teh lain dina harti harfiah huntuna ompong, “Context” dina naskah carita parahyangan sorangan bakal leuwih nunjukeun yen argument diluhur enya.

KIEU GEURA:

Salian ti nu geus ditepikeun di bagian I, yen pilihan harti harfiah nu dicandak ku Pa Atja nu ngajelaskeun sababna Putra cikal Sang Wretikandayun teu janten Haji/ratu Galuh sabab “kena rohang (huntu Pohang)” mangrupakeun pilihan harti kecap nu teu ajeg teu consisten (ka sempak waja & rahyangta kedul harfiah (ompong jeung burut) ari mandi minyak jeung Buni sora carita prahyangan nunjukeun gambaran anu metahapore/perlambang-nu sigana kapangurahan bias carita mahabarata.

Tuluy lamun, nu jadi pamingpin nagri Ratu/Haji kudu ulah cacat fisik - nepikeun ka huntu ompong ge teu meunang. Tangtu tiap raja Galuh bakal aya dina kaayaan nu salilana rentan/vulnerable..sabab sawaktu waktu bisa turun teu jadi ratu..komo syarat ulah punglak huntu/pohang sab jaman harita mah raja teh kudu moro, adu jago, numpak kuda, perang fisik jrrd nu kamungkinan huntu punglak kagedor teh gede pisan.

Jeung, tangtu keur di Galuh mah pada terang –tina Amanat Galunggung, Sewaka Darma, Sanghyang Siksa kanda ing karesian- yen pamingpin nagri pangluhurna teh lain ku saurang/salembaga –ratu- tapi ku tilu –Tri Tangtu nu pada pada salevel satingkat. Resi teh hiji tiantara tilu pamingpin Galuh seliran dewa di dunya/bumi- Tri Tangtu di Bumi.

"Ini triwarga di lamba. Wisnu kangken prabu, Brahma kangken rama, Isora kangken resi. Nya mana tritan(g)tu pineguh ning bwana. triwarga hurip ning jagat."

Jadi, lamun Hajina teu meunang ompong..naha bet jadi Raja Resi nga batara nu oge ngereh sajumlah nagara ‘bawahan’? bari jeung ari Resi mah pan loba/butuh nyarita –can kacaritakeun loba nulis- jadi meureun masalah huntu Pohang teh hiji hal nu oge/ malah leuwih dipahing keur hiji Resi.

MATAK CARITAAN “KENA ROHANG” SEMPAK WAJA TEH “SAENYANA” KIEU:

Disebutkeun dina carita prahyangan yen Sang wretikandayun ngabaladah 2 hal 1) ngadegkeun Galuh jeung 2) nyieun Purbatisti –saenggeus jadi Resi.

Sang Wretikandayun adeg di Galuh. Ti inya lumaku ngarajaresi, ngangaranan manéh Rahiyangta ri Menir [16]. Basana angkat sabumi jadi manik sakurungan, inya nu nyieunna Purbatisti.

jadi tilu sadulur teh –Sempak Waja, mandiminyak, rahyangta Kedul- mangrupakeun generasi ka dua nu kudu nerusmajukeun Galuh salaku karajaan anyar jeung nerus majukeun Purbatisti salaku ajaran nu teu bisa dilakukeun ku saurang/sajalma/sainsitusi/salembaga kusabab kaidah Tri tangtu. Jadi kudu aya dua-an -nyaeta jadi Prabu di Galuh jeung jadi guru/resi/”Nabi” nu nyebarkeun ajaran/ Purbatisti.

Jadi kawas bagian awal carita parahyangan nu loba nyaritakeun hal nu sipatna metaphore/perlambang, kasus tilu sadulur dina carita parahyangan ieu ge aya dina context tantangan/masalah karajaan anyar (Ratu) jeung ajaran anyar (Resi)- lain dina masalah pantes teu pantes –causa effect- jadi raja/haji sab urusan cacat fisik- ompong huntu.

Naha jadi “Nabi’/Resi pakeun nyebarkeun purbatisti dipanggul ku seuweu cikal/panggedena?

Kusabab dua hal teu bisa diurus ku hiji, kudu wae ku dua-an (kaidah tri tangtu). Pilihan kanu panggedena bisa katingal ku “tabeatna” seuweu Rahyang ta menir diantarana gening nu cikal mah gaduh isteri ge hese- da temen tolab elmu- dugikeun ka dijodokeun ku ramana ge sab karunyaeun

“Carék Sang Resi Guru, "Karunya aing ka Rahiyang Sempakwaja hanteu diboga [18] éwé”.

Ari nu panengah mah pan ‘galak’ kana sahwat teu pilih saha sahana:

carék Rahiyangtang Mandiminyak, "Sang Apatih, na saha éta?" "Béjana nu ngigel di buruan ageung.""Éta bawa sinjang saparagi, iweu kéh pamalaan aing. Téhér bawa ku kita keudeukeudeu!"

Oge, hasil tina katemena saperti nu bisa katingal diluhur, Waosna (ajarana/cariosanana/nasehatna tina hasil didikan ngeunaan purbatisti nu didamel ku nu jadi Bapa Sang Wretikandayun ) tos teu keur sanyaliraeun tapi geus bisa mampuh turun ragrag ka batur. Nya keuna sesebutan “kena Rohang” geus ragrag/turun/metu ajarana keur batur….nya kawartikeun engkena Rahyang Sempak Waja..Rahyang nu ajarana/nasehatna –lainomponghuntuna- tos metu mubyar ka nusantara jadi purbatisti ……purba nu jati.

(Sang Wretikandayun nu ngadamel/nyusun nu mendakan, Rahyang Sempak Waja nu nyaean nyebarkeunana ka nusantara).

Ajaranna tos metu bisa diragragkeun jadi tuduh ka batur teh, tangtu ka panggih/dicaritakeun dibagian satuluyna dina carita parahyangan kumaha ketakna Rahyang Sempak Waja dugikeun ka gaduh jujuluk Batara dangyang Guru, mayunan Rahyang Sanjaya, ngereh raja2 bawahan. Aya tilu jago - Sang Wulan, Sang Tumanggal, Sang Pandawa ring Kuningan- nu etu eleh ku Rahyang Sanjaya malah Rahyang Sanjaya nu tiasa nalukeun karajaan2 di nusantara dugi ka dauber uber tapi ku Rahyang sempak waja mah kaereh, tuluy majuna kabuyutan Galunggung salaku pusat ajaran purbatisti, kumaha pangaruh munding ti galuh nepi keun ka loba di nusantara nu aya hubungana jeung make munding -kawas upacara dina paeh make jasa munding jrrd jrrd.

----
Ayeuna urang tuluykeun kana hal nu leuwih guna, nyaeta naha enya ieu carita prahyangan teh nyaritakeun nu enya atawa ngawadul mungkul?
Utamana ngeunaan purbatisti nu nyebar ka nusantara? Naon buktina? kumaha kabuyutan galunggung teh petana, dimana ayana nu saenyana? Naha sang Kama lumenggang bisa ngelehkeun elmu bala sarewu Rahyang Sanjaya?? padahal elmu bala sarewu –nurutkeun carita parahyangan geus bisa ngelehkeun karajaan2 di nusantara.
Naon gunana keur urang ayeuna?? Kumaha nyusukna ??
----

II. KETAKNA RAHYANG SEMPAK WAJA

Kasalahan kisunda dina hayang nanjeurkeun uga (Bag I)

2011-05-06T03:21:00.001-07:00

Aya sabaraha catetan kuring nu katengetan kana sikep-sikep sunda, dina kahayangna nanjeurkeun UGA luluhur.

Ka-1: Nganggap ageman kumaha masing-masing bari nempatkeun ulikan kasundaan dina tataran mistis, aliran/isme/brotherhood/ngan hiji guru terus kultus sempit,
lain museurkeun kana ulikan elmu nu empirik nu bisa dimusawarahkeun tuluy dijadikeun konsensus babarengan kisunda -nu rupa-rupa backgroundna- supaya bisa silih rojong.

--

Kabeneran kuring dikintun buku ngeunaan karyana Juragan Haji Hasan Mustapa (HHM)- saur Ajip Rosidimah HHM the budayawan sunda pangbadagna, jadi meureun pantes mun dijadikeun referensi.

Dina bab Qurbah HHM ngadugikeun pamendakna ngeunaan sikepna yen hakekat Muhammadiyah (rasulullah) ragrag/ aya ditiap nu kumelip ku cara elmu nyatana dumasar cara/teknik antar atanapi lintas isme/aliran/grup/brother/sisterhood, diantarana kieu, manggihan ruh idlofi ruhul kudus teh:

(1)Aya nu nyileuk nangkarak, samangsa,...ngalangkang sapangadeg,....
(2) Aya nu maca salawat, tapi ulah make rasulullah, madep kana panon poe...samangsa aya....
(3) Aya nu mencet maneh,..lamun ....ngagulimeng....
(4)Aya nu mepet napas nepi ka katurelengan, lar.... sapangadeg sorangan

Tah ku opat cara eta ku HHM ku anjeun kabuktoskeun tiasa manggihan/nyukmakeun roh idofi ruhul kudus ka nyalirana. (tingal , HHM jeung karya-karyana, hal 281, dikempelkeun ku Ajip Rosidi)

ieu tulisan nu aya dina bab Qurbah, pangkat sasaka nu pang luhurna nu aya dina alam rasa rasaning sampurna (lengkep nya lahir nya batin nya gaib nya nyata) sanes mung dina alam iman/islam/sahadah jeung sajabana. TAPI JUSTRU dina ngeunaan alam kayakinan (ageman) ieu, anjeuna parantos nunjukkeun sikep empirik/ilmiah.

Tangtu katingali, tiasana HHM nyimpulkeun ayana roh idofi ruhul qudus nu aya ditiap jalma the dumasar kana pependakan (bukti) nu ngaliwatan leuwih ti hiji cara -4 cara.

Sakali deui, Ieu conto empirik ngeunaan ulikan kapribadian nu aya teknikna aya indikatorna nu minuhan unsur kaharti karasa jeung bukti jeung nu numuwuhkeun sikep keterbukaan/balabah elmu jeung miceun benteng eksklusifitas aliran/sekte.

Sabab tangtu -lamun enya enya ngulik kasundaan jeung islam muhammad bakal tiasa apal nyaho yen ti nu 4 cara/teknik/metoda nu didugikeun ku HHM the aya nu:

Asli ti Islam Muhammad, Aya nu asli ti Sunda (samemeh Islam Muhammad aya), Aya nu hasil modifikasi urang sunda dina ngadumaniskeun/ngamodifikasi cara/koncsep/teknik sunda jeung Islam muhammad (akulturasi).

Jadi sabalikna tinu caritaan diluhur lamun aya nu ngaku ngulik atawa ngagem "sunda wiwitan", "sunda asli" atawa "sunda mungkul" nu jadi mamawa bangsa sunda /oge Islam muhammad teu bisa/teu nyaho manggihan roh idofi ruhul kudus jeung teu sarua indikatorna, kuduna naranya ka sorangan naha geus bener eta ageman nu dicarekelna, boa boh pamanggihna/sektena/guruna the saukur “katak dalam tempurung” mungkul.

Hanjakalna, loba kaasup di kisuda nu ngan saukur apal ti hiji guru/sekte nu ngan hiji metoda bari teu puguh tolak ukurna biasana the sok nyararita “ari ageman (sunda jeung islam) mah kumaha sewang-sewangan”. Pan aya di urang ge nu nyarek ka batur ngandel tapi manehna teu bisa nerangkeun andelanana terus boga angkeuh asa geus bener dina ngahontal elmu ngan wawanian ngalabelan terus ngawakilan ulikan sunda atawa ulikan islam.

Naha nu nyararita 'ageman mah masalah sewang-sewangan' kitu?

Sabab maranehna teu apal pisan kana indikator/ciri/bukti/bandera ngeunaan hiji ulikan, jeung naha bisa indiktorna kawas kitu, nepikeun ka masalah agemanna teu bisa ngajelaskeun ka batur da keur soranganna ge can jelas saukur dikirakira dumasar euceuk atawa dipercaya ku hawa nafsuna sorangan. Keur mindingan manehna make kecap basa-basi (meh siga toleran padahal eta teh kecap nu ngajadikeun teu ngaharijina kisunda) nu padahal dina ulikan mah basi. Nu kararitu the sok nyararek ngandel ka batur (pedah beda) ku andelan sorangan nu lain mangrupa elmu bukti nu teu minuhan unsur harti jeung rasa nu yakin sabab saukur rararasaan sorangan.

Conto lain, dina pamahaman ngeunaan sunda eusi nu hartina “cahaya” nu lain kapanggih ku mata oge... aya sabaraha teknik nu bisa nunjukkeun barang jeung buktina, yen eta empirik, diantarana

(1)kucara nangtung bari nga scan tangtung
(2)kucara sila menekung angilo paesan tunggal bari metakeun latipah
(3)kucara mepet napas mencet maneh
(4)kucara teuleum dina cai nu bisa di leuwi/situ/laut/kulah/kolam renan/swimming poll jrrd

ieu oge tangtu, yen nu enya enya ngulik kasundaan bakal bisa ningali nganyahokeun yen ka opatna the (nu bisa jadi leuwih ti opat) sumberna aya tina Islam Muhammad, Sunda baheula saacan islam muhammad, jeung gabungan modifikasi ti eta.

tapi, loba nu leuwih resep mangaruhan batur ku cara ngartikeun sunda (nu mangrupakeun kecap kunci dina ngupayakeun kalimatun sawwa atawa kebersamaan dalam keragaman cara dina silih rojong nanjeurkeun uga) make teknik kirata dikirakira supaya nyata jeung dinyatanyata ku kira-kira. Misalna wae:
sunda the ingSUN nu aya dina daDA, ieu siga alus padahal 'ambigue' jeung teu puguh indikatorna/masih lain dina level indikator atawa deskriptor tapi 'khayali” , sarua jeung omongan cawokah bolon nu nyebutkeun sunda the -di SUN the nyanDA.

ku cara empirik jeung lintas ISME kitu teh gening HHM tiasa mendakan/ngabuktikeun kasauran luluhur "hatamna qur'an teh tina sunda ka sunda deui, rasiahna kasimpen ku sindir siloka, perwira perlambang jst. (hal 293)

jeung ku cara empirik ieu teh bisa nunjukkeun ka urang sunda nu budaya sunda na geus teu jadi budaya dominana di jaman multikultural melting pot jaman ayeuna (loba hasil research nu nunjukkeun yen stratgeis etnosentris dina ngajual budaya/ageman mah ngan saukur jadi kaum pinggiran/marginal da moal payu); bari geus kagedekeun ku islam arab jeung dunya pendidikan barat yen sunda ge sanyatana,- atawa mun diulik di tengetan kalawan daria jeung hanif mah- sarua MUlYA jeung pantes DICEKEL bisa DIJUAL ka batur sabab sarua bae bisa manggihan nu kahontal ku ISLAM muhammad ngan beda carana mungkul.

Rahyang Sempak Waja: Sempak waja hartina huntu Pohang.... waaaah maenya? kumaha enyana? (I)

2011-05-05T22:19:00.000-07:00

Ngahartikeun Sempak waja huntu Pohang (sempak = semplak, waja= huntu) salah gede ….lamun teu kasebut salah pisan.

Carita sempak waja hartina huntu pohang teh kapanggih diantarana dina buku “sajarah jawa barat” (drs. Yoseph iskandar) oge dina “ensiklopedi sunda” (Ajip Rosidi dkk) ngeunaan salah sahiji luluhur agung anu mulya seuweuna Sang Wretikandayun ti Galuh nu gaduh jenengan - engkena kawartikeun cenah -Rahyang Sempak Waja (rahyang nu huntuna Pohang (ompong)). Malah dina carita eta dua pustaka teh ngajelaskeun yen kusabab waos Pohang ieu luluhur agung putra pang ageungna ti nu ngabedah karajaaan Galuh the teu janten ratu di galuh - cacat fisik nepi ka teu jadi ratu. Nya ahirna kusabab Pohang teh, cenah, ieu putra cikal seuweu sang wretikandayun teh ngadeg batara –nga raja resi- di galunggung kagurnita Batara dangiang guru. Saliwatmah siga nu enya, tapi hayu urang tingali leuwih jero:

Dua pustaka ieu gening ukur ngarunut atawa make referensi sumber rujukan utama –salian ti naskah Wangsakerta nu masih diadu renyomkeun sahih henteuna - kana Carita Parahyangan: Naskah Titilar Karuhun Urang Sunda. Atja, Jajasan Kebudajaan Nusalarang, Bandung – 1968. Urang cokot kumaha ti asalna:

[lanceukna/dulurna] “Rahiyangtang Kedul wurung ngadeg haji, kena rohang, ja mangka ngaran Rahiyang Sempakwaja. Rahiyangtang Kedul wurung ngadeg ratu kena kemir, ngaran mangadeg Wikuraja”.

Mun dina basa sunda ayeuna/ tafsiran Pa Atja:

[Lanceukna/dulurna rahyang ta kidul] “Teu tulus jadi ratu, lantaran (huntuna) rohang, mangkana katelah Rahiang Sempakwaja. Rahiyang Kidul oge hanteu bisa jadi ratu sabab burut, nya jadi Wikuraja.

Tina ieu cutatan kaciri yen ngeunaan sempak waja hartina huntu pohang teh ngan tafsiran harfiah Pa Atja –tina “kena rohang” jadi “lantaran huntuna rohang”-nu sawanda jeung harti sempak = semplak, waja= huntu. Nya ieu tafsiran nu diturutan n ku Pa Yoseph Iskandar jeung tim penyusun naskah (Pa Ajip rosidi dkk) ensiklopedi sunda. Jadi we jadi hiji pamahaman nu siga siga ragem dicekel ku loba loba. Ieu harti harfiah nu dicokot/dipilih ku Pa Atja teu merhatikeun “context” naskah bari - sanajan wenang wae nyokot harti harfiah teu kudu methapore- henteu ajeg teu konsisten, teu sarua, dina ngahartikeun bagaian saterusna tina naskah. Lamun ajeg “konsisten” mah meureun:

Ka 1. Rahyang Mandiminyak ge maksudna jelema nu mandi ku minyak. Sabab teu mungkin tuluy mandi ku minyak kudu wae ku cai. Kecap mandi minyak tangtu metaphore sab kahirupan ieu ratu di galuh pernah –sakali deui pernah lain satutulyna- loba ‘pesta pora’, kasenangan ‘artificial’, nepikeun ka ngalajur nafsu ‘ngagadabah’ pamajikan dulur nu tungtungna jadi loba pasea/perang rebutan pati diantara turunan.

Ka 2. Rahyang ta kidul….burut tina kecap kemir …nya janten batara di denuk jadi wiku raja. Lamun burut kanjut…. tong boro jadi ratu jadi wiku oge moal bisa malah moal ngeunah cicing cicing acan. jadi tangtu kecap kemir ieu terus jadi wiku nunjukeun perlambang/metaphore yen Rahyang ta kidul mah hidup selibat teu garwaan tungtungna teu gaduh turunan. Matak diantara nu tilu Sempak Waja, Mandi Minyak ngan Rahyang tang kidul (Batara Hiang Buyut, buyut=utun=adi) nu teu dicaritakeun turunanana. Pan ari wiku mah –nurutkeun sanhyang siksa kanda ing karesian Wiku nyatana nu ngulik ” sandi, tapa, lungguh, pratyaksa. putus tangkes, kaleupaseun, tata hyang, tata dewata, rasa carita, kalpa carita, oge sagala rupa ngeunaan dewa”. Jadi lamun wiku teu garwaan rada kaharti. Jeung piraku jaman baheula teubisa ngubaran kanjut burut burut acan nepi ka kudu teu jadi Ratu tapi terus nga jadi wiku.

Ka 3. Masih dina carita parahyangan, Hyang Buni Sora (buni= teu kaciri/katutupan/nyumput; buni sora= teu kadenge sorana)…. ge kuduna pireu pigeu…tapi gening hyang Buni Sora teh malah kasebut nu hasil ngasuh nu ngadidik Rahyang Wastukancana malah ngadegkeun paguron (Binayapanti). Jadi harti jenengan buni sora teh lain harfiah tapi metaphore/perlambang. Sora nu buni teh metaphore tina: “Sora/caritaan/ajaran”…nasehat/tuduh nu dina pangkat suci… nu sok buni dijero ati..lain tinu gaib gaib eta mah sok kadenge ucapna aya soraan kadenge ku ceuli, ari pangkat suci maha suci mah teu nyoara ku sungut teu kadenge ku ceuli tapi nu seukeut (kalam) dina jajantung apan kongas Hyang Buni Sora mah pangkat Satmata.

Aya deui putra Prebu, kasohor ngaranna, nya eta Prebu Niskalawastu kancana……... lantaran ratu eleh ku satmata, nurut ka nu ngasuh, Hiang Bunisora, nu hilang di Gegeromas. Batara Guru di Jampang. Sakitu nu diturut ku nu ngereh lemah cai. Batara guru di Jampang teh, ……. Mana dina jaman eta mah daek eleh ku nu ngasuh.
(Carita parahyangan)

Kitu oge rupa rupa telahan gelar luluhur di sunda kayaning taji malela, gagak lumayung, kidang pananjung, munding laya, gelap nyawang, gajah agung, cakra buana, garantang setra, sweta liman sakti, kalang sunda jrrd jrrd lain ngandung harti harfiah tapi metaphore perlambang tina sikep/kamampuh sareng tapak lacakna…moal raja eumedang (Taji malela) sukuna siihan beusi kawas hayam, moal kidang pananjung mentri di pajajaran sato (Kidang) tapi teknokrat perceka nanjungkeun nagri, moal gagak lumayung pamuk biwir cewaw kawas gagak jst jst jst., jadi piraku ari maksud sempak waja kanggo jujuluk nu agung batara danghyang guru ti galunggung nu dihurmat di nusa jawa..dihartikeun sacara harfiah huntuna pohang.

Sigana, ieu tafsiran, Sempak waja huntu Pohang teh kapangaruhan/bias ku carita ‘handicapped’ fisik dina Mahabarata ….dimana aya tilu sadulur hastina nu cikal lolong, panengah peang sirah, nu bungsu pinced. Nu cikal (destarata) teu jadi raja sabab lolong diganti ku panengah (Pandu dewanata) ari nu bungsu (widura) jadi panasehat karajaan da pinced.

Jadi sabenerna kumaha Sempak Waja teh enyana??

2.Ulikan ka galunggungan leuwih ti elmu bala sarewu

Al Lahab (seuneu) dina durma

2011-04-29T21:53:00.000-07:00

---
Nafsu dilajur, nu kaduruk sorangana.....moal engke engke teuing.
---

Al Lahab (seuneu)
Surat ka 111 - 5 ayat

1.Tabbat yadā 'abī lahabin wa tabba 2. Mā 'aghná `anhu māluhu wa mā kasaba 3. Sayaşlá nārāan dhāta lahabin

Cilaka dua leungeuna abu lahab
estu tumpur teu hurip
banda moal guna
upaya teu mangrupa
pamenta teu ngajadi
tuluy kalentab
siksa diri nu meulit

4. Wa amra'atuhu ĥammālata al-ĥaţabi 5. Fī jīdihā ĥablun min masadin

Kitu deui nu jadi pamajikana
nu tukang hiri dengki
nyuluhan nafsuna
rorotek angkarana
kaduruk mo manjing hurip
beuheung talian
siksa cangreud pribadi

"Kajian Tentang Falsafah Sunda-Ajip Rosidi”: Gambaran nu pungsat bahan? Kumaha memenerna? ( I)

2011-04-29T04:16:00.000-07:00

I
Kuring nampi wartos ti Mang J (Kisunda-februariI 2009) ngeunaan ayana essay Pa Ajip Rosidi (AR) dina hal falsafah sunda (Di upload kana web personal Ajip Rosidi 2008), nya pirajeunan noongan eta seratan.

Essay AR museur kana hasil penelitian 3 tim di taun 87-89an, jeung nganggap hasil hasil kajian eta 3 tim cukup 'ngawakilan' alam pikiran urang sunda.

Sanajan kitu, beda waktu nu geus 20 taunan ieu jeung waktu eta essay dipublikasikeun (2006) tangtu ngajadikeun kahemeng naha masih keneh 'up to date' dipilih ngagambarkeun falsafah atawa “pandangan hidup orang Sunda" harita (2006) jeung ayeuna (2009) ???? Dumeh saur ARna ku anjeun bangsa sundana di era global ieu ngalaman robahan nu sakitu dinamisna "orang Sunda, sebagai bangsa Indonesia, sedang mengalami perubahan sosial yang luar biasa" (ieu pairan ge tangtu bisa pisan geus teu nyambung jeung eta essay sabab geus aya selang waktu 3 taunan).

oge, sumber data tim nu dumasar kana hasil interview ti sajumlah sampel nu dasar pandangan hirupna geus robah/teu asli sunda waktu jiwana masih merdeka (karajaan sunda) sabab cenah geus kapangaruhan ku penjajahan boh mataram boh walanda. Sigana judul seratan AR leuwih pantes jeung enya ngagambarkeun eusi tulisan lamun saukur jadi "Kajian Tentang Falsafah Sunda taun 80an". Lain "Kajian Tentang Falsafah Sunda".

Komo deui, bukti-bukti tulisan nu dianggap ku AR ngagambarkeun falsafah urang sunda nyaeta (seratan) H. Hasan Mustapa (HHM) ku tim peneliti the ngan dititenan hiji 'judul' mungkul - nyatana "Bab Adat Urang Priangan jeung urang Sunda Lian ti Éta "yang merupakan deskripsi etnografis, dan tidak satu pun karyanya yang merupakan hasil pemikiran baik yang berbentuk prosa maupun yang berbentuk puisi dijadikan sumber".

Lamun kuring teu salah ngilo AR ngadugikeun yen dumasar kana harti nu dijadikeun acuan eta essay yen falsafah teh "berpikir secara kritis dan rasional, secara kurang lebih sistimatis mengenai keadaan umum dunia (metafisik atau teori tentang eksistensi), pembenaran atas kepercayaan (epistemologi atau teori tentang ilmu pengetahuan) serta cara hidup sehari-hari (etika atau teori nilai)".

AR mandang yen ngan seratan H.Hasan Mustapa mungkul nu nunjukkeun sikap kritis atawa berfalsafah "Satu-satunya kekecualian mungkin hanyalah H. Hasan Mustapa (1852-1930) yang banyak menuliskan renungan dan pendapatnya yang kritis, terutama dalam bentuk puisi, walaupun banyak juga yang berbentuk prosa".

Sedengkeun kana kalolobaan pamanggih lisan atawa tulisan ngeunaan falsafah sunda nu lain AR nganggap "pikiran-pikiran orang itu sendiri yang sering tidak rasional, tidak sistimatis dan tidak jelas metodologinya. Biasanya merupakan campuran mitos, mistik dan kirata basa saja. Ngawur!".

II

AR ngadugikeun yen sanajan tradisi lisan ngarupakeun cara "menurunkan pemikiran nenek moyang kepada anak cucunya melalui berbagai cara. Niscaya orang Sunda terutama mempergunakan cara lisan dalam menyampaikan kearifan hidupnya, karena tradisi tulisan belum melembaga dalam masarakat" tapi saur anjeuna (AR) eta hal ayeuna geus " tidak berfungsi lagi".

Ngan pamendak AR ieu nunjukeun yen AR TEU NENGETAN PISAN seratan HHM atawa teu mendakan kanyataan transfer insformasi lisan nu kajadian ti generasi ka generasi sapertos nu dijelaskeun ku HHM.....sabab lamun urang nuturkeun seratan HHM saperti nu rek ditepikeun dihandap ieu anggapan AR yen 'transfer' informasi ti generasi ka generasi di sunda ngaliwatan tradisi lisan nu 'tidak berfungsi lagi' teh teu bener teuing lamun henteu disebut SALAH. Malah masih terus aya jeung lamun sacara 'open minded' ditilik bisa jadi salah sahiji cara pakeun muka lalangse 'pareumeun obor'na ngeunaan falsafah sunda, sanajan teknik na teh masih teu dianggap 'enya' ku kaum akademis(pola piker ‘barat’ mungkul) nu sok resep nulis. Kieu geura:

1.Nurutkeun HHM tradisi lisan nepi kaayeuna aya (paling henteu di jaman HHM nyerat) bari jeung HHM gaduh kapercantenan 'optimisme' yen eta tradisi lisan dina nganepikeun 'kasundaan' the moal surud sanajan ngarahkeunana (tekad - tina basa arab itikad) na robah-robah. 'kasundaan' ieu nurutkeun HHM teh mangrupa pasulukan Siliwangi – catetan: siliwangi nu dimaksud ku HHM mah nya Ramana Sang Manarah-Ciung Wanara (Pangkur- pangkurang-kurangna rasa (no 5-14).

2. Pola transfer informasi ti generasi ka generasi ku karuhun sunda baheula numutkeun HHM mah ngaliwatan proses sinelir. Jeung 'agent' penerus informasina ngarupakeun urang sunda baheula di jaman karuhun. Nu masih bisa jeung terus 'daek' nganepikeun informasina/masih bisa 'komunikasi' ka tiap generasi.

(Pangkur- pangkurang-kurangna rasa (no 2)

Moal kurang panglantungan, panyabaan rasaning ati nu yakin, meungpeung usum pasaliru, lantaraning kacaangan, peupeuriheun BATUR DI JAMAN KARUHUN, TACAN RUNTAG SESELIRAN, nu hening di alam yakin.

Ari sinelir ieu mangrupakeun proses 'resonansi 2 frekuensi' nepikeun ka bisa jadi 'bijil/ngawujud' sacara verbal/visual nu kaharti ku 'pendengarna'/'pemirsa'na. Sedengkeun seseliran ngandung harti sering/lain sakali migawe sinelirna. Jadi tangtu kajadian sinelir bisa nepi ka jaman ayeuna tur ka hareupna.

Sanajan kitu HHM masihan parameter yen nu bisa kitu the saukur batur di jaman karuhun nu hening di alam yakin (bisa siliwangi, bisa siliwangi mah teu tiasaeun, bisa oge nu lain ngan jelas moal kabeh batur di jaman karuhun bisa sinelir da ngan husus nu geus hening di alam yakin tea).

Parameter batur di jaman karuhun nu bisa sinelir ngan nu geus hening di alam yakin teh jadi cecekelan pakeun ngabedakeun jeung kajadian-kajadian nyurup, nitis, ngaraga sukma, jrrd istilah nu beda jeung kajadian sinelir nu nepikeun ka ayeuna rame pagaliwota di masarakat sunda nu jadi 'hijab' atawa nyakompet daun keun jeung sinelir (insya allah rek ditepikeun dina bahasan husus pakeun jadi sawala).

Nepikeun ka HHM dina seratan 'Qurbah' enya-enya ngalepatkeun ka jalma nu ngandelkeun ka nu gaib-gaib kayaning jin jrrd sabab nukitu mah saur HHM teu bener ngan saukur jiga “ bijilna ieu carita ti jalma anu dipercaya JIGA jalma SESELIRAN”.

Singgetna kanggo HHM:

Jalma seliran batur baheula YES!,
nu jiga mah (nyurup, nitis, dll) NO!

Dumasar kana pada diluhur,…..

Gening HHM nu critical jeung dianggap (paling henteu ku AR) ngawakilan falsafah sunda percaya jeung manggihan/kabuktikeun ku anjeuna ayana jalma baheula nu bisa nganepikeun falsafah hirup sunda make CARA HUSUS SUNDA nyatana SINELIR.

Basa peuperiheun nu dianggo ku HHM dina pada diluhur nunjukeun 'karumaosan' anjeuna yen anjeuna mah teu tiasa (atawa moal milih sinelir kawas (jalma-jalma tertentu di jaman karuhun) matakna ngadamel tulisan. Sabab saurna lamun geus ngababatang anjeuna mah "moal bisa diajak ngomong".
Manggihan 'key informant' jalma baheula nu geus hening di alam yakin ieu perlu disosialisasikeun deui lamun -pamendak AR ieu diturut ku urang sunda – ameh ngajentrekeun falsafah sunda the bisa ngawujud teu heureut jeung teu pungsat bahan.

Kumaha carana netepkeun 'key informant' nu bener (make proses sinelir) pakeun proses 'collecting data' ?? kumaha carana mager 'kaum esoteris' nu asal engab ngeunaan teknik sinelir- nu ngajadikeun 'teknik' transfer falsafah jadi saru jeung 'kabokbrokan' ilusi/mistis/kirata nu lain?

(bagean salajengna urang kintunkeun upami pareng)

Nuturkeun Luluhur

2011-04-26T22:39:00.000-07:00

Kudu daek nuturkeun luluhur!!

Heug.

Ngan luluhur mana heula?

Nepi ka buyut wae geus 8 kakaitsiwur 64
loba teuing tuturkeuneun
jeung tangtu warna warna
karek ka indung-bapa ge geus aya bedana.

Pilih atuh nu alusna nu mulyana !

Ari kitu mah atuh...
ti mana we asal alus asal mulya
teu kudu ti luluhur.

Enya,...

Ngan lamun daek ngorehan titinggal nu loba loba
gening loba piliheun nu alus alus jeung bener guna.

Bari dina makena moal dinaha naha deungeun
da puguh waris sorangan.

Tong betah dina kanyaho euy!...

2011-04-26T21:58:00.000-07:00

KANYAHO teh
Maqam panta kelas harkat jalma,
beuki loba beuki alus kanyaho
beuki lega beuki luhur maqam darajatna.
Kongas kanyahona jalma nyaho
pada pada geus dikanyahokeun jalma nu nyaho.

TAPI,
kanyaho ge jadi
qubur kurung wates jalmana.
geus teu aheng loba nukakubur ku kanyahona sorangan
geus teubisa kaongget ongget deui,
kabeulit kapoekan ku kanyahona,
teu bisa nganyahokeun kanyaho nulain ti kanyahona
najan kuduna dikanyahokeun
salaku jalma nu nyaho

MATAK tong betah kagugulung Kanyaho
mun rek manjing mah dina Nyaho
maqam lain kubur lain
tara langgeng dina urut
bari moal kaeuweuhan.

Pun.

Al-Ashr dina Durma

2011-04-26T03:44:00.000-07:00

Surat Al ashr (waktu)

surat ka 103 - 3 ayat

1.Wa al-`aşri 2. 'Inna al-'insāna lafī khusrin 3. 'Illā al-ladhīna 'āmanū wa `amilū aş-şāliĥāti wa tawāşaw bil-ĥaqqi wa tawāşaw biş-şabri--

(Durma)

Saenyana demi waktu cakra dunya

jelema kabeh rugi

anging nu ariman

tur bener caang lampah

jeung ka sasama ngajadi

silih elingan

keur haq jeung sabar diri

AL JIN DINA DANGDANGGULA

2011-03-31T13:21:00.000-07:00

====
Bedana elmu sangka kira kira ijiran mungkul (donna) jeung elmu ahli waris rasul kanyataan mustika rasana pribadi nu diridoan ku gustina. Dina nyaksi alam luhur nu hiji ngapung ngajaul tur keuna pangaruh robahna jaman nu hiji mubus nyusup awor manteng dina tangtung mo aya hahalangna sapapanjangna. Ngan padikana lamun hayang jadi ahli waris TEU MEUNANG NGAKU (kudu dipahing pisan-panyakit jalma loba loba), sagala nu jadi metu pangaweruh kamatihan kamampuhana anging ku idin Allahna lain ku nu lian nu gaib gaib komo tahayul rekaan kira kira sangka nafsuna. Dina metakeunana di alam tangtung nu gaib loba nu ngaub lain aub ka nu gaib gaib. Muguhkeunana dina eukeur nyusul nyusul elmu kira kira sangka jeung elmu karasulan mah dina buktina, kudu kasaksi nyatana mana nu leuwih hengker tulungna jeung leutik bobot danghyangna. Pun.
====

AL JIN
SURAT NO 72 - 28 AYAT

(Kinanti)
Nyalindung ka maha agung, maha mulya maha suci, Allah nu maha uninga, tina poek sasar diri, alatan gogoda setan, nu nyiruruk nyiriwuri.
Kalawan asma Hyang Agung, marengan lampah sayakti, nu janten marga lantaran, sadaya usik ngajadi, nyaah asih taya kendat, nganteur mahluk nu kumelip.

(Dangdanggula)

1. Qul 'Ūĥiya 'Ilayya 'Annahu Astama`a Nafarun Mina Al-Jinni Faqālū 'Innā Sami`nā Qur'ānāan `Ajabāan. 2. Yahdī 'Ilá Ar-Rushdi Fa'āmannā Bihi Wa Lan Nushrika Birabbinā 'Aĥadāan

Wakcakeun ditembrakkeun ka kami
Yen sakumpulan jin geus miarsa
ngareungeukeun teu geseh
Tuluy ucapna metu
Kula kabeh estuning nyaksi
Qur’an nu aheng pisan
Sa-benerna tuduh
Kula percaya caangna
tur mo rek nyaruakeun Gusti
jeung salian mantenNA

3. Wa 'Annahu Ta`ālá Jaddu Rabbinā Mā Attakhadha Şāĥibatan Wa Lā Waladāan 4. Wa 'Annahu Kāna Yaqūlu Safīhunā `Alá Allāhi Shaţaţāan 5. Wa 'Annā Žanannā 'An Lan Taqūla Al-'Insu Wa Al-Jinnu `Alá Allāhi Kadhibāan

Tur saestuna kaluhungan Gusti
agung mulyana kalintang pisan
teu istrian putra komo
Jeung enya nu saestu
nu barodo ti kula kungsi
ngucap ngeunaan Allah
nu teu pantes betus
Jeung kula kabeh geus nyangka
jelema jeung jin henteu kungsi ngalahir
ngabarohongkeun Allah

6. Wa 'Annahu Kāna Rijālun Mina Al-'Insi Ya`ūdhūna Birijālin Mina Al-Jinni Fazādūhum Rahaqāan 7. Wa 'Annahum Žannū Kamā Žanantum 'An Lan Yab`atha Allāhu 'Aĥadāan

Jeung sawatara jalma ngamuhit
menta ka antara jin auban
eta jin kalah gumede
mutuh sombong adigung
tur leuwih nyusahkeun nu muhit
Jeung maranehna nyangka
tulupan nu nguntup
kawas lampah loba loba
yen Gusti mo ngintun rasul
tulung asal ti papada

8. Wa 'Annā Lamasnā As-Samā'a Fawajadnāhā Muli'at Ĥarasāan Shadīdāan Wa Shuhubāan 9. Wa 'Annā Kunnā Naq`udu Minhā Maqā`ida Lilssam`i Faman Yastami`i Al-'Āna Yajid Lahu Shihābāan Raşadāan

Jeung saestuna kula bangsa jin
geus kungsi nyoba nyoba ngungkaban
rusiah langit nu gede
gening di alam luhur
dijaraga pamuk linewih
Jeung seuneu nu nyamberan
kula kungsi matuh
ngadengekeun tur noongan
ngan ayeuna sing saha nu laku tadi
disamber nu ngalentab

10. Wa 'Annā Lā Nadrī 'Asharrun 'Urīda Biman Fī Al-'Arđi 'Am 'Arāda Bihim Rabbuhum Rashadāan

Jeung kusabab eta kula nyaksi
kula kabeh teu apal pastina
naha anu tarembong
ka buana tarurun
pigorengeun keur nu kumelip
atawa sabalikna
gusti maha agung
nuju nembongkeun kawasa
ngalungsurkeun kersa keur sawiji wiji
rahmat kasinugrahan

11. Wa 'Annā Minnā Aş-Şāliĥūna Wa Minnā Dūna Dhālika Kunnā Ţarā'iqa Qidadāan 12. Wa 'Annā Žanannā 'An Lan Nu`jiza Allāha Fī Al-'Arđi Wa Lan Nu`jizahu Harabāan

Jeung enyana kula mere warti
ti bangsa kula nu saleh aya
nu sabalikna aya oge
bareda jalan hirup
salampahna marasing masing
Tur na ijiran kula
kula kabeh mo luput
ti Gusti di ieu dunya
jeung mo bisa nyingkahan kawasa Gusti
ku jalan ngapung birat

13. Wa 'Annā Lammā Sami`nā Al-Hudá 'Āmannā Bihi Faman Yu'umin Birabbihi Falā Yakhāfu Bakhsāan Wa Lā Rahaqāan

Jeung sanggeus ngadengekeun pangwarti
kula kabeh enya percayana
benerna eta papadon
sing saha saha tangtung
nu iman ka gustina pribadi
pangeran nu ngamurbana
Gusti maha agung
moal sieun kaleungitan
sepi kahariwang hirup henteu hurip
jeung mo boga kabeurat

14. Wa 'Annā Minnā Al-Muslimūna Wa Minnā Al-Qāsiţūna Faman 'Aslama Fa'ūlā'ika Taĥarraw Rashadāan 15. Wa 'Ammā Al-Qāsiţūna Fakānū Lijahannama Ĥaţabāan

Jeung ti antara kula bangsa jin
aya anu muslim ka gustina
aya oge nu teu balener
ingkar ti maha agung
Nya sing saha nu sumerah jati
geus bener lumampahna
Sing saha nu adigung
nyimpang ingkar ti Gustina
lampahna jadi suluh seuneu pribadi
keur siksa narakana

16. Wa 'Allawi Astaqāmū `Alá Aţ-Ţarīqati L'asqaynāhum Mā'an Ghadaqāan 17. Linaftinahum Fīhi Wa Man Yu`riđ `An Dhikri Rabbihi Yasluk/hu `Adhābāan Şa`adāan

Jeung upama maranehna tigin
pengkuh dina kaislamanana
ginanjar rahmat nu gede
lir cai nu ginulur
anugrah keur sakumna anu kumelip
Nu Bisa we kabehna
ngan cocoba mungkul
Nya sing saha anu ingkar
teu eling ka kersa Gustina pribadi
meunang siksa nu beurat

18. Wa 'Anna Al-Masājida Lillāhi Falā Tad`ū Ma`a Allāhi 'Aĥadāan -19. Wa 'Annahu Lammā Qāma `Abdu Allāhi Yad`ūhu Kādū Yakūnūna `Alayhi Libadāan

Jeung saenyana ieu tanggara kami
yen masjid tempat sujud ka Allah
nya didinya kabeh montong
neneda tur nunuhun
salian ti ka maha suci
Jeung nu saestuna
keur abdiNa nangtung
awor manteng ka gustina
eta kabeh jin teh ngagimbung kataji
pasesedek nyaksian

20. Qul 'Innamā 'Ad`ū Rabbī Wa Lā 'Ushriku Bihi 'Aĥadāan -21. Qul 'Innī Lā 'Amliku Lakum Đarrāan Wa Lā Rashadāan -22. Qul 'Innī Lan Yujīranī Mina Allāhi 'Aĥadun Wa Lan 'Ajida Min Dūnihi Multaĥadāan

Wakcakeun: ngan ka Gusti gumati
tur mo nyasamakeun jeung nu lian
Wakcakeun: ieu tangtung teh
henteu boga kamampuh
sanggup nyilakakeun nu lain
oge mere kaalusan
Jeung nya ieu tangtung
mo bisa nyinglar Gustina
jeung mo bisa manggih salian ti Gusti
geusan panyalindungan

23. 'Illā Balāghāan Mina Allāhi Wa Risālātihi Wa Man Ya`şi Allāha Wa Rasūlahu Fa'inna Lahu Nāra Jahannama Khālidīna Fīhā 'Abadāan -24. Ĥattá 'Idhā Ra'aw Mā Yū`adūna Fasaya`lamūna Man 'Ađ`afu Nāşirāan Wa 'Aqallu `Adadāan

Ieu tangtung ngan jadi pangwarti
tanggara jeung piwarang Gustina
jeung sing saha saha oge
nu ingkar ti nu agung
katut rasulna nu sayakti
langgeng meunang jahanam
Nya, mun janji gulung
bakal nyaho sajatina
Saha anu leuwih hengker tulung diri
tur saeutik bobotna

25. Qul 'In 'Adrī 'Aqarībun Mā Tū`adūna 'Am Yaj`alu Lahu Rabbī 'Amadāan -26. `Ālimu Al-Ghaybi Falā Yužhiru `Alá Ghaybihi 'Aĥadāan

Wakcakeun: ieu tangtung teu wacis
Naha nu dijangjikeun ku mantena
Bakal gancang tembong
Kaalaman ku tangtung
Atawa lila keneh jadi
Nu uninga niskala
gusti maha agung
moal masihan terang
rusiah niskala ka gaiban sajati
ka umat saha saha

27. 'Illā Mani Artađá Min Rasūlin Fa'innahu Yasluku Min Bayni Yadayhi Wa Min Khalfihi Raşadāan -28. Liya`lama 'An Qad 'Ablaghū Risālāti Rabbihim Wa 'Aĥāţa Bimā Ladayhim Wa 'Aĥşá Kulla Shay'in `Adadāan

Kajaba nu dikersakeun Gusti
ti antawis rasul utusana
anu diwasakeun nyaho
nya dina eta tangtung
di -hareuptukang-na sinelir
pangraksa nu prakosa
meh bukti yen rasul
ngadugikeun sabdaNa
jeung kasaksi ngungkulan sawiji wiji
tur gemet balitungNa

Al Muzzammil (nu disimbut kabeurat) dina sinom

2011-03-22T03:33:00.001-07:00

----
nuju aya dina kahanjelu, kasesah?..gaduh angen angen, utamina hoyong kenging kalimah2 jati nu lain euceuk batur euceuk guru euceuk kitab tapi langsung ti nu ngamurba dewek? Terang mana jalan jalan kanggo ngajugjug ngahontalna nu sanes ceuk batur?
-------

Al Muzzammil (nu disimbut kabeurat)
dina sinom

Surat no 73- 20 ayat
ku Eddy Nugraha

(Kinanti)

Nyalindung ka maha agung, maha mulya maha suci, Allah nu maha uninga, tina poek sasar diri, alatan gogoda setan,
nu nyiruruk nyiriwuri.

Kalawan asma Hyang Agung, marengan lampah sayakti, nu janten marga lantaran, sadaya usik ngajadi,nyaah asih taya kendat, nganteur mahluk nu kumelip....

(SINOM)

Yaa ay-yuhal muz-zam-mil 2. Qumil laila il-laa qaliilaa, 3. Nisfahu anwiqush minhu qaaliilaa, 4. Au zud’alaihi wa rat-tilil qur-aana tartilaa

He nu disimbut kabeurat
Nyaring tong pegat ti peuting
Iwalti saeutik pisan
Hudangna satengah peuting
Bisa kurang saeutik
Atawa leuwih ti kitu
Sarta prak geura baca
Bacaan bacaeun diri
Sing tartib ulah rusuh telik nyusukna

5. in-naa sanulqi ‘alaika qaulan saqiila, 6. In-na naasyi-atal laili hiya asyad-du wath-aw wa aqwamu’qiilaa, 7. In-na laka lin-nahaari sabhan thawiilaa

Saenyana kami teh seja
Nyabdakeun kalimah jati
Tibanan nu beurat enya
Satemena hudang peuting
Leuwih alus mun nyaksi
Leuwih nyerep na jajantung
Sab ari ti beurang mah
Sok hese ngantengkeun diri
Kajauhkeun katungkul gawe dudunya

8. wadzkurisma rab-bika wa tabat tal ilaihi tabtiilaa, 9. Rab-bul masyriqi wal maghribi laa ilaa ha il-laa huwa fat-takhidz hu wakiilaa

Jeung sing eling ka asmaNa
Nu murba ngariksa diri
Nu ngayuga jeung ngaraksa
Tur ka anjeuna prak ngabdi
Sing satemenna bakti
Eta gusti maha agung
Ngereh purwa baruna
Nya pangeran nu sajati
Prak jadikeun keur gumantung pangauban

Purwa=wetan, baruna=kulon
(ngereh kulon jeung wetan)

10. washbir ‘alaa maa yaquuluuna wahjurhum hajran jamiilaa, 11. Wa dzamii wal mukadz-dzibiina ulin na’mati wa mah-hilhum qaliilaa

Jeung ulah kendat nya sabar
Tahan Kuat meureut diri
Tina omong jeung carita
Deungeun deungeun nu teu surti
Jauhan kalayan apik
Pasrahkeun we ka nu agung
Nu ngaranggap sasar mah
Keur asa boga kaleuwih
Tur berean tempo najan moal lila

12. in-na ladainaa ankaalaw wa-jahiimaa, 13. Wa tha’aaman dzaa ghush-shatiw wa ‘adzaaban aliimaa, 14. Yauma tarjuful ardhu wal jibaalu wa kaanatil jibaalu katsiibam mahiilaa

Saenyana keur manehna
Aya talikung ti kami
Jeung seuneu nu ngabebela
Hakaneun meleg nu kari
Tur siksaan nu peurih
kabeh kaalaman tangtu
di poean buana
katut gunung rosa usik
jeung poean gunung ajur mancawura

15. in-naa arsalnaa alaikum rasuulan syaahidan ‘alaikum kamaa arsalnaa ilaa fir’auna rasuulaa. 16. Fa ashaa fir’aunur rasuula la-akhadznaahu akhdzaw wabiilaa.

Kami saenya enyana
geus ngutus ka tiap diri
rasul saksi maranehna
kawas baheula kawarti
aya utusan nu yakin
jadi saksi keur fir’aun
tapi manehna wangkelang
nambalang kana pangwarti
nya kami nibankeun siksa nu rohaka

17. Fakaifa tat-taquuna in kafartum yaumay yaj’alul wildaana syiibaa, 18. As-samaa-u munfathirun bih, kaana wad’duhuu mal’uulaa.

Lamun maneh oge ingkar
Rek kumaha peta diri
dina poe datang siksa
budak gepinuh ku huis
sab kasusah nu meulit
dina poean balitung
langit bejad bareulah
ancur ragragan teu kari
janji Allah mah pasti bakal enyana

19. in-naa haadzhihii tadzkiratun faman saa-at takhadza ilaa rabbihim sabiilaa

Ieu teh nya sakabehna
Nu dijadikeun pangwarti
carita pakeun ngingetan
wincikan anu ngageuing
ka sing saha nu surti
tur miharep pulung agung
nya bakal temen napak
nyusuk bari tigin ati
jalan jalan keur tepi ka nu Murbana.

20. In-na rab -baka ya’lamu an-naka taquumu adnaa min tsulutsayil laili wa nishfahuu wa tsulusahuu wa thaairatum minal ladziina ma’ak,

Saenyana nu ngaraksa
Uninga kalayan pasti
Nangtung ajegna andika
Teu dua pertilu peuting
Kurang teu mampuh leuwih
Oge aya anu milaku
ajeg ngan Satengahna
Jeung sapertilu peuting
sarua jeung batur batur nu liana

-wallaalu yuqadirul laila wa nahaar, alima al ‘lan tuhshuuhu fataaba ‘alaikum, faqra-uu maa tayas-sara minal qur-aan.-

jeung Allah anu netepkeuna
waktu beurang waktu peuting
tur weruh yen sakabehna
henteu bisa ngitung pasti
tuluy ka tiap diri
Allah nya masihan ampun
Matak prak baracaan
Samampuhna masing masing
Nu kahontal naon wae tina qur’an

-‘Alima an sayakuunu minkum mardhaa wa aakharuuna yadhribuuna fil ardhi yabtaghuuna min fadhil laahi wa aakharuuna yuqaatluuna fii sabilillaah, faqra-uu maa tayas-sara minhu-

Allah uninga permana
Yen aya nu keur garering
Jeung anu keur liar nyaba
Neangan pangasih gusti
Nu laina keur jurit
Dijalan nu maha agung
Matak prak baracaan
Samampuhna masing masing
Nu kahontal naon wae tina qur’an

-Wa aqiimush shalaata wa aatuz zakaata wa aqridhul laaha qardhan hasanaa, wa maa tuqad-dimuu’ li anfusikum min khairin tajiduuhu ‘indal-laahi huwa khairaw waa’zhama ajraa, wastaghfirulaah, in-nal laahu ghafuurur rahiim.-

Tangtungkeun adegkeun shalat
Cumponan zakat susuci
jeung injeumkeun ka Allah
nu enya alus sayakti
sab nu aralus keur tangtung
bakal aya di Allah
prak penta ampunan gusti
Allah mah estu asih jembar hampura

Sapi bikang - asmarandana

2011-03-14T03:49:00.001-07:00

Sapi bikang
(ayat 1 s/d 5)
ku Eddy Nugraha

BAG I
===========
Audzubillahiminasyaithanirrajiim
===========

Nyalindung ka Maha Agung, Maha Mulya Maha Suci, Allah nu maha uninga, Tina poek sasar diri,
Alatan gogoda setan, nu nyiruruk nyiriwuri

===========
Bismillahirrahmanirrahiim
===========

Kalawan Asma Hyang Agung, marengan lampah sayakti, nu janten marga lantaran, sadaya usik ngajadi
nyaah asih taya kendat, nganteur mahluk nu kumelip.

BAG II

Asmarandana surat sapi bikang (ayat 1 s/d 5)

======
Alif lam mim
======

Alif laam miim paku aji
rasiahna rasulullah
lain ngan sakadar kunyem
rajah mujijat ti Allah
metu diawal surah
nu ngajelaskeun wahyu
Suhuf keur eunteung manusa

======
Daalikal kitabu laaroiba fiihi hudan lil muttaqin
======

Heh kabeh nu kumelip
saenyana ieu kitab
dibetuskeun ka sakabeh
eusina taya nu mangmang
tuduh keur anu takwa
nyatana nu pararengkuh
nu nurut tumut tur taat

======
Alladzina yu’minuuna bil ghaib
======

Nyaeta jalma nu wacis
yakin tur bari percaya
terus ngandel tara mindo
ka nu teu katangen mata
jeung sakabeh indriya
najan teu pangih ku batur
nu aya dikajalmaan

======
Wayuqimunas shalat
======

Jeung ngadegkeun fitrah diri
shalat jadi pamakena
netepan netepkeun maneh
berkah jeung rahmat Allahna
mancur tur murub mubyar
alif lam lam he na hirup
tasjid jadi kamudina

======
wa mimmaa rajaknahum yunfiqun
======

Oge ngadarmakeun rijki
boh kabeh boh sabagian
migawena ikhlas rido
seja nyieun kahadean
keur nalang kanu susah
keur nulung ka anu butuh
mere maweh ka sasama

======
walladzina yuminuuna bimaa unjila ilaika wamaa unjila minkoblik
======

Jeung ngandel kanu geus nitis
ka ayat dina hatena
nu nyaangan diri kabeh
ku tuduh qur’an nu enya
jeung weruh kana layang
cepengan para luluhur
nu mulya kaselir kitab

======
Wabil akhirati humyuqinun
======

Jeung ka wekasanna yakin
lain ngan saukur beja
sabab dianjangan wae
kiamat sapapanjangna
wiwitan jeung wekasan
ngan saukurana tangtung
tepi najan siga mapay

======
ulaaika alaa hudam mirobbihin wa ulaaika humul muflihun
=======

Satemena eta jalmi
geus meunang tuduh gustina
ngambah naon wae oge
moal teu aya tungtunna
pasti kasinugrahan
punjul jadi jalma untung
rahayu salamet bagja

Alkafirun-AlIkhas-alfalaq-Annas dina asmarandana

2011-03-14T03:48:00.002-07:00

Alkafirun-AlIkhas-alfalaq-Annas dina asmarandana
ku
Eddy Nugraha

BAG I

(Kinanti)

Nyalindung ka maha agung, maha mulya maha suci, Allah nu maha uninga, tina poek sasar diri
alatan gogoda setan, nu nyiruruk nyiriwuri

Kalawan asma Hyang Agung, marengan lampah sayakti, nu janten marga lantaran, sadaya usik ngajadi, nyaah asih taya kendat, nganteur mahluk nu kumelip.

BAG II
(Asmarandana)

------
AL-KAFIRUN
------

Sebutkeun ieu pangwarti
ka anu teu saitikad
nepi ka kumaha wae
mo muhit anu sarua
pantang pacorok sembah
hayu urang BARENG hirup
satumutna satumutna

------
AL - IKHLAS
------

Sebutkeun Allah teh hiji
Hiji nu tunggal hijina
ka Allah ngaub sakabeh
Allah sanes nu anakan
Sanes seuweu sasaha
Allah anu maha agung
teu aya bandinganana

------
AL - FALAQ
------

Sebutkeun nyalindung diri
ka nu ngabijilkeun surya
ti jahatna mahluk kabeh
ti poek nu kaniaya
ti gendam jurujana
nu nyilakakeun ka tangtung
jeung ti durjana mun meta

------
AN-NAS
------

Sebutkeun nyalindung diri
ka anu murba manusa
nu disembah jalma kabeh
tina nyiliwuri waswas
newo newo culika
limit mangaruhan tangtung
ti rupa jin jeung jelema

Al a'la nganggo sinom

2011-03-14T03:48:00.000-07:00

Surat luhur agung
Ayat 1 s/d 19
(Sinom)
Ku Eddy Nugraha

BAG I

(Kinanti)

Nyalindung ka maha agung, maha mulya maha suci, Allah nu maha uninga, tina poek sasar diri
alatan gogoda setan, nu nyiruruk nyiriwuri

Kalawan asma Hyang Agung, marengan lampah sayakti, nu janten marga lantaran, sadaya usik ngajadi, nyaah asih taya kendat, nganteur mahluk nu kumelip.

BAG II
(S I N O M)

---------------
1. Sabbihi isma rabbika al-A’la
---------------
Sucikeun suci sing enya
sing suci suci ning suci
asma nu toweksa murba
ngaraksa ngariksa diri
pangauban sajati
nu maha luhur tur agung
moal aya padana
tina sagala kasisip
angkeuh hawa nafsu sangkana manusa

---------------
2. Allathii khalaqa fasawwa,
3. Wallathii qaddara fahada
4. Wallathii akhraja almar’aa,
5. Faja’alahu ghuthaan ahwa
---------------

Nya eta anu ngayuga
nyiptakeun sawiji wiji
sareng nyampurnakeunana,
nya eta anu sajati
netepkeun wates diri
tur nungtun masihan tuduh,
nyuburkeun jujukutan
bari kawasa ngarobih
jadi garing paeh deui saasalna

---------------
6. Sanuqri-uka fala tansa,
7. Illa ma shaa Allahu, innahu ya’lamu aljahra wama yakhfa
---------------

Kami arek boga seja
macakeun reujeung ngawaris
nu mo poho salilana
iwal ti Sang Hyang widhi
ngersakeun jadi lain,
Satemenna Allah weruh
Kanu caang tur nembrak
jeung oge awas sayakti
kanu nyumput nyamuni henteu katara

---------------
8. Wanuyassiruka lilyusra
---------------

Bari jeung eta nu murba
sanyatana pisan pasti
ngahampangkeun kabeungbeurat
bangbaluh kasusah diri
nulungan tur ngajait
nyirnakeun rupa bangbaluh
masihan kamampuhan
kamatihan nu sajati
bisa hirup hurip jeung hampang lumampah

---------------
9. Fathakkir in nafa’ati aththikra,
10. Sayaththakkaru man yakhsha,
11. Wayatajannabuha al-ashqa
---------------

Kusabab kitu mugia
sing daek mere pepeling
ngingetan nganasehatan
kana jalan rido gusti,
tina eta pepeling
mun nu leah bakal nurut
sareh tumut tur taat,
lamun nu cilaka pasti
mo ngadenge ngan nambalang ngajauhan

---------------
12. Allathii yasla annaraalkubra,
13. Thumma la yamuutu fiiha walayahya
---------------

Eta Jalma nu nambalang
Kana nasehat pepeling
nya nyieun seuneu sorangan
ngabeuleum ngarusak diri
nu kitu nyata pasti
mo meunang di nikmat kubur
kasangsara kasiksa,
paeh henteu hirup lain
sasat hirup henteu hurip salilana

---------------
14. Qad aflaha man tazakka,
15. Wathakara isma rabbihi fasalla
---------------

Saenyana untung pisan
jalma nu daek susuci
milampah kasampurnaan
dijalan ridona gusti
bari teu weleh eling
manteng asma maha agung,
tuluy metakeun seja
paneda sasat pangbakti
manjing shalat kanyataan rahmat Allah

---------------
16. Bal tu’thiruuna alhayata addunya,
17. Wal-akhiratu khayrun waabqa
---------------

Tapi kalobaan jalma
kagelo ku nu teu pasti
kalejo ku nu teu pira
kataji ku nu teu pati
sasat sasar pamilih
kaduyung dunya nu nipu,
padahal aherat nyata
leuwih alus lana pasti
gede langgeng yakin kaalamanana

---------------
18. Inna hatha lafii assuhufial-uula,
19. Suhufi ibrahiima wamuusa
---------------

Nu kieu teh saenyana
Ayat ayat nu geus pasti
pituduh anu geus nyata
aya ti jaman bihari
didugikeun ditulis
dina kitab para rasul,
nu kongas tepi ayeuna
misalna suhuf Ibrahim
Sareng kitab tuduh tauratna musa

Alfatihah ku kinanti

2011-03-14T03:46:00.001-07:00

Kinanti jadi Bubuka
Ku
Eddy Nugraha

===========
Audzubillahiminasyaithanirrajiim
===========

Nyalindung ka Maha Agung
Maha Mulya Maha Suci
Allah nu maha uninga
Tina poek sasar diri
Alatan gogoda setan
nu nyiruruk nyiriwuri

===========
Bismillahirrahmanirrahiim
===========

Kalawan Asma Hyang Agung
marengan lampah sayakti
nu janten marga lantaran
sadaya usik ngajadi
nyaah asih taya kendat
nganteur mahluk nu kumelip

===========
Alhamdulillahiraabil alamin
===========

Saniskara nu dipunjung
puja puji anu murti
kagungan anu ngamurba
nga wisesa bumi langit
katut sagala eusina
kajaga kariksa pasti

===========
Arrahman nirahiim
===========

Asmana anu agung
teges pisan maha asih
maha nyaah saenyana
salamina nyaah asih
nyaah ning nyaah nu nyata
asih ning asih nu jati

===========
Maalikiyaummidin
===========

Nu kawasa tur katurut
waktu geus kiamat diri
tumut ka sejana Allah
aya di wiwitan jati
dugi ka wekasanana
kapurba ku nu sajati

===========
Iyyaka nabudu wa iyyaka nastain
===========

Ka Allah sejana ngaub
bakti ngadarmakeun diri
taat tumut salamina
gumantung teu ka nu lain
paneja teu kanu lian
estuning mung ka Ilahi.

===========
Ihdinasirathal mustaqim
===========

Tuduhkeun sarengna tungtun
Supados diri ngajadi
Nangtung ku suku sorangan
Aya dina jalan gusti
Ajeg kasarian caang
Ageman nyata ngajadi

===========
shirotoladzina an amta alaihim
===========

Sapertos para luluhur
Para rasul para nabi
Para salihin suhada
Teu hilap para sidiqin
Nu teras ginulur ni’mat
Najan tos hening di jati

===========
Ghairil maghdubi alaihim wa ladhaalin
===========

Ulah kawas batur batur
Anu cilaka ka badi
Sasat ngalampahkeun dosa
Oge ulah sasar diri
Nga lain lain nu enya
Nga ennya enya nu lain.

AT- TAKWIR dina durma

2011-03-14T03:43:00.000-07:00

AT- TAKWIR (digulung)
29 Ayat

(tarjamah dina DURMA)
ku Eddy Nugraha

------------
1. Itha ashshamsu kuwwirat
------------
Lamun sang surya caangna geus teu mubyar
beurangna poe leungit
hibarna geus musna
poek nutupan dunya
srangenge geus henteu bijil
geus ancur rusak
digulung teu ngajadi

------------
2. Wa-itha annujoomu inkadarat
------------
Jeung mun bentang bentang nu caang baranang
nu sok tembong tipeuting
leungit cahayana
dilebur sakabehna
henteu tingkariceup deui
ilang tur sirna
pada ragrag ti langit

------------
3. Wa-itha aljibalu suyyirat
------------
Jeung mun gunung gunung nu ajeg tohaga
najan obah arusik
maku ieu jagad
geus rarosa aroyag
bejad bareulah lastari
baritu rungkad
diancurkeun teu kari

------------
4. Wa-itha alAAisharu AAuttilat
------------
Jeung mun onta nu reuneuh sapuluh bulan
lambang nyata kamukti
nambahna kaboga
harta dunya barana
jeung loba loba rejeki
geus teu hargaan
teu dipalire deui

------------
5. Wa-itha alwuhooshu hushirat
------------
Jeung mun sakabehna sato sato galak
nu tara akur rapih
gangas sili hakan
leupas sakama kama
geus pada pada maralik
bareng sarua
dikumpulkeun ngahiji

------------
6. Wa-itha albiharu sujjirat,
------------
Jeung mun kabeh sagara gede di dunya
geus jadi ribut usik
lambak ngagulidag
seah galura motah
dimudalkeun ting jungkiring
baritu rosa
nyirnakeun sisi langit

------------
7. Wa-itha annufoosu zuwwijat,
------------
Jeung mun diri geus tepung jeung pasangana
jirim jisim ngahiji
jiwa raga nunggal
awor pada saalam
digalokeun pada murti
di kamutlakan
kajatian sajati

------------
8. Wa-itha almawoodatu su-ilat, 9. Bi-ayyi thanbin qutilat
------------
Jeung mun budak awewe nu diraruang
geus nyarita nyaraksi
waktu ditaranya
naon nu jadi sabab
keur hirup dialapati
dikaniaya
babar nemahing pati

------------
10. Wa-itha assuhufunushirat
------------
Jeung mun lambaran lambaran tapak lacak
nu kacatet katulis
geus nararembongan
atra pada dibuka
kabaca mere pangwarti
mangrupa kitab
saksi amal pribadi

------------
11. Wa-itha assamao kushitat
------------
Jeung mun langit uwung uwung awang awang
pangwates lapis lapis
nu mayungan dunya
nutupan ngalimpudan
geus ditilepan laleungit
kabeh maruka
pada eces kaciri

------------
12. Wa-itha aljaheemu suAAAAirat
------------
Jeung mun naraka alamna kateungeunah
kasusah tur kanyeri
tina siksa dosa
nu lir seuneu ngalentab
geus harurung nganti nganti
janji subaya
keur ngahukuman diri

------------
13. Wa-itha aljannatu ozlifat
------------
Jeung mun surga alam sagala kasenang
kanikmatan sajati
lautan ganjaran
sagara kasugemaan
geus didekeutkeun ka diri
kapangih AYA
teu jauh ti pribadi

------------
14. AAalimat nafsun ma ahdarat
------------
Upama eta kabeh geus kajadian
tanda tanda ngabukti
tiap diri apal
kanu dipigawena
pasti nganyahokeun yakin
sagala enya
geus moal samar deui

------------
15. Fala oqsimu bilkhunnas, 16. Aljawari alkunnas, 17. Wallayli itha AAasAAas, 18. Wassubhi ithatanaffas
------------
Nya kami sumpah demi bentang baranang
nu muter surup bijil
oge kami sumpah
ku peuting nu keur robah
ngeser ti janari leutik
Jeung ku balebat
nu keur bray brayan tarik

------------
19. Innahu laqawlu rasoolin kareem, 20. Thee quwwatin AAinda theealAAarshi makeen
21. MutaAAin thamma ameen
------------
Sanyatana eta caritaan ENYA
ti utusan hyang widhi
nu mulya prakosa
kaselir pangawasa
ku anu gaduh arasy
diturut pisan
tur dipercaya pasti

------------
22. Wama sahibukum bimajnoon, 23. Walaqad raahu bilofuqialmubeen, 24. Wama huwa AAala alghaybi bidaneen, 25. Wama huwa biqawli shaytaninrajeem
------------
Jeung sobat anjeun teh lain jalma owah
inyana geus ningali
utusan nu mulya
dilangit nu tetela
teu pedit ngeunaan gaib
jeung lain ucap
setan ditundung gusti

------------
26. Faayna tathhaboon, 27. In huwa illa thikrun lilAAalameen,
------------
Kusabab eta anjeun arek kumaha
nya rek kamana indit
euweuh deui jalan
salian ti narima
ieu kabeh ngan pepeling
kasakabehna
pangeusi bumi langit

------------
28. Liman shaa minkum an yastaqeem, 29. Wama tashaoona illa anyashaa Allahu rabbu alAAalameen
------------
Nyaeta ka anu harayang milampah
dijalan nu mustaqim
ngan moal barisa
ajeg dina agama
mun teu dikersakeun gusti
Allah nu murba
alam anu sayakti

Al Alaq (nu gumantung nyantel) dina asmarandana

2011-03-10T03:09:00.001-08:00

Al Alaq
(nu gumantung nyantel)
Surat no 96 19 ayat
ku Eddy Nugraha

(Kinanti)

Nyalindung ka maha agung,
maha mulya maha suci,
Allah nu maha uninga,

tina poek sasar diri
alatan gogoda setan,
nu nyiruruk nyiriwuri.

Kalawan asma Hyang Agung,
marengan lampah sayakti,
nu janten marga lantaran,
sadaya usik ngajadi,
nyaah asih taya kendat,
nganteur mahluk nu kumelip.

(asmarandana)
---
1. Iqra bismi rab-bikal ladzii khalaq
2. Khalaqa insaana min ‘alaq
----
Prak baca masing sayakti
Tengetan sing enya enya
Saliksik masing talete
Kalayan asma nu Murba
Nu ngajadikeun jelema
Asal na nyantel gumantung
Teu leupas tinu ngandungna

----
3. Iqra wa rab-bukal akram
4. Alladzii ’allama bil qalam
5. ‘al-lamal insaana maa lam ya’ lam
------

Baca tengetan saliksik
Jeung gusti pisan mulyana
Ngajarkeun jelema kabeh
Ku kalam seratanana
Ngajadikeun jalma apal
Tur miboga pangaweruh
Ka nu teu nyaho memehna

----
6. Kal-laa in-nal insaana layathghaa
7. Ar- ra-ahus taghnaa
------

Mangkade sing ati ati
Saestuna nya jelema
Ngaleuwihan wates wangen
Sakama kama sorangan
Lantaran boga pangrasa
Dirina geus sarwa cukup
Teu gumantung ka nu lian

----
8. In-na ilaa rab-bikar ruj’aa
----

Satemena ngan ka gusti
Wekasan nu saenyana
Nyantel gumantung sakabeh
Pangbalikan samudaya
Lalampahan nu kasorang
Salila dibere hirup
Usik malik jadi jalma

-----
9. Ara-aita alladzi yanhaa
10. ‘Abdan idza sal-laa
11. Ara-aita in kaana ‘alal hudaa
12. Au amara bit-taqwaa
----

Cik kumaha sapangarti
Mun aya jalma nu nyaram
Kaula nu keur migawe
Shalat netepkeun dirina
Cik kumaha mun manehna
Enya enya meunang tuduh
Atawa ngajak sing takwa

-----
13. Ara-aita in kadz-dzaba wa tawal-laa
-----

Cik kumaha sapangarti
Mun nu nyaram teh enyana
Tukang ngawadul ngabohong
Sasat rekaan nafsuna
Tara nyata dienyana
Tur ngabalieur teu nurut
Nukangan kabeh pangajak

----
14. Alam ya’lam bi-an-nal laaha yaraa
15. Kal-laa la-il lam yantahi lanasfa’ambin nashiyah
16. Nashiyatin kadzibatin khaathi-ah
----

Na teu nyahoeun teuing
Yen Allah teu kendat kendat
Nalingakeun sakabeh
Seug lamun teu daek robah
Kami rek nongtak ngajambak
Eembunan nu teu nurut
Basilat sarta doraka

---
17. Falyad’u naadiyah
18. Sanad’uz zabaaniyah
19. Kallaa laa tuthi’hu wasjud waqtarib
-----

Keun antep nu kitu pasti
Sina ngamuhit baladna
Kami rek nyalukan oge
Zabaniyah keur nyeredna
Kade ka nu kitu peta
Tong diturut anggur sujud
Deukeutkeun diri ka Allah

SYMMETRY, TGL 12 , JEUNG ULIKAN KASAMPURNAAN -INOVASI MULUDAN DI SUNDA: Hasil Kapercekaan Kana Bid’ah Nu Geus Aya (II)

2011-03-02T17:48:00.000-08:00

2. Ngawaris/ngajarkeun & tolab elmu ulikan kasampurnaan (Symmetry):

Tanggal 12 Rabiul awal -Mawlid An-Nabi- nu disebut poe dibabarkeunana Sayidina Muhammad saw teh sabenerna mah dirunut tina pupusna. Nu geus pada ragem nyaho/dipercaya mah ukur dibabarkeunana teh dina taun gajah bulan rabiul awal. Sedengkeun tanggalna ditangtukeun nurutkeun kaidah ‘Symmetry’. Yusuf Qardawi nyebutkeun:

“As for the second part of the question [what is exact birth date of the Prophet (s)], the exact date of the Prophet's birth is disputed , but it is most likely to be on Monday, 9th Rabee`Al-Awwal (20th or 22nd of April, 571 AC), the same year in which the invasion of the Elephants took place against the Ka`bah. And he, peace and blessings be upon him, passed away on Monday 12, Rabee` Al-Awwal in the eleventh year of Hijrah”.

Gerard netelakeun ( Microsoft Encarta): ”Since the precise date of Muhammad's birth is not known, the month was probably chosen because it is the most widely accepted date for his death and a symmetry between birth and death was assumed”.

Teu dikanyahokeunna tanggal nu pasti ngeunaan lahirna salah sahiji putu Abdul Muthalib ieu teh tangtu bisa kaharti sabab cenah bangsa Quraysh teh kaasup bangsa ummi nu teu bisa maca jeung tulis –komo ibu ramana pupus enggal2- jadi tangtu ngeunaan nu kainget ku batur teh –paling henteuna 63 taun saeggeusna - bisa jadi ngan kajadian gede nu jadi ‘milestone’na nyaeta daratangna tentara gajah rek ngarusak Mekah. Tapi, paling henteu di sunda, kaidah symmetry dina milih/nangtukeun tanggal 12 dinten lahirna Sang Al Amin –dumasar pupusna- nepikeun ka jadi kapercayaan balarea tangtu lain akal-akalan atawa dugaan mungkul, saperti nu bakal katingal di bagian satuluyna, tapi nyatana biijil tina ulikan nu masagi.

Tangtu ditiap agama oge bisana poe lahir tokohna diagungkeun/dipieling teh lain sabab poena istimewa najan mawa karakter nu beda beda nandakeun beungharna hirup tapi sabab kabeneran dina eta poe pernah dilahirkeun salah saurang nu amal hirup tapak lacakna agung pisan nepi ka loba nu kahutangan –da bisa wae dina poe nu sarua lahir oge jalma2 lain nu jadi mangandeuh angkara murka. Jadi nyebut 12 rabiul awal istimewa teh paling henteu 63 taun saenggeusna ceuk nu kahutangan kasaean anjeuna nu kongas kaleler sang Rahmatan lil alamin.
---
kitu oge misalna poean iedul fitri agungna teh ceuk muslim nu ngarasakeun hasil gunana ngalenteh ibadah ramadhan - nu henteu mah nya warna warna we, komo keur nu lain mah da boga deui poe sejen sakumaha nu dipuhitna).
----
Jadi tiap poe/tanggal lahir jelema saha wae bangsa naon wae -sanajan lain 12 mulud- istimewa jeung agung lamun engke salila hirupna dieusi ku hal nu mulya jeung agung - pan loba lain nabi oge wali/kiai/Ajar/raja/guru/luluhur nu poe lahir/pupusna tuluy dipieling sabab amalna. Nya kusabab eta naon tapak lacakna Sang uswatun hasanah ieu diturutan ditalutur, lain hayang nandingan anjeuna, tapi supaya paling hanteuna keur sorangana engke teu ngarasa rugi dilahirkeun ngarasa yen lahir hirup jeung paeh datangngeusininggalkeun dunya teh hiji rahmat ti nu ngamurbeng keur –paling henteuna- dirina sorangan. Ari nu diturutan teh peupeuriheun baturmah ka janggot janggotna, ari di sunda mah dituturkeun –salah sahijina teh- kasampurnaanana diakurkeun dialusan diadumaniskeun jeung database titinggal kawijaksanaan luluhurna sorangan nu geus ngawaris elmu panemu jampe pamake keur kamulyaan seuweu siwina.

Kusabab nu disebutkeun diluhur jeung deui ngingetkeun yen 1) teu kabeh mainstream bener -bisa wae pedah geus kagok dipercaya ku loba-loba jadi dianggap bener –kawas mainstreamna urang syiah cenah muludan teh tanggal 17 (ulikan sunda akur jeung suni), jeung 2) pakeun nunjukeun ka seuweu siwi yen dina nangtukeun na teh lain saukur anggapan mungkul- saperti nu disebutkeun Gerard nu netelakeun ngan saukur mangrupa ‘asumsi’na umat islam, da teu pantes diturut – mun teu kasebut salah pisan- hiji kayakinan nu ditepikeun jadi mainstream kapercayaan keur urang sunda bijil tina saukur mercayakeun kana asumsi.

Nya dina muludan teh…. luluhur sunda nu barijaksana ngahajakeun ngadadarkeun ngeunaan ELMU/ ULIKAN ngeunaan AYANA kaidah simmetry nu sok disarebut kasampurnaan-kaasup bedana/saruana jeung kasus pupusna Putra Gangga Bisma Dewabrata - jeung nu ngaranggap saukur cangkang kana awakna.

Matak deui deui teu aneh, kajeun diulah ulah ku nu teu beukieun, loba jalma nu ninggalkeun imah di bulan mulud –najan di bulan lain ge aya- ngahaja neangan paguron/pasantren/jalma jalma bijaksana rek diajar tolab elmu kasampurnaan nulain saukur silib sindir symbol siloka loba carita tapi nu masagi jeung ulikan empirikna di bulan mulud ka kampung2 - da keur meujeuhna dibuka keun- biasana saranggeus nyipuh, tuluy sanggeus jarah ka kabuyutan sok meunang beja/tuduh di kampung mana aya nu bisa ngajarkeun –boh meunang tuduh ti karamat boh tuduh ti pada pada batur nu keur pada ngabungbang di kabuyutan.

Na di kampung mana ayana?.....pastina nya dimana wae…paguron/pasantren mana wae jalma mana wae… da lain monopoli hiji paguron atawa hiji jalma..…asal nu neangan mamawa caang hate. Ngan omat lamun ka sumedang tong neangan di kampung toga, mun ka timbanganten tong ka sampireun, di ujung kulon tong nyungsi ka cipanon, mun di dayeuh bandung tong ka kampung daun kampung gajah, ka pakuan tong ka kampung pancaniti, komo ka Jakarta puseur nagri moal nyampak di kampung rambutan.
----

Caritaan ulikan kampung teh diantarana urang tepikeun dihandap ieu:

SYMMETRY, TGL 12 , JEUNG ULIKAN KASAMPURNAAN

Symmetry -sun: bareng, akur, with, together; metron: measure, ukuran, kadar, peta, usik- harti singgetna ‘that of a proportion relation, grounded on (integer) numbers, and with the function of harmonizing the different elements into a unitary whole’.. http://plato.stanford.edu/entries/symmetry-breaking,. Ulikan symmetry ngarupakeun Fungsi/guna/gawe/usik pakeun ngaharmonisasikeun/nyaluyukeun/ngaruntutgalokeun unsur nu beda2 -tapi boga hubungan /tingkat/kelas- jadi tunggal (tauhid-unity) nya jadi runtut-alus (harmony), endah (beauty), unity- tohid . Symmetry ngandung harti saimbang salam rahayu wilujeng waluya sampurna nunjukeun sifat maha hirup/divine prinicple. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1522069/symmetry

Tangtu geus pada nyaho, yen dina realm philosophy nu jadi indungna elmu empirik, symmetry hiji ulikan nu geus established malah kadieunakeun saperti nu bisa kapanggih dina realm phyisics baheula mah ngalakukeun research2 keur nangtukeun hukum fisika teh ahirna kapanggih kaidah symmetry, ayeuna mah make kaidah symmetry keur nangtukeun hukum2 nu lain.

Ari di sunda (boh ti sunda, islam jeung adumanisna sunda islam) geus make kaidah symmetry ti baheula mula pakeun nangtukeun –diantarana- bener henteuna sayidina Muhammad lahir tanggal 12 rabiul awwal, alat/laboratorium utamana nya jiwa ragana sorangan.

Tangtu lain hartina ulikan di sunda dipangaruhan atawa niron falsafah/fisika ngeunan symmetry ngan ku cara ngahartikeun ngeunaan kaidah symmetry (cukup ukur ngaliwatan ngadengekeun kuliah satingkat ‘stadium generale’, encyclopedia atawa status/page di web nu ngahaja dijieun pikeun ngabibita supaya calon mahasiswa daek diajar fisika saha wae ge mo hese ngarti) – bisa dipake pakeun bekel/cecekelan/ ‘tips&trick’ dina ngama’naan ajaran jeung dina ngaengineer maneh make/metakeun ulikan ngeunaan kasampurnaan-utamana dina ngahyang/tilem kayaning mana nu kudu langgeng-'conserved' mana nu kudu robah/owah/ ‘transform’, kumaha ‘time reversal’/ ‘malikna arah waktu’, kumaha ‘charge’ conyugation’/ robah ‘partikel’ jadi’ anti partikel’ dina awakna (dina kasus tilem/ngahyang) jrrd…jrrd.

Wah siah nu bener….Kumaha pernahna, kumaha enya enyana????..

Sababaraha hal pokona dina cecekelan ulikan:

Innalillahi wa innailaihi rajiun…hiji kaidah symmetry….asal ti Allah balik deui ka Allah..

Dina turunana hasil neuleuman ieu kecap, lain saukur percaya kana beja atawa mercayakeun kumaha Allah wae (da lamun diteungeunahkeun mah pasti embung kajeun ku Allah oge- karek leah mun geus asa ngeunah/biasa), di sunda mah…leuwih kapanggih rincian jalan - jalan atawa tahapana, kayaning:

Lantaran manusa aya di dunya teh midua –asalna hiji jadi midua lantaran mida (misabab) nuturkeun sakumaha marga (jalan) lantaran- nyatana boga dua hal : jiwa & raga, nyawa & hirup, jisim & jirim, kuring & kurung, lahir & batin- nya dina ilaihi rajiun na teh, balik deui ka hiji nu sok disebut Allah– kudu wae tarapti: aya nu mulih ka jati aya nu mulang ka asal karek enya ilaihi rajiun lamun teu salah nempatkeun –kongas aya babasan mulih ka jati mulang ka asal- Ieu babasan siga nu geus klise loba nu asal diomongkeun bari geus loba nu teu (pati) paduli naha bet aya dua hal/atawa saukur nganggap babasan nu murwakanti mungkul.

cara nyusukna ngarunut dumasar kana nengetan proses ’transformasi’ umum , kayaning:

A
Asalna Mimiti (wiwitan) tina sperma/sel telur sundana aci putih maya herang- aci putih tunggang herang…tuluy jadi sukma mulya..tuluy jadi sukma rasa…sari rasa…jst jst jst

Ngagedean jasad mimitina asup hiji-hijina ti bujal..ngaliwatan tali ari ari…(lain tina sungut)...ci kiih jadi caina; teu basa teu carita tapi meta/usik/hirup jeung ngarti/nyaho (bisa narima pangaruh ti luar –kayaning emosi indung lagu jrrd) ..disebut sang terus rasa…jst jst jst.

Matak nu ngulik kasampurnaan rasa…apal ka wiwitan..ku mailk malikeun braja…bisa apal terus rasa..nyaho memeh pok..da meta teu kudu ku sungut…nyata mustikaning nafsu nu sok disebut kamutmainahan…jst jst jst.

B
Tuluy dijuru keun…dina waktu nu pang alus alusna (wayah-na bijil sanggeus sakabehna lengkep keur tiap anak sudang (janin))..hulu geus deukeut ka juru..awak awakan leah nuturkeun.. …. Bandingkeun engke jeung wayahna/waktuna surup…enya henteuna babasan…wekasan di wiwitana/mimitina.

Kumaha kajadian ngajuru teu kudu hese lalaki ge tinggal nyaksian-atawa tanya ka dokter/indung beurang/bidan kumaha hesena/nyerina/susahna dina waktu sirah ngaliwatan palawangan(vagina) nu leutik/juru (dibanding volume rahim) hawa hawanu rek paeh loba kasaksi-sirah orok oge kawas nukukuncungan da hese ngaliwatan palawangan…aya nu hasil aya nu paeh jeung indungna aya nu salamet hiji..jrrd jrrd…( bandingkeun engke jeung sa- karat) matakna sok dibantuan na ku diingetan –‘sing kuat nafas' bari aya oge nu diengineer disoek/dilegaan juruna atawa make sistem vaccum, bedah jll –

C
Geus medal –wedalan ngaliwatan juru (ngajuru)- bet malik alam tibalik belah….
Sungut muka/dibuka ku indung beurang ari bujal ditutupan… ‘wali’ nu salapan muka ‘wali’ nu tunggal nutup; nya tuluy nyawaan –rasa dunya- nungtut nambahan kusabab aci-aci sato/tutuwuhan (taneuh)/cai/hawa (angin)/ daya/upaya (energy/seuneu) Bisa nafas panca indra nungtut ayaan suku leungeun usik/meta… nangkarak nangkuban diuk nangtung…jst jst….

Matak dina balik..kudu bisa wali nu salapan nutup (Tanya ka nu sok nungguan nu gering tepi ka maotna sabaraha persen nu teu kawawa/teu karasa ngising/kiih ??) wali tunggal muka deui…..(keur lawang naon?-tanya ka nu balageur kareresa ngamandian mayit naon beda/saruana tiap mayit)…Matak teu aneh mun loba nu latihan nyimpen nafas bari numpakan nyawa dina beuteung (nu aya bujal)…..diajar nutup lawang sanga… lamun rek….; mateni patang perkara lamun rek…..., diuk sila lamun rek….., nangtung mun metakeun….jrrd 7 varian teknikna.

D
Beuki lila beuki ngarasa jadi jelema..Rasa beuki kalimpudan nyawa….

….sabab geus ngarasa jadi jelema…nya tuluy boga pangrasa sorangan (salah sahiji pangrasana: jadi budak gede kolot jst jst) jadi raja (malik) pribadina ngambah warna warna rasa dunya –sir tiditu sir ti dieu dirarasakeun diobeng ku rarasaan asa kitu asa kieu mun teu pangger jadi asa asa campur jeung rus ras meunang ngeunah jeung teu ngeunah beda beda ngarasakeun rasakeuneun…..ngumpul jadi nafs (jiwa:boga akal/budi)…. tiap nafs sarasana sarasana sab beda beda pangrasana…jst jst jst..

-- bag detailna dihapus katimbang ieu notes ukur kanggo aosan 'light reading'---

E
dina balikna…

Kusabab beda beda tapak amal pagaweanana...teu kabeh bisa symmetry-harmony - unity.

Nu kolot sok pikun (jadi budak deui) tapi teu kabeh kolot pikun memeh maot; rek paeh leungit nyawana sok nangkarak (kawas keur datang nyawa mimiti2) tapi teu kabeh bari nangkarak da aya nu paeh katabrak, paeh bari diuk, nangtung, bari nyupir jrrd jrrd;….teu kabeh lengit panca indera heula najan loba nu torek heula teu awas heula …; rek ngagedean sok gering heula..rek paeh ge sok gering heula…tapi teu kabeh paeh gering heula..jst jst jst…

Nu paeh ge kajeun disebut ku nuhirup innalillahi wainnilaihi rajiun ge gening cenah ayana di kubur- barjakh- antara, jadi can bisa balik ka Allah –ilaihi rajiun- nunggu nunggu kiamat dunya. Jadi eta babasan ti nuhirup saukur do’a/harepan atawa basa basi mungkul meh siga disebut bageur/hade ku turunan nu ditinggalkeun…. Matak tuluy diingetan yen turunana kudu wae ngad’oakeun/ nga re-program –ngarahkeun ti dunyana ameh meunang nikmat qubur jrrd jrrd. Tapi,…. aya oge –pasti loba wae, da eusina jalma mah saha nu nyaho- nu enya manjing innalillahi wa innilaihi rajiun pas harita keneh..pan saur Allah baheula dina qur’an aya nu tepung jeung kami rebuan taun –lila pisan- aya nu bisa gancang sakedet netra ….

dimana gunana nuturkeun ajaran Sang Khataman Nabiyyin enyana??? (tingali Bagian 8: teknik2 nga-engineer jalan balik di sundai-islam disunda)

II . Falaa tammutuna illa wa antum muslimun.. Sapi bikang, 2: 132

Omat Ulah paeh lamun teu muslim ….. cecekelan nu beurat enya….nya dumasar ti nyekel eta lamun geus kabeh–jiwa & raga-sorangana- muslim (leah/sumerah/aslamtu kalayan kaffah ka rabbna) tah waktuna paeh enya. kumaha cirina??

kumaha supaya supaya enya do’a salamet ngajadi/matih lain saukur menta bari teu apal hasil/kabulna ??
‘taubatan qoblal maot’ menta/daek balik (taubat=balik) memeh maot (naon wae nu kudu tobat/balikna samemeh maot?),
‘rahmatan indal maot’ -ngeunah/kasinugrahan- eukeur sakarat,
‘maghfiratan ba’dal maot’ dihampura –sampurna euweuh gantar kakaitan- saenggeusna.
naon hubungana jeung waktu wedal/waktu surup..medal surup dina tanggal (itungan rotasi bulan-revolusi bumi)...kumaha 'conyugasi', 'time reversal'na?

bagian saterasna urang kintunkeun upami pareng.....

INOVASI MULUDAN DI SUNDA: Hasil Kapercekaan Kana Bid’ah Nu Geus Aya (I)

2011-02-11T16:42:00.000-08:00

Muludan -Arabna: ‘mawlid/ milad an-nabi’’ - nyaeta pangeling ngeling dibabarkeunana Sang Rahmatan lil alamin tanggal 12 rabiul awal/bulan ka-3 tahun hijrah. Kusabab muludan karek diramekeun ratusan taun saatos anjeuna ngantunkeun, jadi tangtuna ieu teh mangrupakeun bid’ah / tambahan / inovasi hasil kapercekaan muslimin dina numuwuhkeun/ngeuyeuban si’ar agama.

Di Arabna baheula mah mimitina ‘mawlid an nabi’ teh dieusi ku shalawat jeung pujian2 ngagungkeun. Tuluy kadieunakeun, di loba loba nagri nu aya umat muslimna -saperti nu diantarana bisa katingali di urang langsung- ditambahan ku poe pere nasional ‘official public holiday’, pawai/karnaval/arak arakan, pupujian (bari nyeungeut lilin, obor, petasan, buroqan), nyaritakeun/macakeun dongeng nabi, pangajian, dikir, hajatan (di urang numpeng), ngabagi bagi dahareun -kongas aya babasan kokoro manggih mulud-, jrrd. Malah beuki kaayeunakeun mah, tumuwuh oge bisnis parasaben keur ngadodoho nu nyaahan & nu hayang derma.

Tulisan ieu, rek nyaritakeun sabagian inovasi di sunda dina ngeusian/ngeuyeuban muludan hususna nu geus rada arang dikanyahokeun komo dipigawe ku loba-loba urang sunda ayeuna nu kabeukina ukur manco ka beja jeung kabiasaan bid’ah ‘mawlid an-nabi’ ti Arab/ti batur mungkul. Inovasi di sunda nu dimaksud diantarana urang kumpulkeun kana 3 bagian :

1)      Nyipuh, ngabungbang, pajang jimat, jarah ka kabuyutan,….

2)      Ngawaris/ngajarkeun & tolab elmu ulikan kasampurnaan: mulih ka jati mulang ka asal, ngahyang/ tilem langsung & paeh biasa heula tuluy tilem, beda/saruana jeung jeung jelema jelema nu nganggap cangkang kana awakna/lain awak kanyataan hirupna jrrd.

3)      Ngurut nembrakeun sababaraha rasiah waktu/alam –khususna bulan ka 3 tanggal 12 (nu mere pertelaan ngeunaan robahan alam/pangaruh rotasi (bulan) jeung revolusi bumi ka manusa khususna make ulikan luluhur sunda-islam nu aya hubungana jeung kaidah innalillahi wa inna ilaihi rajiun. Kecap rabiul awal sorangan hartina waktu balik rabi (menetap) al-awal (mimiti) – usum dimana jalma2 lalaki balik ka imah/sarakan sanggeus ngumbara/nyaba- nu gening lain saukur kabeneran/dilelebah ninggangna wayah Sang Uswatun Hasanah melebet ka bumi suci mulih ka jati sampurna, wewedalan & pangsurupan keur tepung pangjuruan, Kaasup naha teu maleman tanggal 14 pas bulan buleud pisan/purnama, sarua / bedana jeung Putra Gangga Bisma Dewabrata dina mahabarata nu keukeuh milih maot upami srangenge geus rada ngaler -wios ngantosan bari nongton turunan galungan (bharatayudha)- najan salirana tos rungseb ku panah.

I. Nyipuh-pajang jimat- ngabungbang - jarah ka kabuyutan

Ieu luluhur Quraysh teh -Sayidina Muhammad saw- ajarana ngabenerkeun sareng nyaean ajaran ajaran sateuacana, ngaberesihan nyampurnakeun (yujakihim) ummat di kamanusaan, papatah sareng tapak lacakna nyaangan nu keur dikajaliyahan, masihan conto jalan hirup -sareat- nu pangparatan hakekat jadi leuwih gampang/simple nutur nuluykeunana. Bakating ku ngarasa sugema nganuhunkeun pisan kana kanyaah pituduh sareng ajarana nepikeun ka cahaya Nur (energi) nu ngamimitian ieu alam dunya jeung saeusina (johar awal) ge disebutna Nur Muhammad malah geus dianggap deui teu perlu aya Nabi lain nu ngomean ngaleuwih alusan ajaran deui najan jaman robah robah nya kongas kaleler Sang Khataman nabiyyin.

--- Najan tangtu ngan karek kaharti karasa tur kabutki kusorangan sanggeus diantarana teu neangan/diajar/hayang nyaho mungkul (thalab) tapi kudu muslim-kaffah aslamtu ka nu ngamurbana sorangan, leungit/paeh bodo/poek jahilna, paeh nafsu lahabna, ngiblat ka bait sorangan warisan luluhurna lain ka qiblat milik batur (tingali: caritaan malik qiblat), ngadeg ajeg shalat/do’a/itikadna..jrrd jrrd… mun henteu mah nya hare hare teu ngaler teu ngidul ukur riweuh kunurutkeun titahan bari naruhkeun/mercayakeun hiruphuripna ka beja ceunah jeung euceuk--.

Supaya leuwih karasa-kaharti dina nga-apresiasina kana hal nu geus kajadian ngeunaan tapak lacak Sang khataman Nabiyyin, nya urang sunda nu palerceka baheula ngadamel ‘kagiatan’ nu sajiwa/sawarna boga sumanget ngabenerkeun, ngomean, ngalusan, ngabersihan, nyampurnakeun, ngagampangkeun dina nguesian /ngeuyeuban mieling Milad anjeuna nyaeta : Nyipuh-pajang jimat- ngabungbang -jarah ka kabuyutan.

Nyipuh hartina ngaherangan ngabersihan nga-alusan ngomean. Sedengkeun, Jimat/pusaka barang barang nu boga nilai tambah sabab geus diengineer ku installan-program/itikad/do’a jelema samemehna. Kawas ayeuna ku pangjiad ajengan cai herang biasa ge sanggeus di do’an /diprogram ku anjeuna –dumasar kahayang nu menta berkahna-bisa nyageurkeun nu gering bisa ngabantu ngabulkeun kahayangna –kualitas program dina caina kumaha luhung henteuna ajengan nu nyieuna. Kusabab ari pusaka/jimat mah lolobana jieunan jalma baheula nya keur kaayeunakeun mah loba nu geus teu up to date, geus ‘corrupted’, teu cocok jeung ‘hardware’ nu nyekelna ayeuna, salah masang ‘instruksina’, salah nyimpen ‘file’ pamorna, jrrd jrrd ku sabab kabodoan teu apal kana manualna atawa mokahaan makena- tungtungna sok matak rujit/moekan kanu nyekelna/kawarisna.

TAPI, Pangalus alusna jeung pangamahal mahalna katut pangguna gunana jimat/barang pusaka tempat nyimpen sakabeh program/itikad/amal/ELMU jelema nya awakna sorangan- lamun alus programna nya hurung mancur awakna gede harkat jadi pusaka lamun goreng program goreng make/amalna nya jadi rujit poek euweuh hargana.

Didieu nyipuh muludan teh nu jadi pokona nyaeta awakna kabawa beresih/alus/caang deui – barang/pusaka jalma baheula mah geus teu pati guna/teu usum sabab jaman geus ganti..ngeunah keneh boga jimat Toyota altis jeung blackberry tibatan mamawa keris..matak nubarijaksana mah ukur nyokot kamatihanana/pamorna…barangna disimpen deui ka tempatna/dikamusiumkeun/di kakolektorkeun nu daek resepeun miara…dikaluarkeun ukur pajang jimat mungkul….sabab nu pentingmah do’a/pamorna naha ngaresonansi jeung awak atawa henteu pakeun dipake gunana.
Ari symbol silib sindirna mah nyarieun deui we sorangan sorangan nurutkeun jaman da moal seubeuh ku simbol silib sindir tapi ku bukti kanyataan gunana-najan hurmat pisan ka nungdamelna eta barang sabab nu bisa nyieun teh lain jalma jore-jore istuning empu linewih.

Nya sabab awakna kalolobaana cai –kaasup uteukna- jeung cai gampang narima neruskeun program do’a/softwarena- nyipuh teh umumna bari mandi dipancuran, disusukan, disitu jrrd. Malah ku kamampuh cai dina nyimpen neruskeun program teh loba jalma agung baheula nyimpen do’a/program/itikadna teh disave na dina cai -cai lingkungan nu masih kajaga kaaslianana kayaning di kabuyutan kabuyutan matak sok loba cai/pancuran di kabuyutan boga ngaran/khasiat kayaning cikahuripan ciasihan jrrd–najan kitu keukeuh we sabab keur kaperluan jelema ayeuna kudu wae make ‘trigger’ du’a nu ngalapna mun henteu mah nya tiis cai kaporit/cai ledeng we- hartina hare hare.

Matak teu aneh -kajeun diulah ulah ku nu teu beukieun- di bulan mulud mah rame pisan nu ngahajakeun jarah ka kabuyutan2 ngalap berkah kaalusan bari mamawa buyutna sorangan arek ngakurkeun (Kabuyutan tempat suci boh nu aya diluar/dialam boh –utamana- ditangtungna sorangan).

Ari triggerna kudu wae dina nyipuh mah….

Lamun make mediana cai nga scan proses urutan jadina awak tina tulang tina sumsum kana kulit kana getih kana beungeut aya bbasan tulang sakersa dangan..rupana lintang johar jst ..jst…. …; Aya oge nu mimitina tina tali ari ari (plasenta asal muasal kurung/awak) –kanjut kunang- tuluy kana bujal tuluy kana mani madi maningkem…..dibenerkeun dialusan ditetepkeun pernah pernahna…… jst ..jst. Ari awak perlu disipuh sabab salila sataun dipake kaditu kadieu di dunya kudu we aya kurangna –jalma mah gudangna kaluluputan- kayaning salah amal, pola hirup teu bener, tunggul kararaud catang karumpak …jrrd jrrd jrrd…

Lamun kana barang/jimat pusaka di scan deui mimiti programna..make 7 pakalaman…kumaha nempa nyieuna…tuluy diurut bahana… discan pamorna jst…. Jst..jst

Lamun kabeneran euweuh cai….miitina diurut tina nafas (angin/O2)….ditahan nyaliara kana awak…dituturkeun ku rasa tuluy jadi keketug sumarambah kana…. pakeun dibenerkeun deui selang surupna… make conditioning mimiti nyatana agungna ku Allahumma … jembarna ka Sang Rahmatan lil alamin … make referensi ka pohaci, ka batara, ka Sang Sulaeman tuluy make rujukan ti Kangjeng Nabi Khidir as jst jst …dua realm sunda-islam dipake keur silih nguat/nyeukeutkeun nyipuh nempa sorangan….(lain silih poyok silih rusak)

jst …jst… jst

Tuluy keur ngetest-ngaevaluasi hasil nyipuh dipake engke dina ngabungbang maleman 14 mulud kayaning kumaha buktina kumaha bedana kumaha pangaruhna hasil nyipuh…biasana bari jarah/aya dikabuyutan2-- ngabungbang maksudna nyaring tengah peuting di luar keur meujeuhna caang bulan langit nembrak cangra.-- Matak aya babasan teu geuneuk teu maleukmeuk…jalan gede sasapuan…caang bulan opat belas….jst jst jst….

--detail dihapus margi saukur bacaan ‘light reading’, peryogina ukur kanggo nu nyipuh----

singgetna, sanajan nyipuh jimat/pusaka teh –khususna awak kajelemaanana- bisa iraha wae, tapi dina raraga mulud jalmi agung nu nyaangan/ngabersihan nyampurnakeun umat nya ngahajakeun pajang jimat/mandi disipuh diherangan/dibersihan/di-reform/dialusan deui babarengan katembong ku kabeh supaya karaseun ku umat berkahna mieling Sang khataman Nabiyyin teh barang/ bobogaana ge kabawa beresih/caang/alus deui -jadi dina maksud mieling ‘batur’ –sang Khataman Nabiyyin- hikmah/gunana mah keur nu mielingna...nu eta kabeh lain sakadar simbor silib sindir mungkul tapi mangrupa ulikan kamampuh/skill nu puguh protokolna / empirik- lain saukur symbol silib sindir nu saukur kacape cape mikiran kacape cape ngabudah.

II Ngawaris/ngajarkeun & tolab elmu ulikan kasampurnaan

Tanggal 12 Rabiul awal -Mawlid An-Nabi- nu disebut poe dibabarkeunana Sayidina Muhammad saw teh sabenerna ceuk batur mah dirunut tina pupusna. Nu geus pada ragem nyaho/dipercaya mah ukur dibabarkeunana the dina taun gajah bulan rabiul awal. Sedengkeun tanggalna ditangtukeun nurutkeun kaidah ‘Symmetry’ .

Yusuf Qardawi nyebutkeun:
As for the second part of the question [what is exact birth date of the Prophet (s)], the exact date of the Prophet's birth is disputed , but it is most likely to be on Monday, 9th Rabee`Al-Awwal (20th or 22nd of April, 571 AC), the same year in which the invasion of the Elephants took place against the Ka`bah. And he, peace and blessings be upon him, passed away on Monday 12, Rabee` Al-Awwal in the eleventh year of Hijrah.

Dina nangtukeun tanggalna, Gerard netelakeun, ( Microsoft Encarta): ” Since the precise date of Muhammad's birth is not known, the month was probably chosen because it is the most widely accepted date for his death and a symmetry between birth and death was assumed.".

Jadi kaidah symetri tina pupusna dipake pakeun nangtukeun pasti tanggal dibabarkeunana sayidina Muhammad saw….naha bet kitu?..kumaha gunana ieu kaidah? Nepikeun ka mana bukti symmetry ieu tepina,…kumaha prinsip/kaidah/ugeran mulih ka jati mulang ka asal, innalillahi wa inna ilaihi rajiun dina prakna…. Nangtukeun tempo/wayahna dina…ngahyang/ tilem langsung & paeh biasa heula tuluy tilem? beda/saruana jeung jeung jelema jelema nu nganggap cangkang kana awakna/lain awak kanyataan hirupna jrrd? naha diajarkeun utamana dina waktu muludan?

(bagian salajengna urang kintunkeun upami pareng)…

Tutungkusan (II)

2010-11-26T16:30:00.000-08:00

ISLAM nu tanpa wangenan

Naha ieu sareat/jalan agama ti Arab teh jadi agama tuturunan urang (urang sunda), salaku bangsa Ajam (keur arab) na teu boga sorangan?

Asal Kecap

Anaking,….

Islam, (asal kecap tina salima, salam, sundana rahayu salamet waluya wilujeng (kamus umum basa sunda-LBSS). Jadi, dina nuturkeun din/agama make jalan/sareat/metoda Islam teh nu dipalar dipiharep dina dijalan jeung jucung hasilna teh aya dina/kasinugrahan ginulur karahayuan ginanjar kawilujengan salamet waluya sapapanjangna saendeng endeng.

Sabenerna mah ti babaheula keneh, teu eureun eureun di lembur mah, ti orok keneh geus di do’a di parancahan ku nu jadi indung bapana supaya dina hirup bisa mulus rahayu berkah salamet sapapanjangna. Oge, ka papada batur lamun ngadu’akeun kudu we : ‘mugia ginulur karahayuan…. Ginanjar kawilujengan… sapapaosna jst jst – Anu lamun teu apal harti jeung rasa kecapmah sok jiga nu kurang ‘ngeunah/afdol’ tibatan do’a make basa Arab, Padahal sasat paneda/do’a luhung tina maksud ageman, sanajan ayeuna sareatna meunang/hasil nguyang ti Arab, matak teu kurang nu sok saukur marebutkeun kecap.

Kade urang mah,….

Ulah paciweuh kusut ku basa. Ari nyarita jeung/nulis jang batur mah saruakeun we jeung kahayang nu diajak nyarita/nu macana hayang arab bere arab hayang sunda bere sunda hayang english bere english moal (ulah) kurang pibasaeun keur mihapekun maneh – da kitu aturana alus/akur soteh ceuk nu sakaresep, ngan rek basa naon wae nulis nyaritana (sing bisa) kudu jeung hate, Ameh ENYA tangtu moal era POK eraTRET.

Naha sareat Islam dipake ?

Anaking,…

Ieu sareat Islam dipilih ku luluhur, urang mah untung ngan tinggal neruskeun (sing daek nurut nuluykeun nya!), sabab jalanna (sareatna) pakeun babalik nyaho di getih sorangan nangtung ajeg ku sorangan di urat sorangan teh ninggang hakekat/kanyataana bari deukeut tepina (Mustaqim, asal kecap tina qiyam hartina bisa nangtung ajeg/lempeng/lurus ku bitis suku sorangan- sok dihartikeun jadi jalan nu lempeng (straight), ari lempeng/lurus= jarak pangdeukeutna). Asal temen, bisa (sing bisa) ngahontalna sabab tools/teknik na lengkep jeung enya.

Tangtu nu disebut diluhur karasana ‘klise’ saliwat mah sabab geus loba/sering didongengkeun ku batur batur, Tapi,….., kieu geura sababaraha pertelaan mimitina saencan ku Apa dicaritakeun lalangse lalangse jalana bawa ka yakin,…

KAHIJI,….

Sanajan diturunkeuna baheula di tanah Arab jeung make basa Arab, Islamna Sang Mursalin mah nungtun supaya sumerah jeung gumantung (aslamtu, aslama) teh lain ka Pangeran nu baheula-baheula (jaman luluhur), lain ka nu aya di batur, atawa nu jauh jauh tapi Maha Hirup nu menceger (mandiri), akrab, dalit, awor galo jeung maneh sorangan.

Saurna ge pan “bisi aya nu hayang nyaho ngeunaan Kami, saenyana kami qarib/dalit …‘wa idzaa saalaka ibaadi anni, fa inni qariibun’ (Qur’an-Sapi bikang, 2:186). ….‘kholaqokum wa maa ta’ maluun’ mawa jeung bawa maneh (Quran-nu ngabaris 37 : 96) jeung deukeutna leuwih deukeut manan urat beuheung ‘wa nahnu aqrabu ilaihi min hablilwariid (Qur’an, Qaf:16).

Matak, sanajan meunang disebut (Asma) naon wae asal alus (Al husna), salah sahiji sabab, Pangeran teh disebat Allah lantaran: dibaca, diucapkeun, dibetuskeun, metuna ngantet galo awor ngahiji (make tasjid), Nu disebut galo jeung nu nyebut metukeunana. Tandaning ngaran terusing eusi, enya rasa jeung nyatana lamun maneh geus bener sidiq nyaksina (sahadat).

Ku sabab kitu,...

Keur jalma budiman bijaksana mah (nu sing bisa katurut jadi adab sorangan),… aranjeuna tara sagawayah nyebatna – Nyebut ALLAH – teu sambarangan lalawora betus. sabab Tarapti asak dadasar,…

Aringgis ku bisi kabeneran ngabetuskeun Allah bari keur kajelemaan gede (‘kotor’ di kanafsuan); atawa bisi keur kaayaan nafsi nafsi nu nyebut jeung nu disebut; keur balangah ireug katalingeuhan; keur pareng kahijab; jeung keur aya dina poho, da jelema mah gudangna kaluluputan nu ku eta kabeh tangtuna bakal (sing) ngarasa ISIN, era, sabab deuheus ka nu galo marengan ngusik malikeun taya kendatna lamun seug dina nyarita, metakeun, ngabetuskeuna teh teu jeung enyana (qarib/dalit). Aranjeuna, hurmat ajrih ageung karumaosan sab tempat sumerah jeung gumantung saorangana teh nyatana dat Allah sanes geusan sumantana. Sanajan ku batur /ka batur pada pada jelema mah can tangtu kaciri, gampang/bisa nyumputkeunana.

Kataraptian keur pribadina teh dina netep merenahkeunana. Nu dina sapopoena mah kaciri sering ngabasakeun Allahna teh Nu Maha Suci. Ari Nu Maha Suci dijadikeun pilihan sesebutan/asma ku nu barijaksana, supaya sakalian ngelingan, bari nyalindung, tuluy waspada eling yen nu keur dicaritakeun/dihadiskeun/digero/dibetuskeun teh suci ning suci, maha suci tina ireug katalingeuhan kaluluputan kajelemaan nu keur metu metakeun.

Dina nyebut asma nu laina, aranjeuna mah kumaha butuhna wae, misalna, keur nu ngabdi nyebut maha nyaah maha asih jeung maha miara, keur nu ngudag elmu nyebut maha uninga maha adil maha bijaksana, keur nu mantangul nyebut maha gancang siksana maha kuat maha kawasa,… jrrd …jrrd pilihan, da moal kakurangan ngaran pibasaeun. Nu dipalar ameh jadi panglesu nafsu kabarahmaan/kaseuneuan jelema supaya leah daek kalayan sidiq ka jabaning langit nu lain di kajelemaan tapi galo jeung sorangana (engkena daraek aslamtu ka Allahna sorangan).

Umumna mah, karek lamun dina keur shalat, macakeun deui urut cariosan Allah baheula nu dikumpulkeun dina mushaf (ngaji Al-qur’an) -sanggeus wudhu susuci heula lahir batin- atawa ngado’a, eta kecap Allah disebut. Malah sok ditambahan jadi Allahumma nyatana ngagero bari sakabeh jiwa raga tiluhurna sausap rambut tihandapna sahibas dampal museur deuheus galo jeung nu dalitna, haji ka nu dalitna, lamun geus nyaho sundana. Salah sahiji cara nyaliksikna mah, rasakeun we lamun nyebut Allah jeung Allahumma kamana tungtung rasana dina jiwa jeung keketug (lengkepna tingali tulisan: ismudat sampurnaning tekad). Gening, dina basa Arab ge Allah teh sok ditambahan swt, subhanahu wa ta’ala, nyatana ngingetan yen ieu nu disebut Allah teh maha suci jeung luhur/agung (ari ngasucikeun sarua jeung nga nafikeun/ngalainkeun tina sagala sifat kajelemaan/kamahlukan/kadunyaan nu keur dirasa dipikirkeun dicaritakeun ku maneh harita). Tara (ulah) kawas nganggap Allah jaman keur disebutkeun ku urang Arab jahiliyah.

KADUANA,….

Pakeun nangtung ajeg ku sorangan di urat sorangan teu gumantung ka batur teh, BISA kalawan CUKUP. Sabab ieu nu maha suci nu galo dalit jeung maneh teh enya enya mampuh tiasaeun ngabulkeun ngayunkeun du’a/pamenta. Tanggarana ge pan asal dipenta ‘ud’uuni astajib lakum’ (QS, Al-Mu’min, 40:60), ‘ Ujiibu da’watad daa’I idzaa da’aanii (Qur’an-Sapi bikang, 2:186). Deukeut mentana teu kudu gogorowokan nyahoeun batur cukup maneh nu nyaho jeung nu geus nyahoeun/bareng ka Allahna sabab ‘Waallahu aliman bidati suddur’ nyaho uninga kana eusining hate geus apal sanajan henteu pok bari bisa iraha wae mentana da tara ka selang ku poho ari maneh inget mah.

Malah,… eta nu suci ning suci awas deukeut galo jeung maneh teh miwarang/ngakudukeun menta ka anjeuna wae hartina ngan gumantung/menta ka nu dalit jeung sorangana di sorangana sorangan, lain di batur.

Jadi,.. lamun boga kahayang teh cukup (sing bisa) ngurihit sorangan ka sorangan nyatana ka nu marengan miara maneh ulah ka luar kanu jauh jauh komo kanu teu bisa ngabulkeun pamenta mah….cacakan kanu sakapeung mere sakapeung henteu ge sok matak rudet ati, cape menta jeung nungguanana.

Matak gening dina nga du’a teh dua dampal leungeun sok di dipencrong kalayan enya enya bari rada dideukeutkeun kana beungeut. Dina keur kitu teh, hate lain (ulah) menta ka nu jauh jauh di batur luareun maneh – eta mah kawas tukang parasaben – ciri hirup henteu mulya, menta ka batur mah hina (ngahinakeun maneh) bari jeung can tangtu dibere.

Anaking,…

Menta ka nu qarib ka sorangan mah lain kitu, ku museurkeun cipta rasa karsa sorangan dina neneda ka nu maha ngabulkeun do’a, leungeun sorangan nu engkena jadi sagara panglejar lejar.
Nyatana nga hening henang heneng keun sorangan ka nu dalit disorangan nu enya enya bisa ngabulkeun paneda. Nu dina peta af’alna ka hontal/katulis/kacekel/kapigawe/ka dahar katarimakeun (Sing) ku leungeun sorangan. Nu kitu mah dina pareng meunang jadi kasugemaan dina henteu encan pareng jadi katumarimaan sab karek sakitu bisana. Ngeunah nyandang nyanding narimakeun ngauar uarkeunana (ni’mat) sabab sangeunahna ge pamere batur pada jelema, nu lain (kusabab) hasil gawe (leungeun) ‘jerih payah’ sorangan mah, moal ngajadikeun hirup menceger mulya kasebut alus hasil amal/gawe.

Cekel delegna,…

Lamun menta tuluy teu dikabul cirining teu bisa menta ka Allahna, cirining teu bener bener menta ka Allahna; cirining lain menta ka Allahna tapi menta ka berhala pikirna sorangan ngeunaan Allah; Angen angen, tahayul rekaan hate sorangan dumasar ‘euceukna’ ngeunaan Allah, da lamun bener menta Ka Allahna pasti di kabulna ‘Ujiibu da’wataddaai idzaa da’aani’.

Matak, gening, lamun pamenta teu di Kabul paneda teu kasubadanan, sok ngadenge dinasehatan, “kudu sabar, wayahna can waktuna, atawa can parengna,….” Eta caritaan nu jeung enyana, sanajan karasana ngan siga nu saukur ngabebenjokeun supaya angger daek menta dibibita di lelemu ku meunangna engke.

Saenyana mah bener pisan kudu kuat terus (sabar) deui, ngeureuyeuh wekel deui nga do’a museurkeun pamenta nangtungkeun seja sabab saencana dina waktu menta can pareng pamenta maneh bener sinelir Allahna. Harita lain dina waktuna can mampuh menta ka Allahna, can bareng kahayang jeung iradat nu dalit jeung maneh. Encan pareng teh nyatana can ngahiji can sarua, meureun ayeuna saeutik saeutik geus apal kumaha maksud ismudat rasa dina hate jeung keketug, lamun ngucapkeun RENG…nyatana kabeh ngahiji cipta rasa karsa jeung nu dalitna…matak ciduhna metu ucapna nyata.. saciduh metu saucap nyata.

Ngan ciri nu enya menta ka Allah mah - geus bener syahadatna- tara sapenta pentana tara sahayang hayangna tara sa do’a do’na, lain kawas pamenta nu keur dalit jeung hawa nafsuna sabab nyaho ciri wanci punjul, kahayang pamenta jeung do’na geus merenah dina haqna; diantara:
(1) cirina mahing tara menta nu teu nyaho pibalukareunana, teu nyaho hakekatna ..’rabbi innii a’’uudzubika an as’alaka maa laisa lii bihii ilmun’;
ka (2) Mantang sasanggupanan tara sabetus betusna tara saciduh ciduhna sabab sagala ge ‘illa maya’sa Allah’na, Kumaha parengna maneh jeung nu dalit/galo ka maneh dina dikabul henteuna pamenta.
(3) Neneda lain ku mewek sedih kingkin nafsu ngagugudug nyeri hate, keur gede kahayang atawa nyoba nyoba, eta mah nu jadi sabab, tapi ngahijikeun cipta karsa karya, hening henang heneng henung (lain jadi renung).(tingali: Adab menta ka nu dalit ka sorangan)

KATILU,…

Nu galo dekeut qarib tempat sumerah jeung gumantung teh ‘ala kulli syain muhith’ ngalingkupan saniskara, nu kamana wae maneh nyanghareup kapanggih AYA (Quran, Sapi Bikang, 2:115) bari gampang (sing bisa) ngabedakeunana sabab eces laesa kamislihi syaeun….

Eta ngandung harti, yen nu qarib jeung maneh teh, qarib jeung Apa, qarib ka (aya di) batur jeung oge di saniskara mahluk kumelip. Lamun geus sahadah kalawan sidiq bener –lain saukur sahadat euceuk (baca: sahadat JATI: tigang pati sahadat kabawa mati) - Bisa awas/weruh/nganyahokeun ka batur (kaasup ka Apa), Naha keur aya dina ka-Islaman, keur sinelir muslim ka pangersa Allahna, atawa keur nolak (kafir) ka nu ngamurbengna, keur nyamarutkeun jeung hawa nafsuna (sirik), atawa keur bodo (jahil) teu nyaho di sorangana jrrd.

Sabab sing ati ati saperti nu disebut dimimiti hate mah bulak balik ka islaman ka eusleuman ngan sakedet netra obah obahna (owah ing sir). Sanajan ari ku batur batur nu di alam kajelemaan (nu make mata ceuli hate kajelemaan na mungkul mah) moal katangen. Bisa kitu (sing bisa kitu) teh sabab Allahna mah sarua hiji-hijina euweuh nu nyaruaan -laesa kamislihi syaeun (Qur’an, as-syura 42:11).
Jadi mun geus kasaksi ku maneh dalit/deuheus na jeung sorangan eta nu galo jeung maneh nu euweuh babandingana teh…maneh jadi nyaho bisa ngabedakeun nu eukeur dideuheusan/ keur dalit jeung batur - Allah atawa lain (kayaning nu gaib gaib, setan nafsuna sorangan, akal fikirna jrrd ) sabab ayaNA di batur jeung di sorangan moal kasaruaan ku nu lainna.

Hal eta teh, mangrupakeun hiji “short cut”/ “by pass” nu bisa dipake diantarana pakeun ngabeda-nyuaikeun lalangse ngeunaan hikmah tina caritaan caritaan agama kahareupna, nu ditepi ajarkeun ku batur batur papada jelema. Supaya teu (ulah) taqlid ka jelemana, misalna wae ka….guru/kyai/ajar/pandita…Naha enya enya keur jadi ahli waris Nabi (harti asal kecap nabi nu nganepikeun beja ti Allah) nyatana ulama sinelir nu pangkat satmata, atawa naha keur ngan saukur jadi ulama euceuk tukang nyaritakeun beja, atawa keur jadi ahli waris kanafsuan kaberhalaan pikir akalna sorangan.

Eta the perlu pisan sabab, sanajan basana mah kadang sarua make basa agama pakena kawas guru agama jeung jalmana bisa eta eta keneh – ngan robah robah dina SIR-na. Bisa oge ka-Allah-an ngurangan, tetep, malah leuwih sinelir murub mubyar di hii jelema boh rupa ajengan boh rupa jalma biasa malah loba sinelir dinu teu siga siga acan.

Matak ulah aneh, lamun aya batur pada pada jelema nu luhung nu agung nu mulya nu matih mampuh da sarua baroga Allahna bari keur jaya pareng jeung (idin) Allahna, kitu deui sabalikna. Urang keur dina kabodoan nanya ka batur pada pada jelema sugan nu ditanya pareng jeung Allahna urang kabere caang, dinanteu parengna bodo keneh bodo keneh da kabobodo. Urang menta tulung ka batur nu sugan pareng jeung Allahna bisa mantuan.

Matak jadina do’a atawa pamenta teh, sok kalan kalan bijil ti kajelemaan maneh, sok oge bijil ti pada batur nu jadi antarana da nu maha kawasa aya dimana mana ngauban ka saniskara nyatana keur jelema ngaliwatan mahluk deui. kumaha pareng kana maksud sapanejana wae matak kongas ari lawang rijki t nu maha asih hese katingali lawangna/ teu bisa kanyahoan bakal timana lawangna ku nu keur dikajelemaan. Misalna, Kawas hayang cageur; bisa make keris make batu make tasbeh make cai make obat apotek make alternatif, rek ku dokter ku dukun ku kiai kululuhur ku nu gaib gaib asal pareng jeung (idin) Allahna cageur keneh cageur keneh. Sabalikna lamun henteu paeh keneh paeh keneh.

Matak ulah teu nyaah ka batur, sabab dijadikeun ku Allah nu sarua jeung di maneh /ngajadikeun maneh. Kaalausan naon wae nu katampa ku manehna ti maneh, sanajan teu kanyahoan ku kajelemaan itu, bakal kasaksi wae ku Allah, da etakeneh eta keneh, itu keneh itu keneh, hiji di mancawarna ‘ala kulli syaein muhith’.

Matak kudu alus ka pada batur da sabab aya Allahna, kudu nyaah pada batur da aya Allahna ngan tong ngarepkeun ka baturna hayang wae bebenangan ti baturna tapi kudu ka Allahna sabab eta aya dimaneh aya diitu tempat ngatur mikeunkeun.

Matak, ulah ngahina ka sasama mahluk, ulah asa aing uyah kidul asa aing pang islamna pang diakuna pangdekeutna –komo nu asa mah jauh ka enya/tara ninggang di enya- da kabeh ge boga Allahna sorangan sorangan, samahina samahina ngan undak luhur kumaha usaha amal pagawean jelemana ‘lahaa ma kasabat wa alaiha maktasabat’.

Matak tong eureun di kajelemaan sabab eta ciri lawang Allahna asal enya sidiq sahadat. Allah mah kumaha panyangka jelema, nyatana kumaha manehna, nganteur sakahayang, moal dirobah mun teu ngarobah sorangan jeung Allahna.

Matak aya babasan aya Allah sabab aya jelemana euweuh Allah sabab geus euweuh kajelemanana keur eta jelema. Matak sok bijil babasan lamun alus kaallahna cirina alus kapada baturna sabab kabejakeun ka Allahna ti batur batur.

Matak tungtungna, Kongas aya babasan sareatna ti mahluk hakekatna ti Allah. Nu engke mun yakin jadi tibalik belah sareatna ti Allah hakekatna ti jelema (tingali: Ismudat sampurnanng tekad).

SINGGETNA,...

Sang Mursalin tedak Quraysh teh ngajarkeun nangtung sorangan ku cara mereketkeun maneh sumerah tumarima nurut tumut gumantunng ka nu dalit qarib marengan mantuan ngayunkeun ka sorangan nu puguh enyana. Teu ngaitkeun nyantelkeun maneh kana/jeung salian ti eta, kongas kasebut babasan sunda GUMANTUNG TANPA CANTELAN. Nyatana hirup bari nangtung sorangan ku bitis sorangan urat sorangan getih sorangan sabab boga sorangan nu ngauban bari bareng jeung batur batur nu oge kaauban saubna saubna tapi (sing bisa) silih auban (sing) salamet tur nyalamet keun (sing) ginulur karahayuan ginanjar kawilujengan.

IV. Ngahontal Islam nu tanpa wangenan

Na bet islam nu tanpa wangenan?..Ngahontal islam ku rukun nu 6 naha enya bisa?...naon cirina/tolak ukurna?; naha karek islam mun geus sahadat? Na dina sahadat aya sahadat rasul? Naha bet terus kudu nyaksi yen Muhammad rasulullah nepi ka paling saeutikna 9 kali sapoe ?...na ongkoh jalmi mulya bet kawas nukarooh hayang tuluy diaku?

( bagian salajengna urang kintunkeun upami pareng )

KIAMAT sapapanjangna!: Geus bisa encan??.….waaah maenya? (II)

2010-11-26T16:27:00.000-08:00

HARTI KECAP/ISTILAH jeung CECEKELAN

Supaya puguh nu jadi turus dina nuturkeunana, urang tetepkeun heula leuwih pertela maksud sababaraha kecap nu dipake jeung cecekelanana /referens-na:

III

HARTI KECAP/ISTILAH

Yaumil qiyamah (kiamat) jeung kiamat sapapanjangna

• Yaum hartina: poean, ‘rentang waktu’, wayah, periode, era, nu teu disebut pasti ukurana. Kukituna, bisa lila pisan triliunan taun, sajam dua jam atawa bisa saukur increment/delta ‘sesaat’ jrrd.

• Qiyamah tina qiyam nangtung ku suku sorangan nepi ka ajeg.

Yaumil qiyamah (kiamat) dimaksudkeun kana waktu dimana harirup narangtung (qiyam) deui sanggeus lila paeh ‘ngagoler’ di/ka kubur, kakurung kahijaban barjakh lalangse alam antara. Sakabeh mahluk alam jagad dunya rusak sirna nu aya tinggal nu murbana/khalikna.

Eta yaum/periode/ teh dicirian ku kaayaan 12 ciri dina surat at takwir kayaning panon poe ditilepan, bintang murudul, laut bitu, gunung rungkad, shuhuf maruka jrrd.

Tina eusi ayat 1-13 dina surat at-takwir ieu, tangtu moal/teu jadi aneh mun qiyamah/kiamat teh sok disebut/boga ngaran lain nu sawarna nyaeta: as sa’at (poean –waktu), hisab (balitungan), akhir (ahirna mahluk), din (nurut), fasli (putusan), Fathi (kaadilan), thalaq (pipisahan jeung mahluk lain), jam’i (ngumpul), khulud (langgeng angger), huruj (kaluar ti kubur/kurungan/hijab/antara/barjakh/lalangse), waqiah (kajadian rongkah), thammah, qariah, ghasiah, taghabun (ditembrakeun) jrrd.

• Kiamat sapapanjangna tara poho tara leupas ti kiamat.

IV

Dumasar kana harti nu ditepikeun/dipake diluhur, heubeul pisan, komo ngeunaan kiamat sapapanjangna, kana carita/dongeng agama ngeunaan poe ahir/kiamat ge sok:

• Loba,…. nu nganggap teu pati guna, padu percaya jeung ngahaminan bae tamba karunya ka nu “u-ustad-an /ki-kiai-an” nu keur ngabudah nyaritakeun kiamat jeung saukur nitipkeun maneh ti batur batur ameh dianggap bageur da ‘iman’ ka ‘carita’ agama,..

Kitu teh sabab....

nurutkeun itungan jelema, ieu Jagad teh mahluk/ciptaan nu geus umur bilyunan taun, jelema karek aya 100.000 taunan, tapi planet bumi masih bisa dicicingan ku jelema keur sababaraha bilyun tahun ka hareup. Hirupna jagad? komo deui masih sabaraha pangkat trilion taun ka hareup. Ari umur salaku jelema basariyyah ayeuna ngan sabaraha taun? Rata rata teu leuwih ti 100 taunan.

Hanas eta,….

Geus loba kajadian ti babaheula gunung bitu, lini oyag, dataran ngeser, banjir rohaka, laut ribut rongkah, pulo pulo di dieu karem diditu timbul hawa manasan,,..tapi eta mah nunjukeun hirup teh usik teu angger sasat kanyataan ayatullah yen mahluk moal aya nu tetep nu langgeng di hiji kaayaan pasti bakal diputer puntirkeun Sang Kala Cakra. Kawas Mo lila deui ge nusa jawa jeung sabagian tatar sunda katut eusina bakal ngalaman robahan gede.

Tapi… eta mah ukur obah obah usik ka usik usik cirining moal aya nu langgeng angger di dunya mah jeung ayak ayak beas ‘survival for the fittest’ nyatana ngan jelema nu bener tur hade amalna nu bakal ‘salamet’ bisa ngigelanana. Jelema loba nu paeh tapi loba nu lahir deui,..kitu jeung kitu….. geus rusak teh hiji kahirupan, nu lain nu anyar aya deui harirup deui,..rusak ajur tapi tuluy aya/jadi kahirupan nu lain deui,…. Kitu jeung kitu kitu jeung kitu robah robah pundah pindah….jadi, lain nu dimaksud ku caritaan ahirna jagad...nu kabeh mahluk/jagad rusak nu aya tinggal Allahna.

Jadi, tibatan mikiran enya enya kiamat rusakna ieu alam/jagad nu moal kaalaman salila hirup didunya, Geus we pigawe titahan agama bekel sorangan engke mun paeh jeung mending mikiran kumaha milaku kahadean migawe kautamaan kayaning ngarawat miara jagad jeung ngertakeunana supaya paling henteuna ieu buana panca tengah teh genah dicicingan salila hirup sukur sukur bisa ngawariskeun nu pikangeunaheun ka turunan.

Nya nanaonan atuh ieu agama haq teh resep/sering/loba nyaritakeun nepi ka detail ngeunaan Kiamat malah dijadikeun rukun iman sagala??? Euweuh deui caritaeun??? (nu tangtu kuduna aya maksudna ).

• Loba,….. nu saukur nganggap Kiamat ieu teh ‘bisa bisana jalma pinter’ dina nyingsieunan jeung meruhkeun hate jalma supaya boga kasieun ku siksa kasusah jeung ahirna daek nurut kana titahan agama. Migawe ngungumpul kahadean keur di ahir.

Da enya atuh tong boro ku kiamat dunya gede cacak ku lini 6 skala richter nu jauhna ratusan kilo ti urang cicing ge geus sakitu geunjleungna jeung jelema teu bisa naon naon ukur kabur pangacian lalumpatan kaditu kadieu teu puguh laku komo deui upama ngalamunkeun ngalaman dunya rusak ajur sapisan…

Tapi,…enya ari kudu boga kasieun ku picilakaeun mah..da eta teh cirining jalma perceka..ngan ari ageman nu diajarkeun ku cara nyingsieunan naon gunana naon hasilna naon ngarana?...loba hasil research nu nunjukeun jiwa jelema nu digedekun ku di singsieunan…..loba ngabohongkeun, loba kasieun teu puguh, ati mungkir beungeut nyanghareup, jrrd jrrd ka teu hadean.

• Loba,….nu hare hare komo lamun nu “u-ustad-an /ki-kiai-an” (kabeneran teu diparengkeun panggih jeung Ajar/Ustad/Kiai enya) dina nyieun alesan ngeunaan perluna ‘carita’ kiamat, kabeukina saukur ngalamunkeun kana sugan jeung bisi, ku nyebut yen “Allah mah maha kawasa mun ngersakeun bisa wae isuk atawa ayeuna keneh kiamat jagad”.

Argument kitu teh saliwat mah siga heueuh da nyalindung ka sifat nu kawasa. Tapi lamun ukur nepi ka dinya sabenerna naon cekeleuna da sakelas/sabobot jeung andelan/caritaan sabalikna, nyaeta mun ngersakeun bisa wae nepi ka paeh –jeung sakabeh homo sapiens di ieu planet geus paeh ge- moal kajadian keneh kiamat jagad”. Jadi ari ‘gambling’ babalagonjangan ku sugan jeung bisi mah teu pantes jadi cecekelan/andelan /argument nu enya dina ageman.

Malah nu geus jelas kabukti mah da gampang kaciri,…. Geus aya sabaraha generasi ‘ustad/kiai’ di urang ti babaheula ti rebuan taun katukang nu sok resep nyaritakeun poe ahir nepi ka maotna ninggalkeun alam dunya nu nyaksian/ngalaman kiamat ????

Nya ahirna sok loba oge nu lalumpatan ninggalkeun ‘da’wah/sareat agama’ tuluy ngadeukeutan/ milampah rupa rupa ulikan kapribadian, kabatinan, meditasi, kapercayaan, tarekat jrrd nu kadieunakeun dina dongengna loba nu siga leuwih bener tur mere ‘nutrisi’ ageman nu leuwih ‘siga’ empiris realistis/kahontal…padahal lamun teu make ugeran tina Qur’an ngeunaan eta (12 ciri kiamat dina at- takwir) BISA WAE lir ibarat asup ka labirin nu teu puguh lawang bijil malah beuki kasasar kadalon dalon teu apal jatining enya. (langkung detail tiasa ditingal di bagian metoda/ulikan/cara di bag salajengna).

V

TAPI ETA KABEH PIRAKU TEUING,…..

Sayidina Muhammad saw teh ngalungsurkeun ajaran nu haq nyata [for the sake of inquiry di bag ieu keneh mah ngaosna ditambih nu dilebet kurung] (nu kudu mangrupa) sareat nu ninggang hakekat -ari hakekat hartina kanyataan lain lamunan nu euweuh bukti-

JEUNG....

Qur’an teh lain jieunan tukang ngarang tukang ngareka basa diatur atur ngan supaya pantes kumaha rasa/pikir jelema, ..ieu mah pangkat wahyu nu diwahyukeun ….nu meletus bijil ti biwir mudal tina rasa nu clik putih clak herang nu lain dikira kira dipayus payus luhur handapan da sasat [di bag ieu keneh mah ngaosna ditambih nu dilebet kurung heula ] (lamun enya mah kudu mangrupa) sang garantang setra nu bendra wakcana.

CECEKELAN

Dina ngama’naan jeung mager ulikan ngeunaan ‘bisa’ kiamat, cecekelan dihandap ieu kudu jadi gugon tuhon cekel delegna meh teu melengkung bekas nyalahan –utamana dina metakeun bag XXI “metoda cara teknik”, diantarana:

KAHIJI,....

Ngan Allah nu murba wisesa anu nyaho pastina ‘ilaa rabbika muntahaahaa’ (An-nazi’at, 79-44), jelema (di- kajelema-an) mah moal nyaho, bisana ukur ngira ngira/ngalamunkeun –ari ngira ngira/sangka tara ninggang di enya.

Sedengkeun numutkeun Allah mah, waktuna kiamat keur manusa teu tebih/deuheus/deukeut ‘iqtaraba linnaasi hisaabahum’ beuki deukeut/deuheus/qarib kiamat (yaumul hisab) keur manusa tapi maranehna balangah jeung nukang nonggong (para Nabi, 21:1). Matak umur jagad ieu relative kumaha frame of reference nu jadi acuan nu nyaksina. Matak ulah jadi jelema nu balangah tur nukang nonggong ameh deuheus/karib ka kiamat.

Allah miwarang: “Bejakeun ka batur pada jelema nu hayang nyaho ‘wa ya quuluuna mataa huwa, Qul ‘asaa ayyakuuma qariiban’...muga muga we keur urang kiamat teh deukeut deuheus (qariib) (Al- Isra, 17: 51). Jadi kudu daek menta ngusahakeun meh bisa ngahontalna ku idin Allah.

KADUA,....

Ari Rasul Muhammad mah (Sang Uswatun Hasanah nu jadi contoeun turutaneun) tos weruh/nyaho yen antarana teh deudeus/qarib/deukeut/mo jauh -da dipasihan terang ku Allahna- saurna dina Hadis “deukeutna karasulan jeung kiamat lir ibarat deukeutna curuk jeung jajangkung”. (HR Sahal bin Saad ra)

KATILU,...

Muslim nyaeta lain jelema biasa / lain jalma jore jore tapi manusa nu geus bisa/mampuh nyaksi (jadi saksi) Allah jeung Rasul nu pangkat Muhammad (syahadat) rukun islam ka hiji. Matak ieu kiamat moal payu kanu/kabeuli kunu karek tuturut kana rarasaan aakuan asa geus sahadat atawa ngan saukur seubeuh ku mindeng macana komo nu teu hawar hawar acan mah lapur.

KAOPAT,...

Dina waktu poean saat kiamat eta manusa digentran ku Allah bakal ngagugu, nurut, tumut sarta muji nganuhunkeun, keur maranehna matuh di dunyana ukur sakeudeung (Al Isra, 17: 52). Engke ti dieu (sapertos bakal katingal di bagian salajengna) bijil caritaan ulikan /jampe pamake kiamat sapapanjangna. Da tara matuh lila di dunya, batur betah kangeungeunaheun tuluy sasar sasab kakurung kakubur dunya nunggu nunggu rusak jagad, manehna ukur ngumbara sakeudeung da tara matuh – teu resep hayang bubuara salilana. Bali-na ukur geusan ngajadi banjar karang-na ukur keur pamidangan. Pulang anting bari teu kaciri datang-inditna salian ti ku muslimin nu tos kasinugrahan iman da langgeng bari mapay.

KALIMA,....

Kiamat aya dua sughra jeung kubra; Sughra = kajadian ka jelema; kubra= kajadian ka jagad. Tapi dina At-takwir mah teu dicaritakeun bedana. Jadi, dina ieu tulisan 12 ciri kiamat (dina 13 ayat) surat At-takwir (kudu/sing) sarua kajadian/tumiba di duanana/teu beda boh sughra boh qubra. Jadi cekel delegna, lamun salah sahiji prasayarat/kondisi/kaayaan euweuh, wawarehan henteu/acan jadi kabeh, nya encan/lain/ teu pareng kajadian/manjing kiamat.

Ayeuna make harti kecap jeung cecekelan diluhur, urang wincik deui leuwih gemet pakeun ngahontal/ngabuktikeun enya henteuna:

KAJATIAN JATI

2010-11-26T16:20:00.000-08:00

Nepak dada geus meunang elmu jati
kokoar ka batur nyebut junti!

..Iiih di dunya mah

Junti bisa ngaganti
Albasiyah loba guna
Suren wedel
Rokrak ge bisa seuneuan.

Susah keneh jati.....

Beurat pindah
Mahal harga
Lain keur saban perlu
Disimpen dipakena dihade hade tara murah kaciri.

Mun enya ge rumasa jati.....
Rikip mihapekeun kajatian,
Akur jeung para kai
Bareng bakti ngadegan ngeuyeuban hirup sajati,

Najan ukur sajatina sajatina.

GURU

2010-11-26T16:15:00.000-08:00

Kami mah ...
teu hayang disebut guru
teu hayang loba murid gede paguron.

Hayang soteh...
sing loba nu katuduhkeun loba nu katungtun.
Nu poekeun bisa kacaangan,
Nu bodo bisa ka elmuan.
Nu butuh katulung,
Nu susah katalang barisa nangtung sorangan

Bari teu kudu nyebut menang ti kami, kop we.

Ngan mo kendat ngadu’a muga sakabehna
dijauhkeun pibalayeun
digampilkeun parijkian
pinarengan sapaneja salamet
mulya lahir batin dunya aherat.

= = =
Sembah baktos ka para guru anu mulya nu janten lawang nugraha sadaya seuweu siwi
Pangemut ngemut hari Guru 25 november 2010

JADI PANANYAAN DEWEK: Ulikan sunda dina ngeunteung kana surat At-Takatsur (I)

2010-11-26T16:07:00.000-08:00

Kalam kasundaan No.65

JADI PANANYAAN DEWEK:
Ulikan sunda dina ngeunteung kana surat At-Takatsur

I

Loba, ...lamun lain kasebut kalolobaanana, nu ngahartikeun maksud surat At-Takatsur kana kajadian pikateungeunaheun (naraka) nu bakal kapangih ku jalma2 anu katungkulkeun ku dunya (paloba-loba ku dunya, abundance, rivalry for filling up/competition in wordly) lamun engke geus ngababatang -paeh/maot jamak nu tuluy dikuburkeun ku batur. Sebut we diantarana: Tafsir Al qur’an Departemen Agama RI, Tafsir al qur’an on line (nu jadi aplikasi dina facebook); Tafsir Al Qur’an basa sunda Al Munir (H.M Djawad Dahlan), Tafsir Al qur’an basa sunda Al-Amin (Yus Rusamsi dkk) kitu deui tafsiran-tafsiran dina basa inggris nu gampang bisa ka search di internet kayaning http://quran.com/ (shahih international & Muhsin khan), http://www.themuslimweb.com/quran (Yusuf Ali, Pitkhal, &Sakir translation) jeung loba loba deui sabab loba kaayeunakeun mah nu ngan saukur silih turun bari saukur ngarobah sakecap sakecap ameh teu kaasup niron/plagiat.

Antukna, maksud ieu papagah luhung teh seseringna jadi saukur kaasup caritaan-caritaan nu nyingsieunan kana kasusah nu bakal kaalaman nu engke pisan, lila/tangeh keneh, nyatana lamun geus maot geus teu cicing di/teu bisabalik deui ka dunya (geus kiamat/ aya di aherat). Payuna ukur kanu sieuneun najan lain/teu kaasup sieunan. Nu henteu mah ukur gancang nyebut amiin meh nu ceramah teu tuluy lila ngabudah.

BEDA deui jeung nu kapanggih di lembur tangtung sunda mah,…

Ieu surat At- Takatsur teh:

(1) jadi cecekelan pakeun hirup hurip supaya salamet teu jadi jalma nu katungkulkeun dunya; tuluy (2) jadi ulikan pakeun mampuh jadi pananyaan seuweu siwi –jalma nu ditanya batur nu kapoekan ngeunaan ni’mat (hayang nambah; kasenangan, rejeki, pangkat, elmu jrrd) jeung jadi katapis nganyahokeun / weruh kana kasusah/kapoek/siksa/kateungeunah/kasakit naraka dunya (jeung aherat) nu kaalaman ku batur (nu keur katungkulkeun) bari manehna salamet teu ngalaman (da saukur aen);

Malah sab diwariskeun bari dihadean ku para guriang para indang para ajengan para ajar nu tos satmata turun tumurun nya jadi (3) disiplin ulikan established nu enya/nu yakin ka elmu sab nepi ka pangkatna (ilmu) yakin nepi ka ayeuna, kalawan nyoko /make –utamana- konsep/prinsip/referensi/udagan/pakem tina ieu cariosan Allah baheula (Qur’an).

Di ieu lembur tangtung mah jalmana sareubeuh muasaan mareuli nafakuranana. Sieuneun kana paribasa nu ‘lolong’ didunya bakal ‘lolong’ diaheratna. Jeung make ciciren yen cirining bakal di aherat mulya teh kudu mulya didunyana/kapanggih didunya heula kamulyaanana pon kitu deui sabalikna susah rudet kabeuleumna lamun didunya geus karasa (teu mulya) komo engkena.

II

Waaah ma enya??.... naha bisa nepikeun ka aya caritaan ulikan kampung kawas kitu?

Salah sahijina nyoko kana kecap zurtum dina ayat ka hiji. Kecap zurtum hartina jarah ari jarah ngadatangan/ngadeuheusan ukur sakeudeung (relative sababaraha waktu) tapi teu salilana/’sementara’ teu tuluy kumereb/netep. (harti kecap zurtum, tingali: Tafsir AlQur’an Al-Karim, M Quraysh shihab). Zurtumul maqaabir-Jarah ka alam kubur. Hartina lain maot paeh jamak ninggalkeun dunya satutuluyna, -saperti nu loba dihartikeun dina tafsir2 nu disebut diluhur tapi asup/enter/visit/come/masuk (kecap2 nu dipake ku tafsir2 nu kasebut di bag awal tulisan) ka kuburan/alam kuburna the ngan dina itungan ‘yaum’ saukur nganjang tuluy balik deui hirup deui.

----

1. Alhaakumuttakaatsur 2. Hattaa jurtumul maqaabir

(SINOM)

Pa loba loba ku dunya
matak katungkulkeun diri
kaduyung kapahung sasar
nu tuluy ajur kairid
Saacan leah diri
jarah ngadeuheusan kubur
maqam nafsu nu sorangan
kurungan tong sina bijil
ulah mangprung milepas sakama kama

----

Ari kubur didieu disebutna maqobir plural..jadi kuburan kuburan… tempat2 dipendemna nu paeh nu rupa rupa nu tingkat tingkat alamna. Matak nu geus bisa zurtumul maqaabir…sok bisa nyaritakeun papanggihanana dina geus balik/datang deui ka lembur/ ka nu harirup da geus teu di alam kubur/teu dikuburan deui atawa geus teu kakubur deui, teu kakubur tuluy teu paeh terus.

Kukituna, kajeun diulah ulah oge ku nu teu beukieun, loba jelema nu resep jarah ka kuburan2 keur nyareatanana ameh eling ka maot cenah ge, timimiti indung bapana nepikeun ka utamana karamah karamah para shalihin suhada sidiqqin para wali para nabi para hyang karuhun di kabuyutan kabuyutan.

Ari datang mawa kiriman/hadiah make rajah pangbuka (ayeuna garenahna ku alfatihah =pangbuka nu eusina hayang kawas aranjeuna nu ‘an’amta alaihim’)…mun bener hadiahanana sok pareng naek /asup/unggah/deuheus kana maqamna nu didatangan – mun henteu nya hare hare. (lain asal karuhun-ari luluhurna ‘teu mulya’ mah sok ditambahan ku doa kasampurnaan/menta dihampurakeun eta arwah ku maha suci jrrd jrrd cirining turunan anu aya gawena-shaleh henteuna mah wallahu alam).

Tapi eta mah kuburan batur... Piraku kudu tuluy ngajarahan kuburan batur? nu penting pisan mah saperti nu disebut dina At-takatsur…kumaha jarah ka kubur manehna sorangan meh reureuh tina katungkulkeun panyakit ku paloba loba dudunya. Dimana ari kuburan sorangan? Kumaha asup ka kubur sorangan bari teu tuluy maot/teu paeh tuluy? Jrrd ulikan nu geus established di sunda tina ulikan agama (langkung detail tingali eddy nugraha: 1) paeh samemeh paeh bag XII’, 2) jarah nyusud bag VII, 3) awal ahir teu awalan teu ahiran, 4) martabat tujuh: turun unggah atawa heula tukang?)

Matak, jadi ayana carita ajaran, jadi bijilna ulikan di sunda ngeunaan hususna "jadi pananyaan" teh ti jalma jalma nu geus bararisa jarah ka sorangan, anu antukna jadi loba nu naranya/pada ditaranya ngeunaan ni’mat nu ku maranehna (nu keur poekeun / katungkulkeun) dipikabutuh/dipikaresep/diteangan samemehna (ayat ka VIII).

III
Kumaha bet bisa dijadikeun ulikan ‘jadi pananyaan’?....naon maksudna? kumaha entep seureuhna? naon bedana jadi pananyaan dewek jeung jadi pananyaan batur?

KABEUKI

2010-11-20T19:14:00.000-08:00

Tong beuki popoyok ka batur nu teu sakabeuki.
Eta teh neluh maneh...
Sab engke atra kubatur nu jadi kabeuki maneh
Nu itu teu beukieun.
Da beuki diteangan salah gorengna beuki mutuh.

Keun bae teu beukieun mah
Sina sakabeukina.

Mun dek beuki ge popoyok mah maneh bae
Sing beuki enya-enyana, ririkip palias poyokeun batur.

Geura...
Moal kurang pangabeuki kojayaneun
Moal kurang kabeuki bagikeuneun
Keur hurip sajagat maneh.

NGUMAHA

2010-11-20T19:09:00.000-08:00

Kitu salah kieu salah,
Tong boro migawe salah nu bener ge salah we.
Ihtiar teu guna kahayang teu mangrupa.
Atuh kedah kumaha?

Nyaeta euy,....
kudu ku Maha lain ku maneh.
Geus meujeuhna ayeuna mah...
seselehan sadrah tumarima sagala ku Maha brehna.
Geus cukup brehna nu saukur meunang maneh mah pan geus kitu nyatana.

Alus waleh, mun teu kitu rek pisakumahaeun?
Meureun beuki salah ngumaha lain kanu pakeun pakumaha.
Pun.

SYUKURAN

2010-10-03T22:23:00.000-07:00

Syukuran
lumrahna nganuhunkeun
yen geus meunang kahadean.

Narimakeun
sagala puji/kaalusan pasihanNA.

Undak ti eta,.....
Kudu daek jeung bisa syukuran keur susah.

Nyatana...
Tong ngukut kasumpeg
Ulah kufur (nolak) ni’mat lain
nu loba-loba salian ti nu keur karasa.

Ke kabuka ....
yen ti Allah kabeh ge puji nyatana kahadean kaalusan.
Sirnana kasumpeg, Allah nu ngaalus /mujikeunana.

Nya tumerap babasan luluhur dikamutlakan
Nu muji Allah nu dipuji Allah,

Kasaksi sab sia geus logor tara seuseut seuat

ISTIGFAR

2010-10-03T22:18:00.000-07:00

Pagawean jamak
Menta ampun sab
geus nyieun salah kaluluputan
dosa gede dosa leutik
nu dihaja jeung teu kahaja,
boh nu karasa boh nu teu karasa.

Eta teh geus umumna kitu....
Nanjak neang landeuh bari pamrih hayang caang.

TAPI, ...

Tuturkeuneun nu nyusud ka Muhammadan mah,
khatamna istigfar dina keur senang
hasil maksud aya dina kamulyaan.

Nya kasebut landeuh neang nanjak
bari geus aya diluhur....

Emh! dadasar nu beda alam.

Sasaka Majalengka

2010-09-29T02:06:00.000-07:00

Baheula Talaga Manggung
sirna di situ sanghyang,

ayeuna mah geura maranggung

di talaga hirup jadi corong parahyang.

Sab uga majalengka….

nu pait peuheur geus arang langka

Nya….Ku robahna jaman seuweu siwi sing arang

ulah ngalaman kapanggih pait peuheur

kahirupan bihari.

Bray!...

Para pupucuk umum
nu mampuh nyindangkeun kaasih.

Sing langgeng jaya nyakra ning – rat tangtung

da boga bekel geus unggah ka Raja Galuh

nu moncorong beda ti nulian.

Pun.

At- Takatsur dina Sinom

2010-09-26T07:34:00.000-07:00

BAG I
(Kinanti)

Nyalindung ka maha agung, maha mulya maha suci, Allah nu maha uninga, tina poek sasar diri, alatan gogoda setan, nu nyiruruk nyiriwuri.

Kalawan asma Hyang Agung, marengan lampah sayakti, nu janten marga lantaran, sadaya usik ngajadi, nyaah asih taya kendat, nganteur mahluk nu kumelip.

BAG II

At-Takatsur

8 Ayat

(Sinom)

1. Alhaakumuttakaatsur 2. Hattaajur tumul maqaabir

Pa loba loba ku dunya,

matak katungkulkeun diri,

kaduyung kapahung sasar,

nu tuluy ajur kairid,

Saacan leah diri,

jarah ngadeuheusan kubur,

makam nafsu nu sorangan,

kurungan tong sina bijil,

ulah mangprung milepas sakama kama.

3. Kallaa saufata’lamuun 4. Tsumma kallaa saufata’lamuun 5. Kallaa lauta’lamuuna ‘ilmal yaqiin 6. Latarawunnal jahiim

Kitu teh pasti enyana,

sab jaga bakal kapanggih

Poma masing sadar awas,

engkena bakal kabukti.

Jeung na baring supagi,

benerna enya katimu,

ku ilmu yakin pisan,

Keur nu katungkulkeun tadi,

naraka jahim bakal jadi alamna.

7.Tsumma latarawunnahaa’ainalyaqiin 8. Tsumma latus’alunna yaumaidzin ‘aninna’iim.

Tuluy sakabeh kasusah,

kapeurih siksaan jahim,

nu ngaduruk jalma sasar,

kasawang aenal yakin.

Nya pastina kasungsi,

bari jeung moal kapalsu,

yen bakal ditaranya,

dina poean nu yakin,

ngeunaan kani’matan anu geus aya.

LEBARAN bari BOBORAN

2010-09-20T21:28:00.000-07:00

Alhamdulillah.

Sanggeus eureun (shiyam) sa bulan

Nya seja,…

Ngamimitian ngalelebar maneh (lebaran)deui

Boboran eleh bobor bocor nafsuan deui

Nulisan deui ku kanafsuan

da euweuh deui salian ti eta nu jadi ciri nafs

Turun ngencar deui ngadagangkeun nafsu

Bari seja ngaduhung-duhungkeunna

Meungpeung badan masih daek katempuhan
narimakeun dikanafsuan

Najan kitu,

Muga - muga ieu Nafs digampangkeun/teu poho
tapis dikafitrahana

Bismillahirrahmannirrahim

Agama,.....

2010-08-17T14:14:00.000-07:00

Agama alus agungna
ku ngabibita ku nyingsieunan.

Ngabibita ku nu matak enya
Nyingsieunan ku nu matak enya.

Naha?

Sab moal aya nu daek lakon agama
Ari lain, hayang kaalusan...
Sieun cilaka.

Najan cenah dipigawe hayang rido Allah ge
moal daek dipenta ari lain pialuseun keur manehna.

Ikhlasna?

Engke mun geus migawe
sabab hayang sabab beuki sorangan.

Karasa...kaalusan kagunganNA.. ..

ENYA teu kaburu nyangka
JADI teu kaburu menta.

KIAMAT sapapanjangna!: Geus bisa encan??.….waaah maenya? (I)

2010-07-19T01:18:00.001-07:00

Catetan ulikan tina Surat At- Takwir di sunda.

Panganteur

I

Di lembur tangtung kampung karang adeg wewengkon samar taya nu aya di mumunggang sakawayana-na sunda mah geus jadi kabiasaan ti babaheula nepi ka ayeuna mun aya seuweu siwi nu geus dewasa akal/pikirna geus daek lampah agama jeung geus katingali keyeng ngadu’a “ihdinas shiratal mustaqim” nu jadi bagian bubuka kitabna (da ayeuna mah sareatna ku agama islam) sok digentraan ku kolot kolot para sasakana:

“Prak geura baca heula surat At- Takwir sa ….balikan”, atawa “puasaan ieu surat sakitu poe…..engke datang ka Aing,…..Aing aya bikeuneun”.

Atawa,...

“Euy tepungan Anu di Anu tapi kudu bari deuheus nepunganana…. sebutkeun ‘mugi keresa masihan tuduh ngeunaan maksadna ieu serat At-Takwir …...

(nu didatangan dasar geus pangkat satmata ulama enya ahli waris Nabi nu geus weruh ka jati… geus surti kanu dimaksud).

Mun pareng ditanya ku jalma nu alamna nyantri naha bet miwarang kitu walerana teh cekap ku: ’eh apan aya hadisna dina agama maneh,…mun hayang nyaho kiamat ku sorangan kudu maca ieu surat’ (mangga kunu ngaos tingal…HR Ahmad, At Tirmidzy & Ath Thabarniy ti Ibnu Umar).

Tapi, lamun nu nanya katimbang bener bener keyeng kayaning nanya: Naon peryogina terang ngeunaan kiamat? Nya keresa ngawaler: ‘heueuh mun nyaho kiamat meureun hayang…da ngan karek mun geus kiamat ‘Alimat nafsun maa ahdarat’ (At-Takwir, 81:14) nyatana tiap jiwa bakal nganyahokeun kana sagala rupa nu geus dipigawena/diagemna/dijadi

keun payakinanana moal ham ham deui da kapanggih kasaksi ku sorangan bari enya’.

Ari ayeuna mah,… lin dongeng poe ahir teh ngan mercayakeun ngandel ka euceuk beja/euceuk cenah? Kumaha mun maneh salah ngandel kana eta beja cenah?...salah ngahartikeun kana eta dongeng euceuk?….kumaha nimbang narajuna salian ti ngandel ka pamanggih batur deui?...
...tah mun bari hirup keneh tuluy pareng bisa kiamat ku sorangan meureun genah……

II

Nganyahokeun kiamat???.....

Rada kaharti sabab ari kiamat teh pan rukun iman hal penting ‘crucial’ nu teu meunang henteu dina agama islam, nya yaomil kiamat ieu nu jadi pamustungan ‘judgment’sakabeh amal didunya. Warna warna versi dongeng kiamat ayeuna mah geus pabalatak tinggal maca naon susahna sanajan bener henteuna pamanggihna lolobana nyebutkeun wallahu alam hartina teu nyaho teuing pastina.

Tapi,…

bisa kiamat keur hirup??...malah kiamat tuluy ?? tangtu rada beda lamun teu kasebut beda pisan.

Ieu ‘kabiasaan’ kampung diluhur, utamana ngeunaan ulikan nganyahokeun jeung bisa kiamat malah kiamat satutuluyna, rada hese manggihan nu sarua di tempat-tempat lain komo bisa nibanan tur ngajelaskeun maksud na mah – sanajan mun dek neangan natanyakeun nalungtik mah tangtu/pasti aya wae,… da ari elmu panemu mah rasiah pasihan nu murbeng alam dibikeun jeung henteuna lain hak ‘monopoli’ jelema/tempat/paguron, komo ieu geus jelas goler hadis ungkara ayat qur’anna.

Salah sahiji buktina,...

Ditempat/dijalma lain di sunda, AYA. Malah ieu mah geus katulis/dituliskeun nyaeta tina pamendak/seratan Haji Hasan Mustapa (HHM) Bujangga sunda pinunjul (malah aya nu nyebutkeun Bujangga sunda pangbadagna) puluhan taun ka pengker nu ngahaja dibarukukeun ku nu raresep kana pamendakna tur geus jadi/bisa kanyahokeun/kabaca ku urang sunda sabab geus aya diantarana di pabukon umum (misalna di Perpustakaan Prof. Dr. Doddy - Buah Batu Bandung).

Kahiji, dina “patakonan jeung Jawabna”:

“Mana nu bener: ceuk pribadi atawa ceuk batur?

Henteu beunang disebut bener, lamun jalma rasana bener ceuk pribadi, sanajan salah ceuk batur. Henteu beunang disebut bener, jalma rasana anu bener ceuk batur, sanajan salah ceuk pribadi.
Anu kahiji, eta jalma beurat teuing ka aherat, nyaah teuing ka pribadi, kajeun dipikageuleuh batur.
Anu kadua, beurat teuing ka dunya, henteu nyaah ka awak pribadi, lamo ngeunah batur.
Tah anu matak guyur bae Saumur-umur jeung pada batur nya ieu, marebutkeun perkara ieu, loba nu cilaka dunya aheratna, sakur anu goreng timbanganana.
Nu matak Saumur umur taya putusna marebutkeun bener, euweuh anu mertelakeun, tepi ka yaomal qiyamah. Saha nu geus yaomal qiyamah, tangtu bisaeun nyarita.”

Tina nu dicutat diluhur,...

Tangtu bisa katingal, HHM gaduh pamendak nu sawarna ngeunaan perluna bisa kiamat sabab ngan nu GEUS KIAMAT nu moal tuluy marebutkeun bener da deus nyaho di bener nu enya jeung engkena bisaeun nyarita mertelakeun da ngalaman kiamat/geus nganjang ka poe ahir na mahluk. Sanaos dina ieu bag HHM teu nyebatkeun kumaha cara jeung referensina tapi nu disebatna teh sawarna pisan jeung ‘kabiasaan masihan kanyaahna’ Para Sasaka sakawayana, Hadis ti Ibnu Umar jeung maksud ayat Qur’an ‘Alimaat nafsun maa ahdarat’ dina surat at-Takwir nu disebut diluhur.

Kadua,...

Dina bagian nu lainna (Martabat Tujuh, no 95)., HHM nyerat ngeunaan Kiamat – nu lain sakali dua kali tapi satutuluyna sapapanjangna. ”Runtag ceuk nu liwat alamna. Pindah alam poho kana alam anu urut. Anu matak Kiamat sapapanjangna…” jst,…jst.- Bagian ieu mah malah leuwih ngajelaskeun sabagian proses ngama’naan ngeunaan bisa kiamat sapapanjangna nu kahontal/mampuh salila masih keneh hirup…atawa hirup deui/tuluy/ keneh kawas jelema.

Euweuh bukti tinulis ngeunaan hubungan HHM sareng para sasaka sakawayana. Jadi lamun dicaritakeun didieu ge ukur jadi omong ‘debatable’ teu guna komo kawas engke katingal di bagian satuluyna (bag XXI) proses/teknik/metodana dina “maca” surat at-Takwir nohonan buktos Kasauaran Sang Rahmatan lil alamin dina hadis ge loba bedana nu nunjukeun hasanah ulikan nu warna warna di sunda jeung (adumanisna) sunda-islam di sunda. Najan kitu, hasilna sarua nunjukeun pangkat metoda ulikan karibadian nu empirik nu bisa ditaluturkeun ku nu pandeuri.

Tulisan ieu,… rek mukakeun sababaraha lalangse ngeunaan ulikan diluhur kayaning perelean jeung pertelaanana, metoda/teknik/tarekah empirikna ngeunaan kiamat jeung kiamat sapapanjangna nu kapanggih di sunda -nu boga saksi atawa nyoko kana Qur’an surat At- Takwir nu ciri-cirina aya ditepikeun nepikeun ka 13 ayat na-, sabisana.

Bulan Rewah

2010-07-12T22:20:00.000-07:00

Nincak bulan Rewah,

Meujeuhna ngarewahkeun

rea meureut maneh.

Meh engkena leah daek diangir

pas diahir aya dulag.

Nya eta atuh,....

tibatan jadi nu dicangcang di bulan puasa

mening puasa nyangcang maneh.

Sok alus,...

sab wayahnaan

tur

sugan munggah jadi pengkuh (taqwa).

Isra-Mi'raj.

2010-07-12T22:16:00.000-07:00

Kajadian aheng rebuan taun katukang.

Iinditan jauh ngan sapeuting

bari loba papanggihan.

Teu eureun eureun dipieling...

sabab ari mulih bet cacandakan.

Kintunan keur nu dilembur

meh sarua bisa ngasaan.

Supaya barisa mi’raj timana wae

ku cara nangtung ruku sujud diuk lungguh

shalat lima waktu.

Hayu euy,....

urang purak urang asaan ..

urang pake tuluy tuturkeun.

Asa lebar ku hese cape ari kanyaah

katarima ukur titahan mungkul mah.

Surat At- takwir ku Durma

2010-06-26T15:20:00.000-07:00

BAG I
(Kinanti)

Nyalindung ka maha agung, maha mulya maha suci, Allah nu maha uninga, tina poek sasar diri
alatan gogoda setan, nu nyiruruk nyiriwuri.

Kalawan asma Hyang Agung, marengan lampah sayakti, nu janten marga lantaran, sadaya usik ngajadi, nyaah asih taya kendat, nganteur mahluk nu kumelip.

BAG II

At- Takwir (digulung)
29 ayat
DURMA

------------
1. Itha ashshamsu kuwwirat
------------
Lamun sang surya caangna geus teu mubyar, beurangna poe leungit, hibarna geus musna, poek nutupan dunya, srangenge geus henteu bijil, geus ancur rusak, digulung teu ngajadi.
------------
2. Wa-itha annujoomu inkadarat
------------
Jeung mun bentang bentang nu caang baranang, nu sok tembong tipeuting, leungit cahayana,
dilebur sakabehna, henteu tingkariceup deui, ilang tur sirna, pada ragrag ti langit.

------------
3. Wa-itha aljibalu suyyirat
------------
Jeung mun gunung gunung nu ajeg tohaga, najan obah arusik, maku ieu jagad, geus rarosa aroyag,
bejad bareulah lastari, baritu rungkad, diancurkeun teu kari.
------------
4. Wa-itha alAAisharu AAuttilat
------------
Jeung mun onta nu reuneuh sapuluh bulan, lambang nyata kamukti, nambahna kaboga, harta dunya barana, jeung loba loba rejeki, geus teu hargaan, henteu dipalire deui.

------------
5. Wa-itha alwuhooshu hushirat
------------
Jeung mun sakabehna sato sato galak, nu tara akur rapih, gangas sili hakan, leupas sakama kama, geus pada pada maralik, bareng sarua, dikumpulkeun ngahiji.

------------
6. Wa-itha albiharu sujjirat,
------------
Jeung mun kabeh sagara gede di dunya, geus jadi ribut usik, lambak ngagulidag, seah galura motah, dimudalkeun ting jungkiring, baritu rosa, nyirnakeun sisi langit.

------------
7. Wa-itha annufoosu zuwwijat,
------------
Jeung mun diri geus tepung jeung pasangana, jirim jisim ngahiji, jiwa raga nunggal, awor pada saalam, digalokeun pada murti, di kamutlakan, kajatian sajati.

------------
8. Wa-itha almawoodatu su-ilat, 9. Bi-ayyi thanbin qutilat
------------
Jeung mun budak awewe nu diraruang, geus nyarita nyaraksi, waktu ditaranya, naon nu jadi sabab, keur hirup dialapati, dikaniaya, babar nemahing pati.

------------
10. Wa-itha assuhufunushirat
------------
Jeung mun lambaran lambaran tapak lacak, nu kacatet katulis, geus nararembongan, atra pada dibuka, kabaca mere pangwarti, mangrupa kitab, saksi amal pribadi.

------------
11. Wa-itha assamao kushitat
------------
Jeung mun langit uwung uwung awang awang, pangwates lapis lapis, nu mayungan dunya, nutupan ngalimpudan, geus ditilepan laleungit, kabeh maruka, pada eces kaciri .

------------
12. Wa-itha aljaheemu suAAAAirat
------------
Jeung mun naraka alamna kateungeunah, kasusah tur kanyeri, tina siksa dosa, nu lir seuneu ngalentab, geus harurung nganti nganti, janji subaya, keur ngahukuman diri.

------------
13. Wa-itha aljannatu ozlifat
------------
Jeung mun surga alam sagala kasenang, kanikmatan sajati, lautan ganjaran, sagara kasugemaan, geus didekeutkeun ka diri, kapangih AYA, teu jauh ti pribadi.

------------
14. AAalimat nafsun ma ahdarat
------------
Upama eta kabeh geus kajadian, tanda tanda ngabukti, tiap diri apal, kanu dipigawena, pasti nganyahokeun yakin, sagala enya, geus moal samar deui.

------------
15. Fala oqsimu bilkhunnas, 16. Aljawari alkunnas, 17. Wallayli itha AAasAAas, 18. Wassubhi ithatanaffas
------------
Nya kami sumpah demi bentang baranang, nu muter surup bijil, oge kami sumpah, ku peuting nu keur robah, ngeser ti janari leutik, Jeung ku balebat, nu keur bray brayan tarik.

------------
19. Innahu laqawlu rasoolin kareem, 20. Thee quwwatin AAinda theealAAarshi makeen
21. MutaAAin thamma ameen
------------
Sanyatana eta caritaan ENYA, ti utusan Hyang Widhi, nu mulya prakosa, kaselir pangawasa, ku anu gaduh arasy, diturut pisan, tur dipercaya pasti.

------------
22. Wama sahibukum bimajnoon, 23. Walaqad raahu bilofuqialmubeen, 24. Wama huwa AAala alghaybi bidaneen, 25. Wama huwa biqawli shaytaninrajeem
------------
Jeung sobat anjeun teh lain jalma owah, inyana geus ningali, utusan nu mulya, dilangit nu tetela, teu pedit ngeunaan gaib, jeung lain ucap, setan ditundung gusti.

------------
26. Faayna tathhaboon, 27. In huwa illa thikrun lilAAalameen,
------------
Kusabab eta anjeun arek kumaha, nya rek kamana indit, euweuh deui jalan, salian ti narima,
ieu kabeh ngan pepeling, kasakabehna, pangeusi bumi langit.

------------
28. Liman shaa minkum an yastaqeem, 29. Wama tashaoona illa anyashaa Allahu rabbu alAAalameen
------------
Nyaeta ka anu harayang milampah, dijalan nu mustaqim, ngan moal barisa, ajeg dina agama, mun teu dikersakeun gusti, Allah nu murba, alam anu sayakti.

AL Baqarah dina asmarandana

2010-06-16T18:30:00.000-07:00

(ayat 1 s/d 5)
ku Eddy Nugraha

BAG I
===========
Audzubillahiminasyaithanirrajiim
===========

Nyalindung ka Maha Agung
Maha Mulya Maha Suci
Allah nu maha uninga
Tina poek sasar diri
Alatan gogoda setan
nu nyiruruk nyiriwuri

===========
Bismillahirrahmanirrahiim
===========

Kalawan Asma Hyang Agung
marengan lampah sayakti
nu janten marga lantaran
sadaya usik ngajadi
nyaah asih taya kendat
nganteur mahluk nu kumelip

BAG II

Asmarandana surat sapi bikang (ayat 1 s/d 5)

======
Alif lam mim
======

Alif laam miim paku aji
rasiahna rasulullah
lain ngan sakadar kunyem
rajah mujijat ti Allah
metu diawal surah
nu ngajelaskeun wahyu
Suhuf keur eunteung manusa

======
Daalikal kitabu laaroiba fiihi hudan lil muttaqin
======

Heh kabeh nu kumelip
saenyana ieu kitab
dibetuskeun ka sakabeh
eusina taya nu mangmang
tuduh keur anu takwa
nyatana nu pararengkuh
nu nurut tumut tur taat

======
Alladzina yu’minuuna bil ghaib
======

Nyaeta jalma nu wacis
yakin tur bari percaya
terus ngandel tara mindo
ka nu teu katangen mata
jeung sakabeh indriya
najan teu pangih ku batur
nu aya dikajalmaan

======
Wayuqimunas shalat
======

Jeung ngadegkeun fitrah diri
shalat jadi pamakena
netepan netepkeun maneh
berkah jeung rahmat Allahna
mancur tur murub mubyar
alif lam lam he na hirup
tasjid jadi kamudina

======
wa mimmaa rajaknahum yunfiqun
======

Oge ngadarmakeun rijki
boh kabeh boh sabagian
migawena ikhlas rido
seja nyieun kahadean
keur nalang kanu susah
keur nulung ka anu butuh
mere maweh ka sasama

======
walladzina yuminuuna bimaa unjila ilaika wamaa unjila minkoblik
======

Jeung ngandel kanu geus nitisl
ka ayat dina hatena
nu nyaangan diri kabeh
ku tuduh qur’an nu enya
jeung weruh kana layang
cepengan para luluhur
nu mulya kaselir kitab

======
Wabil akhirati humyuqinun
======

Jeung ka wekasanna yakin
lain ngan saukur beja
sabab dianjangan wae
kiamat sapapanjangna
wiwitan jeung wekasan
ngan saukurana tangtung
tepi najan siga mapay

======
ulaaika alaa hudam mirobbihin wa ulaaika humul muflihun
=======

Satemena eta jalmi
geus meunang tuduh gustina
ngambah naon wae oge
moal teu aya tungtunna
pasti kasinugrahan
punjul jadi jalma untung
rahayu salamet bagja

Kinanti jadi pangbuka

2010-06-12T22:54:00.000-07:00

Kinanti jadi pangbuka
Ku
Eddy Nugraha

===========
Audzubillahiminasyaithanirrajiim
===========

Nyalindung ka Maha Agung
Maha Mulya Maha Suci
Allah nu maha uninga
Tina poek sasar diri
Alatan gogoda setan
nu nyiruruk nyiriwuri

===========
Bismillahirrahmanirrahiim
===========

Kalawan Asma Hyang Agung
marengan lampah sayakti
nu janten marga lantaran
sadaya usik ngajadi
nyaah asih taya kendat
nganteur mahluk nu kumelip

===========
Alhamdulillahiraabil alamin
===========

Saniskara nu dipunjung
puja puji anu murti
kagungan anu ngamurba
nga wisesa bumi langit
katut sagala eusina
kajaga kariksa pasti

===========
Arrahman nirahiim
===========

Asmana anu agung
teges pisan maha asih
maha nyaah saenyana
salamina nyaah asih
nyaah ning nyaah nu nyata
asih ning asih nu jati

===========
Maalikiyaummidin
===========

Nu kawasa tur katurut
waktu geus kiamat diri
tumut ka sejana Allah
aya di wiwitan jati
dugi ka wekasanana
kapurba ku nu sajati

===========
Iyyaka nabudu wa iyyaka nastain
===========

Ka Allah sejana ngaub
bakti ngadarmakeun diri
taat tumut salamina
gumantung teu ka nu lain
paneja teu kanu lian
estuning mung ka Ilahi.

===========
Ihdinasirathal mustaqim
===========

Tuduhkeun sarengna tungtun
Supados diri ngajadi
Nangtung ku suku sorangan
Aya dina jalan gusti
Ajeg kasarian caang
Ageman nyata ngajadi

===========
shirotoladzina an amta alaihim
===========

Sapertos para luluhur
Para rasul para nabi
Para salihin suhada
Teu hilap para sidiqin
Nu teras ginulur ni’mat
Najan tos hening di jati

===========
Ghairil maghdubi alaihim wa ladhaalin
===========

Ulah kawas batur batur
Anu cilaka ka badi
Sasat ngalampahkeun dosa
Oge ulah sasar diri
Nga lain lain nu enya
Nga ennya enya nu lain.

Elmu Kanuragan Padjadjaran

2010-06-07T04:11:00.000-07:00

Assalamualaikum ka sadayana,...

Di kampung sim abdi mah Akang..Eteh,

Di gunung tangtung; Leresan Karang adeg aya dongeng
ngeunaan elmu kanuragan nu jadi tunggul kawedukan nu
jadi tangkal kabedasan nu cenah cecepengan pamuk
pajajaran baheula.

Saurna, kieu.....

Usik tangtung teh jadi na (kudu) hiji ngan diwangun
ku opat bagian nu kudu bisa jadi reng..dina aweuhan
jadi sir dina sari...jadi ras dina rasa...jadi pakean
dina awak jadi dangdanan dina badan:

1. Usik awak

Usik na awak, resep pisan gampang kacirina, kamampuh
naon wae asal nu kadongkang bisa ditonjok, ditajong,
dibabuk, nyingcet, lumpat jrrd. Kana awak jadi
‘atletis’ nepi ka jadi kawas ‘rambo’; nu siga rambo
pasti bisa neunggel samsak 50 kg, nu begeng hudang
gering neunngeul 10 kg misalah urat.

Jampena pakuat kuat pakesit kesit pagede gede
Ngan edas ngulik usik na awak mungkul mah sakeudeung
jayana, dina umur ngolotan teh ngurangan/leungit;
matak timbul basa.... ‘baheula mah jang abah teh jago
tarok jago bobok jago mukakeun anderok...’. ayeuna mah
..emh ...leungit/ngurangan geus suda ku tanaga...eleh
kadeseh ku nu ngarora.

Matak mun tukang ngulik usik na awak mungkul ngajago
keur ngora...tungguan we 5 taunan deui...komo geus
rarempo mah ....geus kitu tinggal babuk ku nu
ngora...gampang. Gening muhammad ali ge keur ngora mah
jago ...harita mah tong aya nu wani wani ngajak gelut ka inyana...ayeuna mah
kudu wani da geus kolot ....parkinson deuih.

2. Usik Napas

Usik na napas, resep pisan sabab siga teu pira tapi
lamun kaolah bisa nimbulkeun ka mampuh diluar usik na
awak nu luar biasa...teu kudu paantel ...bisa
ngalempag ti kajauhan...rosa tanaga..cepet
usikna...weduk..awakna... entengna bisa motongkeun
beusi..nu leuwih teus tibatan tulangna jrrd ..jrrd.

Jampena pakuat kuat pangger angger pa lemes lemes

Pan dina gelut na ge...saha nu kuat napas na pasti
meunang.... teu kudu awak siga rambo....asal kuat
dimana neundeunna napas jeung apal
ngagunakeunana...rek dijero rek didada rek di beuteung
...rek kaluar rek kajero rek di luar kabeh aya guna
jeung kamampuhna...masing masing....pasti jago...beuki
kolot teh beuki tapis beuki jago...lain jadi eleh.

Ngan edas ngulik usik na napas teh kudu diniatan heula
makena...kudu usaha heula....kudu di kamudi ku
uteuk... komo rada hese mun metakeunna tukangeun bujur
treuk..... lamun geus teu napasan leungit.

3. Usik rasa

Usik na rasa, resep pisan sabab aneh ayana teh lamun
sareh. Neangana ku paeh. Carana ku henang hening
henung. Jampena ku tarima, Eusi na teh lamun suwung,
suwung na teh lamun eusi,

Satungtung rasa na tedak wedalan galunggung hartina
galuh agung nu ngagalunggung moal ka tembus ku
wisaya...moal kahalangan tempat. Teu kudu diniatan
heula da geus jadi tumpah darahna, teu kudu hese cape
heula da wisesa murba.

Jampena pasareh sareh panggger angger

Pantangana lamun keuna ku was-was jeung pangridu ridu
nafsu. Bates kamampuhna ngan nepi ka bahrul
hayat...saleuwihna ti eta moal nyaho da geus karem ka
jatina...... Tapi edas eta mah teuing ku mulya.

4. Usik na cahya eusi

Eleuh komo ieu resep pisan sabab jatining
usik...sakabeh nu aya di alam teh nyatana cahya...ceuk
einstein wae e=mc2...awak teh cahaya.. cahaya teh awak
constanta na wadah... fungsina jadi. Dikamudi ku ati
nurani (ati nu caaang cahayaan). Ayana di jero-jerona
tangtung.

Jampena pacaang caang pa poek poek...Nyaho jatining
caang nyaho jatining poek....bisa nyumput buni dinu
caang. Sabab nganyahokeun caang soteh ceuk nu poek
lamun ceuk nu caang kumaha? Poek soteh ceuk nu caang
ceuk nu poek kumaha? Nyatana mah caang lain poek lain
caang enya poek enya ngan lamun usik papoek poek
pacaang caang.

Pantangana lamun ngaku... cirina lamun
jadi...kahontalna lamun geus teu maneh maneh acan.

Anu kasinugrahan cahya bari tapis ngagunakeunana...teu
kahalanganku awak..teu kahalangan ku umur...teu
kahalanganku tempat teu kahalangan ku jaman. Teu
kahalangan ku bahrul hayatna...Awak na leungit ge
terus mancur. Runtut jeung nu alus, wawuh jeung nu
lembut, galo jeung nu nyaho, dalit jeung nu leutik,
Satungtung dunya ieu katut eusina aya Moal runtag
seseliran.

Tina eta nu opat,..................

Elmu na pamuk pajajaran mah nyaeta lamun geus bisa
ngahijikeun usik sunda (Nur) jeung rasa galuh; jadi di
PAKU-an Pajajaran tangtung. Sumarambah dina nafas
nyiliwangikeun awak. Awakna dikamudi nafas, nafasna
jadi pamanah rasa; rasana merenah di jaya dewata
(dewa=dev=cahya); dewatana di pakuan...nunggal di
pajajaran....kanyataan wahdaniat.

Usik awak usik nafas ... luarna;
usik rasa usik
cahya... jerona;

Jero tembus ka luar; luar paesan jero
jero bagian jero... luar bagian luar;
jero luar... luar jero...
ngan jero mah jero luar mah luar.

Ari usik urang aya dimana?

boa dilebah teuing...

teuing ku awak teuing ku nafas teuing ku rasa teuing
ku cahya
teuing ku Allah... teuing ku batur nu sok disebut
lelembut ngan cilaka temen lamun kitu sabab asup kana
paribasa sayang kaak na suhunan kut angkut nu boga teu
nyaho nyaho.