Bubuka
Wisnu anak Apa,….
Ngahaja Apa nulis seja papatah pulunganeun engke dina waktuna maneh butuh, ngahaja dikeureuyeuh sa patah sa patah tangeh keneh meungpeung salse, lain teu hayang langsung engke nganepikeun lisan da eta mah nu di ajam salilana hayang pareng mikeun langsung nepakeun jeung rasana, ngan sieun bisi engke dina waktuna maneh butuh urang teu kaparengan rineh atawa teu/geus teu bisa tepung/panggih cumarita. Waktu Apa ieu nulis (taun 2008, maneh karek 14 thn), tangtu sanajan urang sering bareng tapi dina pagiling gisik kaditu kadieu teh teu kabeh pareng dina wayahna, meureun can waktuna perlu eukeur meujeuhna boh Apa boh maneh bubulak keneh. Jadi, disareatan ti ayeuna itung itung nyieun payung mekelan memeh hujan.
Barina ge, ari maca tulisan mah engkena beunang ku dikeureuyeuh di bulak balik di ilo di timbang timbang bener henteuna pantes henteuna, jeung tangtu karek bisana maneh ngilo mun engke geus boga pangukur bisana maneh nimbang mun maneh geus loba loba ku eusi.
Ieu tulisan bekel maneh babalik pikir, sanajan sing katepi dina masih keneh angger bubulak akal, nyatana bekel keur nyaho di getih sorangan pakeun nangtung ajeg ku sorangan di urat sorangan. Sanajan ngeunaan iraha irahana mah maneh babalik pikir kumaha parengna sabab ari akal/pikirmah kumaha hate ari hate sipatna bulak balik sugan we dina engke peuting atawa isuk atawa iraha wae maneh maca ieu tulisan (nu muga sing sagancangna) pareng hate keur balik/malik meureun bisa saalam jeung maksud /eusi ieu tulisan nu bisa pakeun eunteung bekel marengan maneh sedeng bubulak.
Jeung deui, dikeureuyeuh dituliskeun teh
Sirotol mustaqim
Bareng hirup bari...
Nangtung qiyam ku suku sorangan,
Ajeg dina suku sorangan.
Boga hidayah,...
ni'mat mawa bawa sorangan.
Ieu,
tangtungan nu teu butuh batur,
butuh soteh ku nu NGA-baturan;
Matakna,...
Wajib maneh sunat batur
kajeun batur henteu sorangan mah kudu wae,
Ulah cueut pedah hideung ponteng pedah koneng
Unggut ku lindu gedag ku angin;
Dina ayana nu ngabaturan,
Meureun genah pada pada ni'mat
Moal asa kasoro kagetreng
Sab rijkiNa teu pahili hili
BagjaNa teu paala ala
*) Mustaqim asal tina kecap qiyam sundana nangtung ajeg ku bitis/suku sorangan.
Mana nu kudu diheulakeun?
Mana nu kudu diheulakeun,
Kawajiban ka batur
atawa
kawajiban ka sorangan?
Saenyana jeung sabener benerna...
Dua-duana kudu jeung BISA
diheulakeun.
Sabab kawajiban ka batur
(anak, indung/bapa, salaki/pamajikan, sasama, sato, alam jrrd)
nyatana migawe kautamaan,
ari kawajiban ka sorangan
enya-enyana mah beberesih.
Sab ngaran wajib,
kudu teu bisa henteu....
Lamun teu bisa nohonanana
atawa
templang sabeulah
Nu salah susah rugi era kuciwa mah maneh.
Bray ah!
Kawajiban ka batur
atawa
kawajiban ka sorangan?
Saenyana jeung sabener benerna...
Dua-duana kudu jeung BISA
diheulakeun.
Sabab kawajiban ka batur
(anak, indung/bapa, salaki/pamajikan, sasama, sato, alam jrrd)
nyatana migawe kautamaan,
ari kawajiban ka sorangan
enya-enyana mah beberesih.
Sab ngaran wajib,
kudu teu bisa henteu....
Lamun teu bisa nohonanana
atawa
templang sabeulah
Nu salah susah rugi era kuciwa mah maneh.
Bray ah!
Haji ka KABUYUTAN Atuh!!: meh Jadi HAJI di Pakuan SORANGAN (II)
IV. haji ka kabuyutan di tangtung
Salian ti aya di Mekah baitullah teh aya di tiap jelema , nyatana, hatena bisa jadi kabuyutan asal nepi ka pangkat mu’minin kongas “qalbu mu’minin baitullah”.
Mu’minin hartina nu iman ari iman nyatana nur (sunda) nu dipasihkeun ku nu maha hirup ka nu daek aslamtu (islam) nyatana sumerah pasrah ka mantena. Iman mah rasul ge teu tiasa masihan komo guru resi ajar ustad kiai syech jeung sajabana eta mah –iman- hak nu maha hirup mere jeung teu merena. [Matak ulah gampang ngaku geus iman (mu’min) nurutan urang arab baduy… ..era ku nu moncongok. iman teh ni’mat nu pangede gedena….ngaku mah cukup muslim (sabisana) weh bari terus neneda sing kapasihan iman nur sunda nu maha suci. Can tangtu nu geus ngaku muslim meunang iman jadi mu’min]. Ngan, sabab aya jangjina Ar Rahman nu Maha suci lamun enya enya aslamtu bakal dipasihan iman nu mangrupi nur sunda rukun (islam)na kudu enya enya dipigawe…..nyatana (nu ka lima) Haji ka kabuyutan deuheus ka baitullah.
Deuheus ka hate nu nyunda caang (qalbu mu’minin baitullah) bisana ku tawaf museur keun maneh; Pancegan ihramna, tuluy munajat: denge nu lain salian ti itikad hate teu didenge, deuleu salian ti kana hate teu di deuleu ucap salian ti gerentes itikad du’a hate teu diucapkeun ambeu dieuweuhkeun; dua mata teu dipake neuleu dua liang irung teu dipake ngambekan dua liang ceuli teu di pake ngadenge liang sungut teu engab 7 lawang kadunya nutup…mateni patang (opat) perkara (pangdenge pangdeuleu pangangseu pangucap) angilo/ maca/ nimbang/ museur kana paesan tunggal… malikeun peta latipah ti talab ka qalbu ngaliwatan ruh sir nafi kahfi akhfa, unggah alam ti insan nu kamil, ka ajsam misal arwah wahidiyat wahdat ahadiyat di taratas disaliksik… ti amarah ka salwiyah ka lawamah ka mutmainnah ka rodiyah ka mardiyah ka kamilah (tawaf muter ngalawan putaran jam –malik malikeun deui alam nu kajamanan) make cai caina kahuripan kajayaan kawedukan kinasihan darma menceger anjlog ka (ci) paingan… lamun kaffah museur buleud nya tangtung masagi tubadil, munggah haji, naek, asup, ka alam sunda alam nur alam malak alam para hyang.
Nyata geura naon nu kapanggih waktu keur tawaf di baitullah di mekah SARUA jeung keur tawaf kana/dina hate nu geus caang –kapasihan caaang ku nu maha suci,
Urang saeutik bukakeun sababaraha lalangsena:
Salian ti aya di Mekah baitullah teh aya di tiap jelema , nyatana, hatena bisa jadi kabuyutan asal nepi ka pangkat mu’minin kongas “qalbu mu’minin baitullah”.
Mu’minin hartina nu iman ari iman nyatana nur (sunda) nu dipasihkeun ku nu maha hirup ka nu daek aslamtu (islam) nyatana sumerah pasrah ka mantena. Iman mah rasul ge teu tiasa masihan komo guru resi ajar ustad kiai syech jeung sajabana eta mah –iman- hak nu maha hirup mere jeung teu merena. [Matak ulah gampang ngaku geus iman (mu’min) nurutan urang arab baduy… ..era ku nu moncongok. iman teh ni’mat nu pangede gedena….ngaku mah cukup muslim (sabisana) weh bari terus neneda sing kapasihan iman nur sunda nu maha suci. Can tangtu nu geus ngaku muslim meunang iman jadi mu’min]. Ngan, sabab aya jangjina Ar Rahman nu Maha suci lamun enya enya aslamtu bakal dipasihan iman nu mangrupi nur sunda rukun (islam)na kudu enya enya dipigawe…..nyatana (nu ka lima) Haji ka kabuyutan deuheus ka baitullah.
Deuheus ka hate nu nyunda caang (qalbu mu’minin baitullah) bisana ku tawaf museur keun maneh; Pancegan ihramna, tuluy munajat: denge nu lain salian ti itikad hate teu didenge, deuleu salian ti kana hate teu di deuleu ucap salian ti gerentes itikad du’a hate teu diucapkeun ambeu dieuweuhkeun; dua mata teu dipake neuleu dua liang irung teu dipake ngambekan dua liang ceuli teu di pake ngadenge liang sungut teu engab 7 lawang kadunya nutup…mateni patang (opat) perkara (pangdenge pangdeuleu pangangseu pangucap) angilo/ maca/ nimbang/ museur kana paesan tunggal… malikeun peta latipah ti talab ka qalbu ngaliwatan ruh sir nafi kahfi akhfa, unggah alam ti insan nu kamil, ka ajsam misal arwah wahidiyat wahdat ahadiyat di taratas disaliksik… ti amarah ka salwiyah ka lawamah ka mutmainnah ka rodiyah ka mardiyah ka kamilah (tawaf muter ngalawan putaran jam –malik malikeun deui alam nu kajamanan) make cai caina kahuripan kajayaan kawedukan kinasihan darma menceger anjlog ka (ci) paingan… lamun kaffah museur buleud nya tangtung masagi tubadil, munggah haji, naek, asup, ka alam sunda alam nur alam malak alam para hyang.
Nyata geura naon nu kapanggih waktu keur tawaf di baitullah di mekah SARUA jeung keur tawaf kana/dina hate nu geus caang –kapasihan caaang ku nu maha suci,
Urang saeutik bukakeun sababaraha lalangsena:
Haji ka KABUYUTAN Atuh!!: meh Jadi HAJI di Pakuan SORANGAN (I)
Kalam kasundaan no 41
Kecap petingan Haji, kabuyutan, thawaf, nyusuk, kafir
I. Adeg-adeg
Haji harti asal kecapna ngadeukeutan/ngadatangan/ngadeuheusan, ari kabuyutan maksudna tempat suci. Jadi haji ka kabuyutan hartina ngadeukeutan/ngadatangan tempat suci atawa ‘pilgrimage’, ‘journey to a holy or special significance place’. Kongas nepikeun ka di bukukeun di filmkeun di cina jaman dynasti Tang aya carita haji ka kulon…‘pilgrimage to the west’ nyokot kitab suci budha ku jalan leumpang/ngadeukeutan ka vulture’s peak di rajgir India…. Cenah, di Indiana 13 taunan lilana, malah mah mun diitung jeung dijalan bulak balikna mah nepikeun ka 17 tahunan (629-646M). Ari balik Monyet ge (Sun Wu kong) manjing Budha ‘budhahood’.
Ari di Islam – nu jadi domain kecap- Haji ka kabuyutan (sok sering disebut Haji mungkul /Al Hajj) … nya ngadatangan ka’bah (Mekah) jeung sabudeureuna (Mina, Mudzalifah, arafah) ngan waktu didituna teu lila teu sing ukur sababaraha poe. Baheula mah dijalan na mungkul nu lila, ayeuna mah bulak balik teh ukur mimingguan. Ari balik saha wae oge disebut (digelaran) HAJI, meureun supaya boga pangaji manjing Haji tuluy. Da ari hayang ngaran mungkul mah teu kudu ka kabuyutan di mekah cukup indit ka pasar make kopeah/dikudung tuluy siga rek balanja…salila dipasar moal burung disebut Haji oloeun tukang dagang.
Dina babasaan di sunda sapopoe, kecap Haji ka Mekah jeung sabudeureunana sering oge diganti ku kecap jarah (jarah hartina ngadatangan deuheus ka hiji tempat sababaraha waktu terus balik deui). Jadi lamun aya nu rek Haji sok nyarita na teh ‘nyuhunkeun pidu’ana ti sadayana sim abdi bade jarah ka tanah suci’ atawa ‘….bade jarah ka Mekah’. Ari kalolobaana kecap jarah dipake pakeun pagawean ngadatangan maqom hal ieu teh sigana sabab di Masjidil haram ka’bah aya maqom nyaeta maqom Sang Khalilulah Ibrahim as nu dicirian ku dua tapak suku kawas dikabuyutan Sang Purnawarman jeung Rahyang Wastu kancana.
Tapi, jarang- malah asana mah can pernah manggihan- aya nu rek nohonan ibadah haji ka Mekah nyarita, “nyuhunkeun pi’duana, abdi bade haji ka kabuyutan (padahal ka’bah teh kabuyutan tempat/tanah suci); atawa sabalikna, nu rek ngadeuheus ka kabuyutan nyarita..” nyuhunkeun pi’duana, abdi bade Haji ka kabuyutan…(padahal ngadatangan teh haji)”. Dina ngomong na ge tangtu loba nu nyalahkeun.
Naha??? padahal harti kecap mah sarua wae. Nu beda saukur nu hiji kecap sunda nu hiji kecap arab. Tempatna nu hiji di sunda nu hiji di arab. Diskriminasi gunana kecap ieu geus lila kapanggih sabab sikep urang sundana sorangan nu sok nganggap leuwih bener/alus make kecap batur tinimbang ngagunakeun kecap sorangan. Alesan ieu tangtu gampang disalahkeun –salah sahijina –ku argumen yen beda soteh sabab beda realmna beda prakprakanana beda tujuanana jeung utamana beda kayakinana/kapercayaanana.
Tapi,… naha enya kawas kitu sababna???? Yakin???
Tulisan ieu rek nyoba nganepikeun ngeunaan haji ka kabuyutan nu ditepikeun di luhur bari ngawatesan maneh museur kana naon nu kapanggih di sunda jeung di islam nu kaharti ku sunda.
Kecap petingan Haji, kabuyutan, thawaf, nyusuk, kafir
I. Adeg-adeg
Haji harti asal kecapna ngadeukeutan/ngadatangan/ngadeuheusan, ari kabuyutan maksudna tempat suci. Jadi haji ka kabuyutan hartina ngadeukeutan/ngadatangan tempat suci atawa ‘pilgrimage’, ‘journey to a holy or special significance place’. Kongas nepikeun ka di bukukeun di filmkeun di cina jaman dynasti Tang aya carita haji ka kulon…‘pilgrimage to the west’ nyokot kitab suci budha ku jalan leumpang/ngadeukeutan ka vulture’s peak di rajgir India…. Cenah, di Indiana 13 taunan lilana, malah mah mun diitung jeung dijalan bulak balikna mah nepikeun ka 17 tahunan (629-646M). Ari balik Monyet ge (Sun Wu kong) manjing Budha ‘budhahood’.
Ari di Islam – nu jadi domain kecap- Haji ka kabuyutan (sok sering disebut Haji mungkul /Al Hajj) … nya ngadatangan ka’bah (Mekah) jeung sabudeureuna (Mina, Mudzalifah, arafah) ngan waktu didituna teu lila teu sing ukur sababaraha poe. Baheula mah dijalan na mungkul nu lila, ayeuna mah bulak balik teh ukur mimingguan. Ari balik saha wae oge disebut (digelaran) HAJI, meureun supaya boga pangaji manjing Haji tuluy. Da ari hayang ngaran mungkul mah teu kudu ka kabuyutan di mekah cukup indit ka pasar make kopeah/dikudung tuluy siga rek balanja…salila dipasar moal burung disebut Haji oloeun tukang dagang.
Dina babasaan di sunda sapopoe, kecap Haji ka Mekah jeung sabudeureunana sering oge diganti ku kecap jarah (jarah hartina ngadatangan deuheus ka hiji tempat sababaraha waktu terus balik deui). Jadi lamun aya nu rek Haji sok nyarita na teh ‘nyuhunkeun pidu’ana ti sadayana sim abdi bade jarah ka tanah suci’ atawa ‘….bade jarah ka Mekah’. Ari kalolobaana kecap jarah dipake pakeun pagawean ngadatangan maqom hal ieu teh sigana sabab di Masjidil haram ka’bah aya maqom nyaeta maqom Sang Khalilulah Ibrahim as nu dicirian ku dua tapak suku kawas dikabuyutan Sang Purnawarman jeung Rahyang Wastu kancana.
Tapi, jarang- malah asana mah can pernah manggihan- aya nu rek nohonan ibadah haji ka Mekah nyarita, “nyuhunkeun pi’duana, abdi bade haji ka kabuyutan (padahal ka’bah teh kabuyutan tempat/tanah suci); atawa sabalikna, nu rek ngadeuheus ka kabuyutan nyarita..” nyuhunkeun pi’duana, abdi bade Haji ka kabuyutan…(padahal ngadatangan teh haji)”. Dina ngomong na ge tangtu loba nu nyalahkeun.
Naha??? padahal harti kecap mah sarua wae. Nu beda saukur nu hiji kecap sunda nu hiji kecap arab. Tempatna nu hiji di sunda nu hiji di arab. Diskriminasi gunana kecap ieu geus lila kapanggih sabab sikep urang sundana sorangan nu sok nganggap leuwih bener/alus make kecap batur tinimbang ngagunakeun kecap sorangan. Alesan ieu tangtu gampang disalahkeun –salah sahijina –ku argumen yen beda soteh sabab beda realmna beda prakprakanana beda tujuanana jeung utamana beda kayakinana/kapercayaanana.
Tapi,… naha enya kawas kitu sababna???? Yakin???
Tulisan ieu rek nyoba nganepikeun ngeunaan haji ka kabuyutan nu ditepikeun di luhur bari ngawatesan maneh museur kana naon nu kapanggih di sunda jeung di islam nu kaharti ku sunda.
Pangrasa
Jalma kumaha pangrasana.
Mun geus genah didinya
nya eta kuburanana,
Dina henteu,
tangtu obah usik
ngurangan, naek atawa nambah (ni’mat).
Kitu sababna nya matak kudu:
Eusi sorangan pangrasa teh ku syukur,
sagala ngan puji jadi kaalusan sorangan
genah meureun,
Obeng ku ngamahasucikeun yen kabeh saukur pangrasa
ulah jadi berhala ngaberhalaan tangtung;
Seselehan daek istigfar
pangrasa saukur makam (panta)
Mun jucung, sampurna,
moal kakubur nu jadi pangrasa,
sahadatin nafsin ilallahu anna.
Bagja temen.
Kitu sababna nya matak kudu:
Eusi sorangan pangrasa teh ku syukur,
sagala ngan puji jadi kaalusan sorangan
genah meureun,
Obeng ku ngamahasucikeun yen kabeh saukur pangrasa
ulah jadi berhala ngaberhalaan tangtung;
Seselehan daek istigfar
pangrasa saukur makam (panta)
Mun jucung, sampurna,
moal kakubur nu jadi pangrasa,
sahadatin nafsin ilallahu anna.
Bagja temen.
Langganan:
Postingan (Atom)