---
Lamun Siliwangi paeh jadi maung…para wargi pangmiwarangkeun eta maung sina ka sim abdi …..rek dikiihan! Sugan ku urine mah cageur.
---
I
Tatali Siliwangi jeung kecap ‘Maung’ geus ngarupakeun rasiah umum di urang sunda. Aya nu nyebut maung siliwangi mah bodas, belang jrrd. Aya oge –umumna nu caricing dilingkungan tertentu- nu teu wasa nyebutna nepikeun ka cukup nyebut na si belang, ucing gede, nu lempay jrrd. Kasawang salian ti ngahormat teh meureun oge sieun dina ayana. Da cenah loba kacaritakeun lamun di leuweung –kaasup leuweung batu (kota)- atawa tempat nu hara-haraeun lamun salah nyebut sok ngabelegedeg… meureun mun kajadian kitu teh …can muka calana kaburu kiih manten. Cobian we ka taman safari tingal ‘tiger’ sima sareng tongkronganana matak ‘leuleus’ nu sieunan. Atanapi angkat wae ka ‘direnten’ (kebon binatang bandung di jl.tamansari) tingal lamun urang sakandang jeung inyana - Komo deui lamun jenis maung teh kawas Lodaya moal teu sakali ditewek ge seep urang teh.
Ieu caritaan kampung teh malah geus di ‘formalized’ diantarana KODAM na ge nu dingaranan KODAM Siliwangi make bandera maung, aya patung maung, malah maskotna ge maung.
Kulantaran maung (sato) na di sunda mah beuki dieu beuki arang –da leuweung na ge beuki beak, nu ngalegaan teh leuweung batu, dongeng pangalaman pangalaman kalolobaan jalma nu panggih jeung maung sok wae/beuki disambungkeun jeung rekaan ati na yen eta teh maung gaib nu baheula na jalma… pangkongasna maung siliwangi.
Tapi,…Naha enya Siliwangi Paehna jadi maung ??
II
Ulikan maung/macan
Saenyana memang ulikan ngeunaan miboga kamampuh maung ngarupakeun salah sahiji skill di sunda nu aya hubunganna jeung lingkungana - nu rea leuweung. Di Arab mah Singa matak kongas sayidina Ali ‘singa Allah’. Di sunda ge kasebutna jago teh ‘maung pajajaran’.
Jalma baheula, kapaksa diajar nalukkeun macan/maung lantaran dua-duana (jelema jeung maung) masih aya dilingkungan nu sarua…ku sering na nengetan kalakuan/kabiasaan/kakuatan/lingkungan raja leuweung ieu mimitina aranjeuna jadi ‘ngaadaptasi’ boh dina gerak (silat) atawa sima. kongas kacaritakeun salah sahijina elmu Pamacan. Misalna wae gerakna lentur, teu loba gerak mubazir tapi bertenaga, cepet jrrd. Simana: ku ningal paromanna batur teh sok ngeluk, ‘segan’, ‘sieun’jrrd. Nu leuwih jero, nyatana bisa ngaprogram –salian supaya maung nurut- supaya, gerak usik, aura, the sumerep dina USIKna.
Kamampuh gerak katut sima/aurana diperyogikeun ku aranjeuna. Malah jaman ayeuna ge, loba nu palerlueun keneh (?)- (Tanya we ka nu diajar silat, satpam, polisi, tentara).
Kumaha cara ngulikna?
Umumna mah sok make puasa heula –nyaeta supaya nafsu manehna teu kaluar /katahan heula henteu dominan nulisan dirina/pasif (henteu bijil dina clipboard awakna) – tah bari kitu sok dibere bacaan nu maksudna supaya nulisan ka si awak si rasa sima/kamampuh macan. Jadi dina waktu nafs pribadina-na eureun/stand by nya dominasi bacaan kuat,…. nepikeun ka ‘program/bacaan ngeunaan ulikan ‘macan/maung’na jadi tulisan nu napak dina papanna (wadahna/dirina)…. Hal eta teh bari, aya oge nu, dibarengan ku olah awak (gerak) jeung nafas.
Lamun ngulik na bener apresiasi na enya diajar sifat maung teh bleg we maung (timimiti level sima/aura, gerak/ nepikeun ka robahna awak-awakan). Jadi sawaktu hirup nu memang kudu survive ku persaingan, ngan nu kuat nu meunang, survival for the fittest – kamampuh eta terus dialusan di kuatan jadi milik diri modal awak.
Ieu hasil ulikan diupayakeun diwariskeun ti generasi ka generasi sakawayana sakawayana.
III
Kumaha ari paeh?
Saencanna urang tuliskeun deui caritaan kampung ngeunaan paeh:
Di sunda mah nu maot (basa arab) disebutna PAEH – PUPUS, naha? Lain nu hiji basa kasar nu hiji basa lemes, tapi:
Ari PAEH maksudna paeh nafsuna (lawammah, salwiyah, ammarahna) nu tinggal mutmainnahna. Bangkarak nu kaciri ku jelema terus dikubur nyaeta wujudna nafsu lawammah, salwiyah jeung amarahna. Teu usik malik teu daya teu upaya lila lila jadi taneuh deui. Matak jelema nu arek jeung geus PAEH teh masih (SING-kuduna) aya nafsuan keneh nya eta nafsu mutma’innahna (diantarana dipake ngadenge/nurut diharewosan ku batur nu hirup laa ilaa ha ilaallah)..lain jadi pikun jadi rusak jadi poho. Tah nya nu kitu (mutmainnah) nu bakal meunang kani’matan surgana Allah.
Matak ari nafsu mutmainnah mah geus teu kudu boga wadag jasmani, dina jasmani na geus dikubur jadi tulang taleng deui ge bakal terus aya meunang ni’mat (nambah-katambahan terus).
Jadi –tah ieu patokanana- keur nu neangan “SI MUTMAINNAH”, lamun masih keneh ngarasa boga wujud,….. mutmainnahna karek meureun/kira kira/ dugaan/ sangka…… can ENYA. Asa mutmainnah padahal kapoekan, mutmainnah ASli tapi PaLsu,... mun kitu tuluy bari geus asa enya…..nu rugi mah maneh.
Ari PUPUS maksudna pupus tulisanana nu tinggal kari urutna. Hartina nu maot teh kudu hapus beresih sagala kalakuan tutulisan nu ngajadikeun papanna ka curat coret tapak dunya. Dina cariosan kangjeng Nabi saw mah (cenah) budak teh lir ibarat kertas bodas (disunda nu rea hubungan na jeung tangkal sok disebut papan (kai) jadi majusi nasrani atawa islamna kumaha (tutulisan) indung-bapana. Tah nu maot teh kudu bisa (sing bisa) ngahapus sagala tutulisan didunyana (sajati) supaya nu tinggal kari papanna (Jatina). Matak sok terus di sebut (sabenerna mah meureun didu’akeun sing ) mulih ka Jati mulang ka asal… Kawas baheula waktu manehna lahir (fitri) ka alam dunya, da asalna mah memeh lahir/pas lahir budak ge lir kertas nu can katulisan naon-naon.
JADI,… nu maot nu bisa PAEH jeung PUPUS teh pantes kasebut mulih ka rahmatullah. Ayeuna mah anak incu salaki pamajikanna tara aya nu narima disebut paeh (pupus mah masih) asa kahinakeun.
DINA WAKTU PAEH jeung PUPUS nyaeta tinggal nafsu mutaminnah jeung papanna nya sok terus bisa nyampurnakeun awak. Leungit teu kudu buruk heula. Hartina lebur papan kalawan tulis. Sampurna sampurna ning beak. Hartina sampurna nafsuna sampurna jatina nu tinggal kari Hyangna. Innalillahi wa innalillahiraji’un (nu saenyana, lain teori, cenah jeung sangkaan).
Aya nu ku dikubur heula ku batur kawas mayit biasa tah engke geus dikubur tuluy sirna sorangan dina itungan poe (matak, di kampung JATImah, nu marasih hirup salian ti tahlilan teh oge nengetan/kadang milu mantuan nyirnakeun awak manjing kasampurnaan dina poe ka tilu, ka tujuh, ka 40 jst);,…
Aya oge nu langsung lebur/awor jeung jatina nepikeun ka disebut tilem (tingali tilem/ngahyang di alamkami);..
Eta diluhur kabeh, ngarupakeun skill jalma mutmainnah nu apal kana papanna, mangrupakaeun kabinangkitan urang sunda turun manurun dina mulih ka Rahmatullah. Tah …urang sunda mah (dicontokeun yen) ngaji qur’an ngeunaan ayat ahir surat Al’Fajr teh geus jero lain saukur ngira-ngira make uteukna atawa bisa nyanyi mungkul.
Tulisanna pas ninggalkeun alam dunya –misalna tulisan maung nu salila hirup di install dina awak/nafs-….dina waktu arek mupus tulisan dina papana tulisan eta di CUT (ctrl-x) terus di upload ka clipboard dunya... henteu di delete sab nyaah ka turunan atawa mere aweuhan ka lingkungan.
Dina papanna mah tos teu aya beresih mulih ka jati da geus dipulangkeun nu kituna ka asal-asalna nyaeta di clipboard lingkungan sabudeuereuna (dunya). Tinggal lamun aya papan lain (biasana seuweu siwina…nu bisa ngulikna) –rek loba rek saeutik- nu hayangeun… jeung bisa tutulisan/mrogram maneh nya ka-maungan eta ka paste (ctrl-v)/ka download deui dina masing2 papanna. Persis henteuna siga tulisan nu mimiti gumantung kana kamampuh papan jalma ayeuna (jeung engke) na. ctr-x ieu dina clipboard dunya aya terus karek leungit lamun dunya geus rusak (restart) deui. …Ngan tangtu sanajan dunya aya keneh..eta program masih keneh aya di jabaning langit/alam maya/ clipboard dunya sabab geus di upload baheula….. moal bisa ka paste keun lamun euweuh papan lain nu ngulik jeung bisa ngadownloadna.
IV
Kumaha jadi aya maung nu sok kawenehan kaparanggih?
Biasana, ‘program up load/ctrl-x’ ieu oge sok diaranggo ku aranjeuna memeh ngantunkeun alam dunya the pakeun ngajaga kabuyutan-kabuyutan, tempat nyimpen ‘harta’ titinggal jaman baheula, makam raja/jalma suci/tokoh, ‘aplikasi’ hawa aura/sima ieu ngajadikeun tempat ‘tidak terganggu’ iwal ti ku ahli warisna-piancoeunana. Tempatna sok jadi pikakeueungeun, haraharaeun, jrrd. Dimana aya nu ngusik
karek bijil-ka trigger- lamun henteu mah biasa we.
Nu mawa program “maung”ka luar lingkungan asal biasana, nu ngarulik lain (penerusna). Jadi eta program ka disseminasi ka tempat/wadah/lingkungan lain nepi keun ka ayeuna.
(hayang bukti?...cobaan we datangan tempatna, sorangan mun enya wani mah, atawa bawa nu lain nu sarua wani….tong mawa nu sieunan…’ganggu’ we pasti ka trigger...)
Warna warna hasil download,…
Lamun nu nyahona/nu diajarna/nu ngulikna/ nu kabeneran panggihna ngan kalimpudan ku hawa hawa dunya… aya nu kasurupan aya nu muriding/muringkak aya nu hayang nyatu hayang nginum, aya nu garam gerem, aya nu jadi sieun jrrd …bonganna we bodo daek kadominasi tulisan.
Lamun nu nafsuna mutmainah mah (dimana nya ki/nyi mutmainnah?) wani ngadu moal daek nembongan-nembongan acan lamun si mutmainah eta embungeun, ngabelegedeg lamun dititah, bisa dipentaan tulung bari tara menta bayaran pakeun nulung ka nu butuh nalang kanu susah.
Komo lamun si mutmainnah ieu daek ngulik eta tulisan –nyieun tulisan sorangan jadi programmer (lain saukur ctrl-v) – nu aya lain maung batur tapi MAUNG AING. Hartina teu make maung luluhur (upload programme) tapi geus di modify –boga hak ngarobah/ngaadaptasi-jadi ‘brand’ manehna sorangan.
Nu jadi ugeran nyatana diajarkeun pisan teh sing bisa/tapis ngabedakeun mana papan mana tulis.
Supaya bisa ngamanage file-filena, teu corrupted dijalan, komo nepi keun ka teu bisa di uninstall/di ctrl-x; peupeuriheun kawas luluhur baheula nu nepikeun ka bisa nga upload. Lamun saumur umur ngulik nu kitu jeung naon bae sakakbeh ulikan di dunya teu bisa jadi Si mutmainnah nya moal bisa PAEH ENYA, tapi kasarad,...kasarad ku kanyaho sorangan. naha? sabab, dina paeh kudu sagala ditinggalkeun – tengetan harti kecap paeh pupus innalillahi wa innailaihi ra’jiun - iwal ti mutmainnahna:
“Kop tah maung na keur sia lamun perlu urut dipake baheula ku kamutmainnahan … kop tah kanyaah kabeh dibikeun ka sia moal aya nu disesakeun nu tinggal kari tapakna. Matak ditinggalkeun keur nu hirup ge tandaning nyaah (teu di Delete).. . geus beak sagala di aing mah tinggal keur sia kabeh di dunya pek bawa pek pake NGAN sing bisa mawana sing bener makena…eta ge lamun hayang make lamun henteu mah kumaha sia wae”.
V
Aeh aeh nu nulis teh mani kawas nu geus bisa we wani tulas tulis maung… puguh matak wani nuliskeun ge geus bisa nulis mah…komo beuki dieu mah… bisa kaciri ku batur…geura tingali… Tinggal muka komputer pencet ‘tuts’ keyboard ,,,, ketikeun..m..a..u..n..g Jadi MAUNG -----(kirim ka internet)..mun nu maca bisa akses internet bari matana awas keneh tangtu kabaca… he he he.
Naha lain siliwangina nu geus paeh jadi maung ? Wah mun enya ge kitu meureun waktu pajajaran dijajah deungeun meureun turun sorangan perang, pan siliwangi teh nyaah ka rayat?; Ayeuna urang sunda jadi kekesed meureun turun ngagaur, pan silihwangi teh ngawangikeun somah? Atawa meureun moal kacaritakeun deui luhungna siliwagi da era deung jadi pacaduan paeh jadi maung mah. Dina datangna ka seuweu siwi, disebutna ge maung gelo teu boga ka era.
Puguh ge nu aya di dunya (elmu maung jeung kasiliwangian nu lain) tinggal tulisan tapak programna – tanda kanyaah - ka seuweu siwi. Jadi deui soteh,… nyata deui…. ngabela somah lamun aya papan lain nu bisa, paling sautikna nga-paste (ctrl-v)-nga dowloadna. Tinggal,…. lamun enya mah nyaah ka luluhurna sing daek bisa make elmuna pakeun nyaangan sasama jadi seuweu siwi siliwangi. Lamun teu bisa bari teu daek ngulik lain salah nu ngauban.
Jalma mah bebas milih. NGAN nu teu bebas teh narima akibat tina hasil milihna. Hayang mandi meureun baseuh beresih. Teu hayang moal meakeun cai ngan meureun bayeungyang (lamun panas) bau kelek (lamun teu make deodoran), haneut lamun keur tiis. Teu hayang diajar kamaungan teu nananaon ngan meureun moal nyaho bengharna eusina leuweung hirup. Diajar maung –jeung loba-loba kadunyaan laina- kop meureun boga pangabisa ngan kudu bisa beberesihna lamun rek balik ka rahmatullah –ihram teu menang aya tulisan.
Ngaberesihan elmu mah gampang –da aya jeung ulikana geus lengkep masagi- nu hese mah ngaberesihan kangeungeunahan ka dunya ka melang ka anak pamajikan nu anyar papanggih nepikeun ka nu heubel marengan mah kapopohokeun (kaasup meresihan tapak elmu) nu ahirna poho, balangah, kabodokeun, lalawora…ari cilaka sababna lain ku nu kitu ??? .
Cag.
TAUHID GULUNG (II)
VI
kasus Gulung dina Patekadan Lemah Abang
===
Para wargi, tangtos sadaya tos pada terang yen ‘cariosan’ ngeunaan Syech Siti Jenar (SSJ) teh seueur versina (versi jawa timur, jawa tengah, jawa barat nu diwakilan ku cirebon, priangan jsst) –seuseueurna ‘serat’ siti jenar (Jatim-Jateng) nempat keun SSj langkung sae pamendakna ti wali sanga sedengkeun versi Cirebon, Wali sanga langkung leres ti SSJ.
Nu didugikeun ku sim abdi mah dina ieu dadaran sabagian alit ‘cariosan’ SSJ versi kampung sunda wae (da kenging wae sanes? komo jaman mahabu informasi kieu. Urang kedah seueur terang ‘berbagai versi’. Bawiraos nu sanes ge mung saukur ‘versi’ ….. leres henteuna mah kedah ngalaman langsung …..nyanggakeun).
....haturan ka sadayana.
====
PANGKUR-
PANGKURANG-KURANGNA RASA (HHM)
Barabat pada disada,
Hening jati tigin sirotol mustaqim,
Pada boga undak usuk,
Parangkat luhur handapan,
Pangluhurna mah tepi ka hakkan hakkun,
Patekadan Lemah Abang,
Dihukum ku alam biwir.
Jadi pamuntangan sara
Ulah muka rasiah rabul alamin
Meletik bijil ti sungut
tangtuna di hukuman
bongan salah jeung sungut batur batur
di nagara pakalaman
nungtik pakalaman deui
cat: Haji Hasan Mustapa (HHM) nu numutkeun Ajip Rosidi mah saurna HHM teh bujangga Sunda pangbadagna – ngan ‘for the sake of objectivity & fairness information’ keur sabagian mah “kontroversial’.
Lamun geus loma/dalit, euweuh gusti euweuh abdi babar sapisan jadi sobat (wali). Tapi, dina tohid bisa na qurbah (qarib=dalit) nunggal ngahiji gulung teh ku modal islam (aslamtu sumerah) nepikeun ka jiwa ragana teu ngaboga boga nepikeun ka teu ku manehna manehna acan (da teu daya teu upaya).
Ayeuna lamun ka-maneh-an geus aya deui, tuluy bareng jeung batur batur, tuluy nyarita meletus bijil ti sungut, make basa maneh (sedengkeun lain gusti mah nyaritana ge teu make sungut? ari ieu bijil ti sungut), ceuk batur nu ningali mah maneh teh keur fana (rusak). Ari nu rusak euweuh nu pantes nurutkeun alam tata alam semu.
Meureun batur salembur leueleutikanna pada heran pada teu ngarti,... gorengna pada nyalahkeun,.... ceuk batur teh naha ari aing henteu, boa si itu nurustunjung jelema gelo...nu kitu teu sarua jeung fiqh (asal kecap fiqh = pamahaman, tapi ahirna jadi hukum) batur-batur.
Ieu kajadian geus loba, di jawa mah kajantenan ka Syech Siti Jenar (SSJ)..
Aya cariosan SSJ nu kadugikeun kanu sejen (utusan) nu beda tingkat pamahamanna (beda alam) ngeunaan ageman - nyatana waktos para wali miwarangan ngulem SSJ, caritana nu katepikeun mah kieu:
hiji waktos kaleresan SSJ nuju dina ‘kafanaan’, SSJ nafi ALLAHna Isbat Utusan wali nepangan:
“Kangjeng Syech,.... dipundut sumping ku Kangjeng Sunan... sun”
SSj: “Euweuh sitijenar mah, aya ge Allah”.
Dasar ka jalmi nu dipercaya luhung sanajan ucapan na’aheng’, nu dipiwarang teu wantun mindo catur teras wangsul deui pupulih ka para wali teu tiasa ngangkir SSJ margi nuju suwung nu aya ge ngangkenna Allah.
Para wali mah maphum teras we mindo (kaduana), miwarang utusan supados nu diulemna teh Allah, ngan kaleresan pas tepang teh SSJ tos dina ‘biasa’ (Allah Nafi, SSJ isbat) deui.
”sun...dipiwarang ku Kangjeng Sunan supados ngulem Allah”.
..atuh waler SSJ teh: “tong ngangkir Allah ka kami da kami mah SSJ”.
ku margi kitu ki utusan mulih deui ka Para Wali wawartos yen teu tiasa ngulem Allah da nu kasampak mung SSJ.
Para wali, ahirna, mutus supados ngutus nu cekap ngilmina (sa alam) pakeun ngangkir SSJ. Sanggemna ieu utusan teh :
“Ieu kami... menta Siti jenar Kalawan Allahna supaya hadir ayeuna keneh”.
Sakedet netra SSJ nu tos ras jlig... tos dugi ka riungan wali.
Ngan,.... nyebut Allah ka nu sejen ieu nu engkena jadi label ‘hukuman’ ka SSJ..., ti ieu beja nu nepi ka utusan teh, tuluy nyebar ka bala rea SSJ teh jalma nu ngaku Allah.
Naha sesebatan lain SSJ teh Lemah Abang?
Ari lemah hartina taneuh ari abang hartina beureum. Di sunda mah lamun aya jelema nu anyar paeh sok disebutkeun cirina taneuhna ge beureum keneh. “puguh ki anu the maotna kamari tuh taneuh na ge beureum keneh”. Taneuh beureum dibasakeun kana pajaratan anyar: Padahal teu kabeh taneuh beureum, siga nu dikuburna di lembang mah kajeun anyar ge teu beureum da taneuh na hideung.
Ari pajaratan anyar mah salian ti paesan (nisan) teh taneuh na ge melendung keneh...cirining can kabeh sirna...matak sok ditahlilan sok direwahkeun... can jadi paesan jati pisan da katambahan keneh sesa bangkarak.
Ari nu ngulik kasampurnaan mah kudu bisa paeh heula samemeh paeh ceuk batur/jamak (tingali-eddy nugraha: paeh samemeh paeh) sabab kongas aya ayat qur’an: “Jeung jalma jalma nu geus paeh, tuluy dihirupkeun deui, terus dibere sunda, nu ku Sunda (nur) eta maranehna bisa lumampah hirup diantara manusa, naha sarua jeung nu aya dinu poek mongkleng anu manehna henteu bisa kaluar tidinya?? (6:122)’.
Kajadian SSJ meletus cariosan kasaksi ku batur ngangken Allah, sabab dina kaayaan masih keneh “anyar” /kafanaan keneh teu acan pulih lumampah saatos ‘paeh samemeh paeh’ -sanajan tos kapasihan sunda (nur) ti nu murbeng alam benten jeung jalmi biasa…paamprok jeung alam jelema. (tingali-eddy nugraha: panaekan warnaning tangtung).
VII
‘kasalahan’ dina gulung
Diulemna SSJ kana gempungan Wali Sanga mah, sabenerna, pakeun ngabahas kaayaan umat kusabab ayana pamahaman murid-murid SSJ (ngaku tina ajaran/pangwuruk SSJ) ngeunaan syariat agama – nu aya imbasna ka masarakat umum (malah nepi kana ranah politik –ki kebo kenanga, ki Ageng Pengging jrrd).
Tangtu geus pada nyaho yen pamanggih murid can tangtu bener ngawakilan (teu kabeh bisa ngawakilan) pamanggih guru sanajan loba oge murid nu leuwih pinter/jero/bener pamanggihna ti guru. Tapi lamun muridna salah –migawe salah- guruna sok dipenta bantuanana/pamanggihna/ ‘advisna’ pakeun ngomean muridna jeung ngomean ‘akibat’ tina kalakuan murid. Kasalahan murid lain kasalahan guru- iwal ti lamun memang kabukti guruna nitah murid supaya migawe salah. Ieu kabeh alesan diulemna SSJ kana riungan Wali.
SSJ pupus dina eta riungan (Pajemuhan Wali Sanga), atuh jadi katurug katutuh, ngajadi ‘bukti’ yen SSJ kenging ‘hukuman’ dugi ka pupusna. Aya nu nyebat ku para wali dihukum pati; Aya oge nu nyebatkeun yen SSJ milih pupus nyalira dina riungan wali – ‘Serat Siti Jenar” Bratasekawa);
Padahal (nurutkeun ieu dadaran mah) anjeuna pupus cilaka ku ‘polah’ nyalira. Matakna ieu dadaran, insya Allah, arek nepi kana kumaha supaya salamet gulung na abdi gusti teh jadi ngagalunggung.
Saacanna...
urang dongengkeun heula gambaran kajadian pupusna SSJ dina riungan wali:
Dina riungan ngeunaan pamadegan yen sakabeh wujud jeung nu maujud dialam dunya teh teu aya deui iwal ti Allah. Laa maujuda ilallah laa wujudika ilallah...kanggo ngabuktoskeunana SSJ dicobi ku keris duhung (keris “Kantanaga” kagungan Sunan gunung jati) ..ku kangjeng sunan kalijaga (SK).
Barang dicobi teh.... eta keris teu teurak...teu tiasa antel antel acan
(kawas ajian batara karang panta/level batu- tingal eddy nugraha: kaadaman + Batara karang).
--
Kabiasaan nguji kamampuh patekadan kasampurnaan dina tohid nepikeun ka ayeuna masih keneh aya.... jeung bakal terus dipake Sabab patekadan / kayakinan teh kudu kaharti karasa tur bukti.
Lolobana mah nu jauh keneh kana alam tohid sok sarieun mun diajak ngukur kasampurnaan sabab sieun kabawa paeh. Nu kapikirna teu bisa baralik deui. Lebareun keneh ku kahirupan dunya.
Padahal cenah ceuk nu geus paeh samemeh paeh...he...he..he.. lamun paeh (nyawana) nu aya (nyesa) hirup mungkul usik malik pan kongas dina qur’an Allah nyanggem “nu paeh dijalan Allah sabenerna hirup masih barang hakan barang pake ngan batur-batur teu apaleun” (tingali paeh samemeh paeh).
---
urang tuluykeun deui:
SK: “Enya...enyana mah tapi wujud (af’al) Allah (awak) nu ngajentul ieu mah lamun ditewek lumrahna kudu teurak....”
Nguping kitu..teras we eta keris teh nanceb...tapi teu bijil getih...biasa wae teu reg rog
(kawas ajian batara karang panta/level taneuh- tingal kaadaman + Batara karang)
SK:“... lumrahna wujud (af’al) Allah/awak nu ngajentul mah mun katewek bijil getih.”
Teras we tina salira SSJ bijil getih tapi bodas...
(kawas ajian batara karang panta/level taneuh/cai (Jannah) - tingal kaadaman + Batara karang)
SK: “.... lumrahna mun getih tina wujud (af’al) Allah/awak nu ngajentul mah... bijilna beureum”
Teras eta getih jadi beureum ngaberebey... bari salirana tetep seger tur teras sila.
(Tah ngawitan ti -level ALam rasa- ieu SSJ katideresa ku polah nyalira “nyebut Allah kanu sejen...”; hartosna rido nu maujudna jadi awak jelema biasa nu getihna beureum...sanes wujud ‘manusa’ af’alna
Allah.....; bari nuju ditakonan ku si “kantanaga” nu maunatna teh mun dipake moal bisa dibalikan deui)
SK: “Aeh...naha bet jadi kitu? ...lumrahna mah nu bijil getih terus moal hirup tapi tuluy paeh.”
....Tuluy eta awak-awakan...teh ngagoler.
SSJ nyarios...”sok hayang ditembongkeun naon deui?”
Ditempas “... teu lumrah aya mayit masih keneh nyarita...”
Elmu eleh ku kalumrahan sab beda alam, Saharita...SSj..nyarios kieu...”heug atuh kula moal deui cacarita... ninggalkeun ieu alam...ngan engke sing waspada
bakal daratang munding bule....
bakal aya....
bakal aya ...
(nu sabagaian seueur tos kabuktos ieu cariosan SSJ teh)
Saatos nyarios kitu badan SSJ sirna kagentos ku hiji tangkal nu seungit ngadalingding.
VIII
Kumaha gulung supaya ngagalunggung??
(Urang kintunkeun bagian salajengna upami pareng)
kasus Gulung dina Patekadan Lemah Abang
===
Para wargi, tangtos sadaya tos pada terang yen ‘cariosan’ ngeunaan Syech Siti Jenar (SSJ) teh seueur versina (versi jawa timur, jawa tengah, jawa barat nu diwakilan ku cirebon, priangan jsst) –seuseueurna ‘serat’ siti jenar (Jatim-Jateng) nempat keun SSj langkung sae pamendakna ti wali sanga sedengkeun versi Cirebon, Wali sanga langkung leres ti SSJ.
Nu didugikeun ku sim abdi mah dina ieu dadaran sabagian alit ‘cariosan’ SSJ versi kampung sunda wae (da kenging wae sanes? komo jaman mahabu informasi kieu. Urang kedah seueur terang ‘berbagai versi’. Bawiraos nu sanes ge mung saukur ‘versi’ ….. leres henteuna mah kedah ngalaman langsung …..nyanggakeun).
....haturan ka sadayana.
====
PANGKUR-
PANGKURANG-KURANGNA RASA (HHM)
Barabat pada disada,
Hening jati tigin sirotol mustaqim,
Pada boga undak usuk,
Parangkat luhur handapan,
Pangluhurna mah tepi ka hakkan hakkun,
Patekadan Lemah Abang,
Dihukum ku alam biwir.
Jadi pamuntangan sara
Ulah muka rasiah rabul alamin
Meletik bijil ti sungut
tangtuna di hukuman
bongan salah jeung sungut batur batur
di nagara pakalaman
nungtik pakalaman deui
cat: Haji Hasan Mustapa (HHM) nu numutkeun Ajip Rosidi mah saurna HHM teh bujangga Sunda pangbadagna – ngan ‘for the sake of objectivity & fairness information’ keur sabagian mah “kontroversial’.
Lamun geus loma/dalit, euweuh gusti euweuh abdi babar sapisan jadi sobat (wali). Tapi, dina tohid bisa na qurbah (qarib=dalit) nunggal ngahiji gulung teh ku modal islam (aslamtu sumerah) nepikeun ka jiwa ragana teu ngaboga boga nepikeun ka teu ku manehna manehna acan (da teu daya teu upaya).
Ayeuna lamun ka-maneh-an geus aya deui, tuluy bareng jeung batur batur, tuluy nyarita meletus bijil ti sungut, make basa maneh (sedengkeun lain gusti mah nyaritana ge teu make sungut? ari ieu bijil ti sungut), ceuk batur nu ningali mah maneh teh keur fana (rusak). Ari nu rusak euweuh nu pantes nurutkeun alam tata alam semu.
Meureun batur salembur leueleutikanna pada heran pada teu ngarti,... gorengna pada nyalahkeun,.... ceuk batur teh naha ari aing henteu, boa si itu nurustunjung jelema gelo...nu kitu teu sarua jeung fiqh (asal kecap fiqh = pamahaman, tapi ahirna jadi hukum) batur-batur.
Ieu kajadian geus loba, di jawa mah kajantenan ka Syech Siti Jenar (SSJ)..
Aya cariosan SSJ nu kadugikeun kanu sejen (utusan) nu beda tingkat pamahamanna (beda alam) ngeunaan ageman - nyatana waktos para wali miwarangan ngulem SSJ, caritana nu katepikeun mah kieu:
hiji waktos kaleresan SSJ nuju dina ‘kafanaan’, SSJ nafi ALLAHna Isbat Utusan wali nepangan:
“Kangjeng Syech,.... dipundut sumping ku Kangjeng Sunan... sun”
SSj: “Euweuh sitijenar mah, aya ge Allah”.
Dasar ka jalmi nu dipercaya luhung sanajan ucapan na’aheng’, nu dipiwarang teu wantun mindo catur teras wangsul deui pupulih ka para wali teu tiasa ngangkir SSJ margi nuju suwung nu aya ge ngangkenna Allah.
Para wali mah maphum teras we mindo (kaduana), miwarang utusan supados nu diulemna teh Allah, ngan kaleresan pas tepang teh SSJ tos dina ‘biasa’ (Allah Nafi, SSJ isbat) deui.
”sun...dipiwarang ku Kangjeng Sunan supados ngulem Allah”.
..atuh waler SSJ teh: “tong ngangkir Allah ka kami da kami mah SSJ”.
ku margi kitu ki utusan mulih deui ka Para Wali wawartos yen teu tiasa ngulem Allah da nu kasampak mung SSJ.
Para wali, ahirna, mutus supados ngutus nu cekap ngilmina (sa alam) pakeun ngangkir SSJ. Sanggemna ieu utusan teh :
“Ieu kami... menta Siti jenar Kalawan Allahna supaya hadir ayeuna keneh”.
Sakedet netra SSJ nu tos ras jlig... tos dugi ka riungan wali.
Ngan,.... nyebut Allah ka nu sejen ieu nu engkena jadi label ‘hukuman’ ka SSJ..., ti ieu beja nu nepi ka utusan teh, tuluy nyebar ka bala rea SSJ teh jalma nu ngaku Allah.
Naha sesebatan lain SSJ teh Lemah Abang?
Ari lemah hartina taneuh ari abang hartina beureum. Di sunda mah lamun aya jelema nu anyar paeh sok disebutkeun cirina taneuhna ge beureum keneh. “puguh ki anu the maotna kamari tuh taneuh na ge beureum keneh”. Taneuh beureum dibasakeun kana pajaratan anyar: Padahal teu kabeh taneuh beureum, siga nu dikuburna di lembang mah kajeun anyar ge teu beureum da taneuh na hideung.
Ari pajaratan anyar mah salian ti paesan (nisan) teh taneuh na ge melendung keneh...cirining can kabeh sirna...matak sok ditahlilan sok direwahkeun... can jadi paesan jati pisan da katambahan keneh sesa bangkarak.
Ari nu ngulik kasampurnaan mah kudu bisa paeh heula samemeh paeh ceuk batur/jamak (tingali-eddy nugraha: paeh samemeh paeh) sabab kongas aya ayat qur’an: “Jeung jalma jalma nu geus paeh, tuluy dihirupkeun deui, terus dibere sunda, nu ku Sunda (nur) eta maranehna bisa lumampah hirup diantara manusa, naha sarua jeung nu aya dinu poek mongkleng anu manehna henteu bisa kaluar tidinya?? (6:122)’.
Kajadian SSJ meletus cariosan kasaksi ku batur ngangken Allah, sabab dina kaayaan masih keneh “anyar” /kafanaan keneh teu acan pulih lumampah saatos ‘paeh samemeh paeh’ -sanajan tos kapasihan sunda (nur) ti nu murbeng alam benten jeung jalmi biasa…paamprok jeung alam jelema. (tingali-eddy nugraha: panaekan warnaning tangtung).
VII
‘kasalahan’ dina gulung
Diulemna SSJ kana gempungan Wali Sanga mah, sabenerna, pakeun ngabahas kaayaan umat kusabab ayana pamahaman murid-murid SSJ (ngaku tina ajaran/pangwuruk SSJ) ngeunaan syariat agama – nu aya imbasna ka masarakat umum (malah nepi kana ranah politik –ki kebo kenanga, ki Ageng Pengging jrrd).
Tangtu geus pada nyaho yen pamanggih murid can tangtu bener ngawakilan (teu kabeh bisa ngawakilan) pamanggih guru sanajan loba oge murid nu leuwih pinter/jero/bener pamanggihna ti guru. Tapi lamun muridna salah –migawe salah- guruna sok dipenta bantuanana/pamanggihna/ ‘advisna’ pakeun ngomean muridna jeung ngomean ‘akibat’ tina kalakuan murid. Kasalahan murid lain kasalahan guru- iwal ti lamun memang kabukti guruna nitah murid supaya migawe salah. Ieu kabeh alesan diulemna SSJ kana riungan Wali.
SSJ pupus dina eta riungan (Pajemuhan Wali Sanga), atuh jadi katurug katutuh, ngajadi ‘bukti’ yen SSJ kenging ‘hukuman’ dugi ka pupusna. Aya nu nyebat ku para wali dihukum pati; Aya oge nu nyebatkeun yen SSJ milih pupus nyalira dina riungan wali – ‘Serat Siti Jenar” Bratasekawa);
Padahal (nurutkeun ieu dadaran mah) anjeuna pupus cilaka ku ‘polah’ nyalira. Matakna ieu dadaran, insya Allah, arek nepi kana kumaha supaya salamet gulung na abdi gusti teh jadi ngagalunggung.
Saacanna...
urang dongengkeun heula gambaran kajadian pupusna SSJ dina riungan wali:
Dina riungan ngeunaan pamadegan yen sakabeh wujud jeung nu maujud dialam dunya teh teu aya deui iwal ti Allah. Laa maujuda ilallah laa wujudika ilallah...kanggo ngabuktoskeunana SSJ dicobi ku keris duhung (keris “Kantanaga” kagungan Sunan gunung jati) ..ku kangjeng sunan kalijaga (SK).
Barang dicobi teh.... eta keris teu teurak...teu tiasa antel antel acan
(kawas ajian batara karang panta/level batu- tingal eddy nugraha: kaadaman + Batara karang).
--
Kabiasaan nguji kamampuh patekadan kasampurnaan dina tohid nepikeun ka ayeuna masih keneh aya.... jeung bakal terus dipake Sabab patekadan / kayakinan teh kudu kaharti karasa tur bukti.
Lolobana mah nu jauh keneh kana alam tohid sok sarieun mun diajak ngukur kasampurnaan sabab sieun kabawa paeh. Nu kapikirna teu bisa baralik deui. Lebareun keneh ku kahirupan dunya.
Padahal cenah ceuk nu geus paeh samemeh paeh...he...he..he.. lamun paeh (nyawana) nu aya (nyesa) hirup mungkul usik malik pan kongas dina qur’an Allah nyanggem “nu paeh dijalan Allah sabenerna hirup masih barang hakan barang pake ngan batur-batur teu apaleun” (tingali paeh samemeh paeh).
---
urang tuluykeun deui:
SK: “Enya...enyana mah tapi wujud (af’al) Allah (awak) nu ngajentul ieu mah lamun ditewek lumrahna kudu teurak....”
Nguping kitu..teras we eta keris teh nanceb...tapi teu bijil getih...biasa wae teu reg rog
(kawas ajian batara karang panta/level taneuh- tingal kaadaman + Batara karang)
SK:“... lumrahna wujud (af’al) Allah/awak nu ngajentul mah mun katewek bijil getih.”
Teras we tina salira SSJ bijil getih tapi bodas...
(kawas ajian batara karang panta/level taneuh/cai (Jannah) - tingal kaadaman + Batara karang)
SK: “.... lumrahna mun getih tina wujud (af’al) Allah/awak nu ngajentul mah... bijilna beureum”
Teras eta getih jadi beureum ngaberebey... bari salirana tetep seger tur teras sila.
(Tah ngawitan ti -level ALam rasa- ieu SSJ katideresa ku polah nyalira “nyebut Allah kanu sejen...”; hartosna rido nu maujudna jadi awak jelema biasa nu getihna beureum...sanes wujud ‘manusa’ af’alna
Allah.....; bari nuju ditakonan ku si “kantanaga” nu maunatna teh mun dipake moal bisa dibalikan deui)
SK: “Aeh...naha bet jadi kitu? ...lumrahna mah nu bijil getih terus moal hirup tapi tuluy paeh.”
....Tuluy eta awak-awakan...teh ngagoler.
SSJ nyarios...”sok hayang ditembongkeun naon deui?”
Ditempas “... teu lumrah aya mayit masih keneh nyarita...”
Elmu eleh ku kalumrahan sab beda alam, Saharita...SSj..nyarios kieu...”heug atuh kula moal deui cacarita... ninggalkeun ieu alam...ngan engke sing waspada
bakal daratang munding bule....
bakal aya....
bakal aya ...
(nu sabagaian seueur tos kabuktos ieu cariosan SSJ teh)
Saatos nyarios kitu badan SSJ sirna kagentos ku hiji tangkal nu seungit ngadalingding.
VIII
Kumaha gulung supaya ngagalunggung??
(Urang kintunkeun bagian salajengna upami pareng)
TAUHID GULUNG (I)
Kalam kasundaan no 13
I
WAHDAT AL WUJUD (MANUNGGALING/ GULUNGNA KAULA GUSTI)
Wahdatul Wujud di Indonesiakeun jadi kesatuan eksistensial (numutkeun Dr.Nurcholis Madjid). Di jawa mah dijelaskeun ku kecap manunggaling kawula gusti, tapi di sunda kampung mah istilahna teh (leuwih merenah jeung leuwih nunjukeun kana hasil) nyaeta: Gulung na abdi jeung gusti nepi ka ngagalunggung.
Sabenerna keur di sunda mah, ieu penjelasan wahdatul wujud ku kecap manunggaling kawula gusti -nu (ditambahan) sing nepi ka ngagalunggung- teh ‘mere arahan’ kana kumaha sabenerna ahlak jelema dina tohid (tauhid).
Manunggaling kaula (abdi) gusti –mimitina kudu aya dua (alam midua) nyatana aya abdi aya gusti.
Jadina teh...
Alus gusti sabab abdina alus, goreng gusti sabab abdina ge goreng. Alus abdi sabab gustina alus, goreng abdi sabab goreng gustina.
Pan cenah ge kalahutan bijil lamun kanasutan na enya. Lahut ngaridoan mere hidayah berkah jeung rohmat sabab nasutna aslamtu. Lahut kejem ngantep ngahukuman sabab nasutna nolak nambalang (kafir).
Pan cenah ge loba kapanggih abdi rujit sabab salah muhit nu jadi gustina. Loba nu ngajadikeun hawa nafsu jadi (ilah) gustina.
Matakna....
Kudu hurip gusti waras abdi. Ka cai jadi saleuwi ka darat jadi salebak sabobot sapihanean.
Kudu daek jadi abdi meh loba gusti keur maneh,... tong embung jadi gusti ngeunah jadi lawang kahadean lamun loba abdi nu butuheun..
Pek pambrih pek nuhun lamun perlu;
Pek bere pek cekel lamun boga
(tingal dongeng Sang Sulaeman dina qur’an)
Lain kitu gawena kahadean?
TAPI,
TONG NGAKU gusti bisi keur teu kaseundeuhan (kawas nu ngaku turunan menak (lain menak)...ari hirup walurat) ...nu cilaka diera-era mah maneh....
TONG NGAKU ngaku abdi agul boga gusti.... bisi keur teu diaku (pamenta keur teu dikabul)...nu era belehem mah maneh...dinaha-naha.
Sing boga...
tata titi duduga peryoga; migawe haphap ngendag-ngendag memeh luncat nuturkeun alam batur, tulaten nurutan sireum tarapti kawas titinggi meh seukeut duduga miyuni gagak dina nempatkeun kaabdian kagustian.
Ulah melengkung bekas nyalahan sarosopan teu pantes mernahna....nu era cilaka mah maneh keneh maneh keneh....da maneh nu nandangan.
II
Abdi lawan Gusti
Lamun urang ningal dina basa sapopoe....
Kecap abdi dipake dina alam tata alam semu, pihak “abdi” nempatkeun sahandapeun (jauh-anggang ti) pihak ka dua nu dianggap ‘gusti’ na. Gawe kitu sabab:
• Pihak ka hiji ku ngaku nempatkeun jadi ‘abdi’ teh ngarepkeun /boga pamrih ‘kagustian’ bijil ti pihak ka dua.
Ari kagustian nyatana gambaran /’manifestasi’/perwujudan Asmaul Husna nu rupa rupa-kayaning ngabulkeun pamenta, berehan, nganteur kahayang, tempat nyalindung, tempat kanyaho, adil ngahukuman.. jrrd.
Ari kaabdian kudu sabar, kudu daek menta, teu guminter, kudu tawakal (nyanggakeun kumaha gusti),..tungtungna ning sok ngaromong sadaya-daya. Shalatna (do’ana/pamenta na) ge sok disarebut sembahyang...nyembah ka hyang... da rumasa jadi abdi ( tingal –“shalat kami aya 4”). Migawe sabab geus kuduna kitu/ sabab sieun/sabab era/sabab asa katitah ku gusti nu salilana moncongok bae.
Ari ka abdian kudu handap asor, nyarita kudu lemes, jrrd..jrrd.
Ari ka gustian cenah kudu balabah, berehan, murah congcot hambur bacot, jrrd..jrrd.
Lamun manggih abdi teu boga adeuh sok tara dekeut jeung gusti.
Lamun gusti kored keked moal loba aya abdi nu deukeut jst..jst..jst.
(Undak usuk basa lemes kasar nu lengkep pakeun mernahkeun maneh dina ‘komunikasi’ ku, misalna, basa lemes heula ka nu anyar pinanggih/nyaluyukeun jeung alam nu diajak komunikasi di sunda sabenerna cara maju- ‘highly civilised’ hiji budaya)
Nu parerceka tarapis dina ngolah nempatkeun budi basa rasa rumasa... loba meunangna. ..
Lamun ka jelema urang handap asor (jadi abdi)...sok kaluar ti manehna (lawan komunikasi) teh kagustianana... Meureun resep meureun ngeunah meureun betah loba nu mere maweh disebut jelema bageur pikanyaaheun batur.... tah kagustian batur bijil keur maneh ari maneh bisa jadi abdi.
Kitu oge sabalikna....
Tong nolak mun aya abdi sumolondo... sabab karek mun aya abdi.... ka gustian bijil ti maneh...tungtungna pada ngamulya-mulya kunu ngarasa kahutangan kunu ngarasa meunang kahadean ti kagustian maneh.
Ka handap asoran... oge dipake ‘nguji’ kawas haphap...ieu jelema nu disangharepan jalma perceka nu kawaris sifat kagustian atawa henteu?...sabab di handap asoran teh aya ge nu jadi mancangah...cirining..jelema teu baleg teu kawaris kagustian.. ..beuki handap urang..lamun itu (batur) teu bisa ngahandapan...cirining rek robah laku.... itu eleh duduga urang jadi gustina itu nu ngaabdi-abdi..pek bae cobaan mun cacarita jeung menak...teu percaya mah.
(menak ayeuna mah leuwih dimaksudkeun kana diantarana ‘educated’ luhung elmuna ‘wise’ jembar panalar ‘leader’ lulugu/ kokolot /pananyaan panannggeuhan umat- nu boga gelar raden ayeuna mah saukur nu pastina turunan menak baheula - jadi henteuna menak mah wallahu alam)
Tapi, Mun teu bisa teu tapis .... loba menak (gusti) kaperdaya ku pamuji abdi (feodal) jadi mere tapi awuntah ...loba somah (abdi) heurin ku letah teu wasa sieun teu nyaho basa...saukur bisa kumaha anu dibendo (nu jadi gustina).
Dasar hirup di alam pamrihan....nu dipambrih kasalametan kahadean. Matak kudu tapis mernahkeun maneh.
III
Pek pecakan ka Rabb Gusti nu murbeng alam...Sarua.....
Ku nempatkeun ‘ka abdian’ teh ngarepkeun ka gustian ti nu dipenta, pan dipapatahan ku Qur’an:
Ari ngadu’a (menta neneda) keur abdi mah tarik teuing ulah laun teuing ulah..pan cenah ngadu’a teh kudu sineger tengah sorana ari ka Gusti (rabb) mah;
Kudu daek menta/ngadu’a ..ulah api lain..pan cenah Rabb teh teu resepeun ka (abdi) nu tara ngadu’a/menta;
Kudu narima dina kalaipan/dina katunaan/dina kakurangan/dina kasalahan (pek tengetan du’a du’a nu diawalan ku Rabb). ... eta teh ameh bijil gustina sabab nu datang abdina nu boga rasa rumasa.
Ari ka gusti kudu sabar bae jeung tetep kudu menta (do’a/shalat) bae pan cenah ceuk qur’an “menta tulung ka kami ku sabar jeung shalat” (kajeun can dibere kudu tetep menta) da wayahna jadi abdi nunggu-nunggu di kabul gusti.
Jeung ,....
Ceuk qur’an ge cenah kudu jejem yakin arek dikabul pamenta. ...Lamun henteu? he..he..he..kumaha deui? rek menta deui ka salian ti gusti?.... euweuh...euweuh deui nu bisa iwal ti gusti...pan maneh mah abdi.
Jst..jst...jst..
Tah..hirup di alam pamrihan... nu dipambrih kasalametan kahadean. Matak kudu tapis mernahkeun maneh.
IV
KUMAHA SUPAYA GULUNG ?
Naha kudu gulung?
Alam abdi-gusti mah alam anggang...sadeukeutna ge ka gusti...para abdi mah teu bisa deukeut sabab beda pangkat beda kabiasaanana. Tara gusti satata jeung abdi..sabab lamun satata leungit kagustianana.
Hayang deukeut mah nya gusti jeung gusti deui....abdi jeung abdi deui. Ngan lamun abdi jeung abdi, gusti jeung gusti. Leungit kagustian leungit ka abdian...pan basana ge jeung sasama mah pa dewek-dewek pa aing aing. Ngan kade mun keur aya abdi ulah gusti padewek dewek pa aing aing meureun abdi bisa ngunghak? Sabalikna mun keur aya gusti abdi tong sambewara...bisi tideuha.. naha bet aya abdi cumantaka?
Alam abdi-gusti mah alam tata alam semu....tara dicaritakeun sajalantrahna... Strategy jeung kaayaan presiden (“gusti”) tara dijelaskeun kabeh ka sakabeh rakyat (“abdi”).... cenah ge kapaksa kudu ‘white lie’ sabab mun dicaritakeun sajalantrahna mah bisi kuciwa...bisi putus asa...bisi CAN BISA NARIMA..bisi mancangah ..jrrd.
Pan kongas dina agama oge...loba nu disumputkeun ..saur Gusti teh dina qur’an...”nu nyaho eta mah ngan saukur kami jeung nu dikersakeun ku kami..maraneh mah para abdi moal..moal kabeh nyaho (nu saenyana) aya ge ngan saukur nyangka”....ari nyangka tara pas ka enya...malah, saur gusti dina qur’an, nyangka ngeunaan gusti mah pagawean setan (abdi nu ditundung)”.
Hayang nyaho nu saenyana mah kudu pindah ka alam gusti jeung alam nu daralit (qarib/qurbah) sabab kapeto kapilih dikersakeun ku gusti.
V
Kumaha carana?
Kudu daek saalam sakabeuki jeung gusti. Engke nyaho kumaha ari gusti sapopoena usik malikna.salah sahijina didieu para ulama nu satmata mere tuduh, dumasar beja ti gusti dina qur’an, yen gusti Allah teh boga sifat 20 siki.
Aya (wujud), mimiti (qidam), langgeng (baqa), nangtung sorangan (qiyamuhu binafsihi - tingali eddy nugraha “lingga kabuyutan jeung sirotol mustaqim/nangtung sorangan”), beda jeung nu anyar (mukhlafah lil hawadis), wahdaniat (hiji).
Sok atuh... lalanyah diajar kawas kitu.... Pan saur Sang Sri Uswatun Hasanah tedak quraysh ge... “akhlak maneh sing kawas akhlak Allah”
Bisa wanoh kanu 6 diluhur teh kudu bisa wani daek nyaho jeung hirup (keneh). Jeung engke Maneh nu nandangan: nu daekna nu wanina nu bisana nu nyahona nu hirupna.
Hirup (hayat) jeung (hayan) nu hirupna, Bisa (qudrat) jeung (qadiran) nu bisana, Daek (iradat) jeung (muridan) nu daekna, nyaho (ilmu) jeung (aliman) nu nyahona....atuh diajar tandang kudu sagala ku sorangan di sorangan… lain euceuk lain cenah.
Ngucap (kalam) jeung (mutakaliman) nu ngucapna tapi teu make sungut.... atuh diajar nyarita teu ku sungut.
Ningal (basar) jeung (basiran) nu ningalina tapi teu make mata.... atuh diajar ningali teu kumata.
Denge (sama) jeung (samian) nu ngadenge tapi teu make ceuli... atuh diajar ngadenge teu ku ceuli.
Teori na mah loba tinggal leukeun daraek PRAKna...diantarana aya nu boga pamanggih:
cenah, kudu asup tareqat..tong sareat wae.... (kade loba nu ‘kabodokeun’ ku guruna, kasiksa/kapager ku ‘labelling’ brotherhood tarekat/ sareat jeung golongan/aliran, komo kana tareqat nu sok ninggalkeun sareat),...
cenah, kudu ngaliwatan tobat, zuhud, wara, faqir, sabar, tawakal rido ikhlas (kade ulah lieur ku metoda)... jrrd cenah pamanggih jelema...klise lamun dituluy keun.
Ari gampangna mah:
Prak teangan Ajarna ulama ahli waris nabi nu pangkatna satmata nu bisa ngajarkeun nyarita teu ku sungut, ningali teu ku mata, ngadenge teu kuceuli, hirup teu bari ngarenghap. Nungtun kawani kabisa kadaek jeung kanyaho nu aya di sorangan.
Tah engkena... tara kaeuweuhan da aya wujud maujud tara neangan nu euweuh, langgeng baqa da mapay nu jadi mimiti maneh (qiyam) memeh awang-awang uwung-uwung, nangtung sorangan bi nafsih, beda jeung batur-batur nu anyar nu pandeuri (mukhalafah lil hawadis).
Gulung gumulung...sagulung sagalang...meureun teu kudu kararagok..da jeung sobat dalit. Sab geus sakabeuki sakanyaho sakadaek sakabisa sakawani.
Tah engkena ...ieu nu disebutkeun ku teori-teori katasawufan.... JADI.
VII
kasus Gulung dina Patekadan Lemah Abang
I
WAHDAT AL WUJUD (MANUNGGALING/ GULUNGNA KAULA GUSTI)
Wahdatul Wujud di Indonesiakeun jadi kesatuan eksistensial (numutkeun Dr.Nurcholis Madjid). Di jawa mah dijelaskeun ku kecap manunggaling kawula gusti, tapi di sunda kampung mah istilahna teh (leuwih merenah jeung leuwih nunjukeun kana hasil) nyaeta: Gulung na abdi jeung gusti nepi ka ngagalunggung.
Sabenerna keur di sunda mah, ieu penjelasan wahdatul wujud ku kecap manunggaling kawula gusti -nu (ditambahan) sing nepi ka ngagalunggung- teh ‘mere arahan’ kana kumaha sabenerna ahlak jelema dina tohid (tauhid).
Manunggaling kaula (abdi) gusti –mimitina kudu aya dua (alam midua) nyatana aya abdi aya gusti.
Jadina teh...
Alus gusti sabab abdina alus, goreng gusti sabab abdina ge goreng. Alus abdi sabab gustina alus, goreng abdi sabab goreng gustina.
Pan cenah ge kalahutan bijil lamun kanasutan na enya. Lahut ngaridoan mere hidayah berkah jeung rohmat sabab nasutna aslamtu. Lahut kejem ngantep ngahukuman sabab nasutna nolak nambalang (kafir).
Pan cenah ge loba kapanggih abdi rujit sabab salah muhit nu jadi gustina. Loba nu ngajadikeun hawa nafsu jadi (ilah) gustina.
Matakna....
Kudu hurip gusti waras abdi. Ka cai jadi saleuwi ka darat jadi salebak sabobot sapihanean.
Kudu daek jadi abdi meh loba gusti keur maneh,... tong embung jadi gusti ngeunah jadi lawang kahadean lamun loba abdi nu butuheun..
Pek pambrih pek nuhun lamun perlu;
Pek bere pek cekel lamun boga
(tingal dongeng Sang Sulaeman dina qur’an)
Lain kitu gawena kahadean?
TAPI,
TONG NGAKU gusti bisi keur teu kaseundeuhan (kawas nu ngaku turunan menak (lain menak)...ari hirup walurat) ...nu cilaka diera-era mah maneh....
TONG NGAKU ngaku abdi agul boga gusti.... bisi keur teu diaku (pamenta keur teu dikabul)...nu era belehem mah maneh...dinaha-naha.
Sing boga...
tata titi duduga peryoga; migawe haphap ngendag-ngendag memeh luncat nuturkeun alam batur, tulaten nurutan sireum tarapti kawas titinggi meh seukeut duduga miyuni gagak dina nempatkeun kaabdian kagustian.
Ulah melengkung bekas nyalahan sarosopan teu pantes mernahna....nu era cilaka mah maneh keneh maneh keneh....da maneh nu nandangan.
II
Abdi lawan Gusti
Lamun urang ningal dina basa sapopoe....
Kecap abdi dipake dina alam tata alam semu, pihak “abdi” nempatkeun sahandapeun (jauh-anggang ti) pihak ka dua nu dianggap ‘gusti’ na. Gawe kitu sabab:
• Pihak ka hiji ku ngaku nempatkeun jadi ‘abdi’ teh ngarepkeun /boga pamrih ‘kagustian’ bijil ti pihak ka dua.
Ari kagustian nyatana gambaran /’manifestasi’/perwujudan Asmaul Husna nu rupa rupa-kayaning ngabulkeun pamenta, berehan, nganteur kahayang, tempat nyalindung, tempat kanyaho, adil ngahukuman.. jrrd.
Ari kaabdian kudu sabar, kudu daek menta, teu guminter, kudu tawakal (nyanggakeun kumaha gusti),..tungtungna ning sok ngaromong sadaya-daya. Shalatna (do’ana/pamenta na) ge sok disarebut sembahyang...nyembah ka hyang... da rumasa jadi abdi ( tingal –“shalat kami aya 4”). Migawe sabab geus kuduna kitu/ sabab sieun/sabab era/sabab asa katitah ku gusti nu salilana moncongok bae.
Ari ka abdian kudu handap asor, nyarita kudu lemes, jrrd..jrrd.
Ari ka gustian cenah kudu balabah, berehan, murah congcot hambur bacot, jrrd..jrrd.
Lamun manggih abdi teu boga adeuh sok tara dekeut jeung gusti.
Lamun gusti kored keked moal loba aya abdi nu deukeut jst..jst..jst.
(Undak usuk basa lemes kasar nu lengkep pakeun mernahkeun maneh dina ‘komunikasi’ ku, misalna, basa lemes heula ka nu anyar pinanggih/nyaluyukeun jeung alam nu diajak komunikasi di sunda sabenerna cara maju- ‘highly civilised’ hiji budaya)
Nu parerceka tarapis dina ngolah nempatkeun budi basa rasa rumasa... loba meunangna. ..
Lamun ka jelema urang handap asor (jadi abdi)...sok kaluar ti manehna (lawan komunikasi) teh kagustianana... Meureun resep meureun ngeunah meureun betah loba nu mere maweh disebut jelema bageur pikanyaaheun batur.... tah kagustian batur bijil keur maneh ari maneh bisa jadi abdi.
Kitu oge sabalikna....
Tong nolak mun aya abdi sumolondo... sabab karek mun aya abdi.... ka gustian bijil ti maneh...tungtungna pada ngamulya-mulya kunu ngarasa kahutangan kunu ngarasa meunang kahadean ti kagustian maneh.
Ka handap asoran... oge dipake ‘nguji’ kawas haphap...ieu jelema nu disangharepan jalma perceka nu kawaris sifat kagustian atawa henteu?...sabab di handap asoran teh aya ge nu jadi mancangah...cirining..jelema teu baleg teu kawaris kagustian.. ..beuki handap urang..lamun itu (batur) teu bisa ngahandapan...cirining rek robah laku.... itu eleh duduga urang jadi gustina itu nu ngaabdi-abdi..pek bae cobaan mun cacarita jeung menak...teu percaya mah.
(menak ayeuna mah leuwih dimaksudkeun kana diantarana ‘educated’ luhung elmuna ‘wise’ jembar panalar ‘leader’ lulugu/ kokolot /pananyaan panannggeuhan umat- nu boga gelar raden ayeuna mah saukur nu pastina turunan menak baheula - jadi henteuna menak mah wallahu alam)
Tapi, Mun teu bisa teu tapis .... loba menak (gusti) kaperdaya ku pamuji abdi (feodal) jadi mere tapi awuntah ...loba somah (abdi) heurin ku letah teu wasa sieun teu nyaho basa...saukur bisa kumaha anu dibendo (nu jadi gustina).
Dasar hirup di alam pamrihan....nu dipambrih kasalametan kahadean. Matak kudu tapis mernahkeun maneh.
III
Pek pecakan ka Rabb Gusti nu murbeng alam...Sarua.....
Ku nempatkeun ‘ka abdian’ teh ngarepkeun ka gustian ti nu dipenta, pan dipapatahan ku Qur’an:
Ari ngadu’a (menta neneda) keur abdi mah tarik teuing ulah laun teuing ulah..pan cenah ngadu’a teh kudu sineger tengah sorana ari ka Gusti (rabb) mah;
Kudu daek menta/ngadu’a ..ulah api lain..pan cenah Rabb teh teu resepeun ka (abdi) nu tara ngadu’a/menta;
Kudu narima dina kalaipan/dina katunaan/dina kakurangan/dina kasalahan (pek tengetan du’a du’a nu diawalan ku Rabb). ... eta teh ameh bijil gustina sabab nu datang abdina nu boga rasa rumasa.
Ari ka gusti kudu sabar bae jeung tetep kudu menta (do’a/shalat) bae pan cenah ceuk qur’an “menta tulung ka kami ku sabar jeung shalat” (kajeun can dibere kudu tetep menta) da wayahna jadi abdi nunggu-nunggu di kabul gusti.
Jeung ,....
Ceuk qur’an ge cenah kudu jejem yakin arek dikabul pamenta. ...Lamun henteu? he..he..he..kumaha deui? rek menta deui ka salian ti gusti?.... euweuh...euweuh deui nu bisa iwal ti gusti...pan maneh mah abdi.
Jst..jst...jst..
Tah..hirup di alam pamrihan... nu dipambrih kasalametan kahadean. Matak kudu tapis mernahkeun maneh.
IV
KUMAHA SUPAYA GULUNG ?
Naha kudu gulung?
Alam abdi-gusti mah alam anggang...sadeukeutna ge ka gusti...para abdi mah teu bisa deukeut sabab beda pangkat beda kabiasaanana. Tara gusti satata jeung abdi..sabab lamun satata leungit kagustianana.
Hayang deukeut mah nya gusti jeung gusti deui....abdi jeung abdi deui. Ngan lamun abdi jeung abdi, gusti jeung gusti. Leungit kagustian leungit ka abdian...pan basana ge jeung sasama mah pa dewek-dewek pa aing aing. Ngan kade mun keur aya abdi ulah gusti padewek dewek pa aing aing meureun abdi bisa ngunghak? Sabalikna mun keur aya gusti abdi tong sambewara...bisi tideuha.. naha bet aya abdi cumantaka?
Alam abdi-gusti mah alam tata alam semu....tara dicaritakeun sajalantrahna... Strategy jeung kaayaan presiden (“gusti”) tara dijelaskeun kabeh ka sakabeh rakyat (“abdi”).... cenah ge kapaksa kudu ‘white lie’ sabab mun dicaritakeun sajalantrahna mah bisi kuciwa...bisi putus asa...bisi CAN BISA NARIMA..bisi mancangah ..jrrd.
Pan kongas dina agama oge...loba nu disumputkeun ..saur Gusti teh dina qur’an...”nu nyaho eta mah ngan saukur kami jeung nu dikersakeun ku kami..maraneh mah para abdi moal..moal kabeh nyaho (nu saenyana) aya ge ngan saukur nyangka”....ari nyangka tara pas ka enya...malah, saur gusti dina qur’an, nyangka ngeunaan gusti mah pagawean setan (abdi nu ditundung)”.
Hayang nyaho nu saenyana mah kudu pindah ka alam gusti jeung alam nu daralit (qarib/qurbah) sabab kapeto kapilih dikersakeun ku gusti.
V
Kumaha carana?
Kudu daek saalam sakabeuki jeung gusti. Engke nyaho kumaha ari gusti sapopoena usik malikna.salah sahijina didieu para ulama nu satmata mere tuduh, dumasar beja ti gusti dina qur’an, yen gusti Allah teh boga sifat 20 siki.
Aya (wujud), mimiti (qidam), langgeng (baqa), nangtung sorangan (qiyamuhu binafsihi - tingali eddy nugraha “lingga kabuyutan jeung sirotol mustaqim/nangtung sorangan”), beda jeung nu anyar (mukhlafah lil hawadis), wahdaniat (hiji).
Sok atuh... lalanyah diajar kawas kitu.... Pan saur Sang Sri Uswatun Hasanah tedak quraysh ge... “akhlak maneh sing kawas akhlak Allah”
Bisa wanoh kanu 6 diluhur teh kudu bisa wani daek nyaho jeung hirup (keneh). Jeung engke Maneh nu nandangan: nu daekna nu wanina nu bisana nu nyahona nu hirupna.
Hirup (hayat) jeung (hayan) nu hirupna, Bisa (qudrat) jeung (qadiran) nu bisana, Daek (iradat) jeung (muridan) nu daekna, nyaho (ilmu) jeung (aliman) nu nyahona....atuh diajar tandang kudu sagala ku sorangan di sorangan… lain euceuk lain cenah.
Ngucap (kalam) jeung (mutakaliman) nu ngucapna tapi teu make sungut.... atuh diajar nyarita teu ku sungut.
Ningal (basar) jeung (basiran) nu ningalina tapi teu make mata.... atuh diajar ningali teu kumata.
Denge (sama) jeung (samian) nu ngadenge tapi teu make ceuli... atuh diajar ngadenge teu ku ceuli.
Teori na mah loba tinggal leukeun daraek PRAKna...diantarana aya nu boga pamanggih:
cenah, kudu asup tareqat..tong sareat wae.... (kade loba nu ‘kabodokeun’ ku guruna, kasiksa/kapager ku ‘labelling’ brotherhood tarekat/ sareat jeung golongan/aliran, komo kana tareqat nu sok ninggalkeun sareat),...
cenah, kudu ngaliwatan tobat, zuhud, wara, faqir, sabar, tawakal rido ikhlas (kade ulah lieur ku metoda)... jrrd cenah pamanggih jelema...klise lamun dituluy keun.
Ari gampangna mah:
Prak teangan Ajarna ulama ahli waris nabi nu pangkatna satmata nu bisa ngajarkeun nyarita teu ku sungut, ningali teu ku mata, ngadenge teu kuceuli, hirup teu bari ngarenghap. Nungtun kawani kabisa kadaek jeung kanyaho nu aya di sorangan.
Tah engkena... tara kaeuweuhan da aya wujud maujud tara neangan nu euweuh, langgeng baqa da mapay nu jadi mimiti maneh (qiyam) memeh awang-awang uwung-uwung, nangtung sorangan bi nafsih, beda jeung batur-batur nu anyar nu pandeuri (mukhalafah lil hawadis).
Gulung gumulung...sagulung sagalang...meureun teu kudu kararagok..da jeung sobat dalit. Sab geus sakabeuki sakanyaho sakadaek sakabisa sakawani.
Tah engkena ...ieu nu disebutkeun ku teori-teori katasawufan.... JADI.
VII
kasus Gulung dina Patekadan Lemah Abang
Di imah sorangan
henang hening di imah sorangan,
lugina tiis ceuli herang mata,
madep bait sorangan.
paingan
nu mulya baheula
nu madep ka bait batur
sanajan kongas
tempat madep windu-windu
dipiwarang na teh
malik ka bait sorangan
tempat kiblatna...
da saalusna ge
nu aya di batur
moal sangeunah nu sorangan
lugina tiis ceuli herang mata,
madep bait sorangan.
paingan
nu mulya baheula
nu madep ka bait batur
sanajan kongas
tempat madep windu-windu
dipiwarang na teh
malik ka bait sorangan
tempat kiblatna...
da saalusna ge
nu aya di batur
moal sangeunah nu sorangan
Balik
heubeul jauh ti lembur..
ari balik geus euweuh nu wawuh.
batur nu baheula
geus areuweuh
aya ge babaturan anyar.
lembur jamak baheula urut ulin
geus sirna karobah jaman.
paingan...
Ari balik
lain ka tanah ukur
da geus jadi bandung
lain ka galuh
da geus jadi ciamis
Tapi..
ka bali geusan ngajadi...
nyatana lembur dewek mah ...
bali nu tuluy kababawa
jadi dangdanan nyawa raga
nu mekelan nu maturan.
Alhamdulillah.
ari balik geus euweuh nu wawuh.
batur nu baheula
geus areuweuh
aya ge babaturan anyar.
lembur jamak baheula urut ulin
geus sirna karobah jaman.
paingan...
Ari balik
lain ka tanah ukur
da geus jadi bandung
lain ka galuh
da geus jadi ciamis
Tapi..
ka bali geusan ngajadi...
nyatana lembur dewek mah ...
bali nu tuluy kababawa
jadi dangdanan nyawa raga
nu mekelan nu maturan.
Alhamdulillah.
Shalat Jum'at
sugan teh..
shalat juma'at ukur sareat pijalaneun....
sihoreng...
tanggara euy...
daek keneh gening akur jeung batur
ninggalkeun dudunya saheulaaneun...
neangan rido nu ngamurbeng.
shahadatullah,
shalawatullah,
hakekatullah,
kalimatullah...
kapurba bari murbawisesa ongkoh.
rebu rebu nuhun sun...
salamualaikum.
shalat juma'at ukur sareat pijalaneun....
sihoreng...
tanggara euy...
daek keneh gening akur jeung batur
ninggalkeun dudunya saheulaaneun...
neangan rido nu ngamurbeng.
shahadatullah,
shalawatullah,
hakekatullah,
kalimatullah...
kapurba bari murbawisesa ongkoh.
rebu rebu nuhun sun...
salamualaikum.
Langganan:
Postingan (Atom)